Sigara tüketiminde endişelendiren tablo: Türkiye birinci sırada

Tütün bağımlılığı ile çaba sürat kesmeden devam ediyor.

Sigara ile gayret her alanda sürerken Türkiye, "dumansız" bir hava alanı için yeni tedbirler almaya hazırlanıyor. 

TÜRKİYE SİGARA KULLANIMINDA İLK SIRADA

Sigara kullanımının dünyada kıymetli bir halk sıhhati sorunu olmaya devam ettiğini belirten Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, Türkiye'deki tüketim oranlarının da telaş verici boyutlara ulaştığını söz etti.

Özkaya, "Dünya Sağlık Örgütü'nün 'dünyanın en süratli yayılan ve en uzun süren salgını' olarak söz ettiği sigara, son yıllarda gelişmiş ülkelerde azalmakta iken bizim üzere gelişmekte olan yahut az gelişmiş ülkelerde tüketimi her geçen yıl artış göstermektedir. Toplumsal, ekonomik ve sosyokültürel etmenler sebebiyle nikotin bağımlılığı sık gelişebilmekle birlikte bugün biliyoruz ki Türkiye dünyada sigara tüketiminde tepeyi bırakmıyor. Yapılan araştırmalarda Türkiye'nin kişi başına düşen ortalama günlük sigara tüketim adedi sayısında 17,1 ile dünya birincisi. Bu sayı Yunanistan'da 15,7, İsrail'de 15,5, Japonya ve Avusturya'da ise 15,4 adet" diye konuştu.

"TÜRKİYE'DE 80 MİLYON KİŞİ 100'ER PAKET SİGARA İÇMİŞ GİBİ"

Türkiye'deki toplam sigara tüketiminin boyutuna dikkat çeken Özkaya, geçen yıl yaklaşık 8 milyar paket sigara satıldığını belirterek, "Sağlık Bakanımız geçen günlerde sigara ile ilgili bir istatistik verdi. Türkiye dünyada sigara tüketiminde ikinci sırada yer almakla birlikte geçen yıl yaklaşık 8 milyar paket sigara satılmış. Bu şu demek; Türkiye'de 80 milyon insan yaşıyorsa herkes en az 100 paket sigara içmiş demek. Yeni doğan bebekler dahil, son 1 yılda şu an Türkiye'de yaşayan herkes 100 paket sigara içmişe denk geliyor" diye konuştu.

"20. YÜZYILDA YAKLAŞIK 100 MİLYON ERKEN ÖLÜME YOL AÇTI"

Sigaranın sadece kişisel değil, global ölçekte de önemli bir sıhhat sorunu olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özkaya, sigara kullanımının 20. yüzyıl boyunca yaklaşık 100 milyon kişinin erken vefatına sebep olduğunu belirtti.

Özkaya, "Sigara içmek, on yıllardır dünyanın en büyük sıhhat sıkıntılarından biri olmuştur. 20. yüzyıl boyunca, birçok günümüzün varlıklı ülkelerinde olmak üzere yaklaşık 100 milyon insanın vefatına sebep olmuştur. Sigara içmenin sıhhat üzerindeki yükü artık yüksek gelirli ülkelerden düşük ve orta gelirli ülkelere hakikat kaymaktadır. Kimi iddialar, 21. yüzyılda bir milyar insanın tütünden ölebileceğini öne sürmektedir. Türkiye'de ortalama her iki erkekten biri sigara kullanıyor. 18 yaş üstü her dört bayandan da biri sigara içiyor. Bunlar epey yüksek rakamlar" halinde konuştu.

BUGÜNE KADAR OLAN SÜREÇ

19 Ocak 2008 tarihinde yayımlanan 5727 sayılı Kanun ile konutlar hariç tüm kapalı alanlarda tütün mamulleri tüketimi yasaklandı.

2009 yılı Temmuz ayında tam olarak yürürlüğe giren yasa ile Türkiye, dumansız hava alanına giren 3. Avrupa ülkesi oldu.

2013 yılında taşıtların içinde de sigara tüketimi yasaklandı.

5 Aralık 2019 tarihinde tütün mamullerinde düz ve standart paket uygulamasına geçildi.

5 Ocak 2020 prestiji ile yalnızca yeni standart paketlerin satışı yapılabiliyor.

SİGARAYI BIRAKMAK İÇİN NE YAPABİLİRSİN?

Öte yandan sigaraya artırım gelmesinin akabinde tütün bağımlılığından kurtulmanın yolları araştırılmaya başlandı.

İçerisinde 4 binden fazla kimyasal madde bulunduran sigaranın, e-sigaranın, nargilenin, piponun, ısıtılmış tütün eserlerinin içilmesi yahut dumanlarının solunması vakitle bireyde ruhsal ve fizikî bağımlılık oluşturur.

Önüne geçilebilir en değerli mevt nedenlerinden biri olan bu tütün eserlerinin içerisinde yer alan ve bağımlılık yapan madde nikotindir.

Tütün bağımlılığı; beyefendisinin yapısını ve işlevlerini kalıcı olarak değiştiren ve kişinin önüne geçemediği tekrarlayan tütün kullanımına sebep olan bir beyin hastalığıdır.

Tütün bağımlılığı şahısta değerli fizikî ve ruhsal sıhhat problemleri açmaktadır ve tütün bağımlılığının kesinlikle tedavi edilmesi gerekmektedir.

BIRAKIRKEN NELER YAŞANIR?

Tütün kullanmayı bırakırken bireylerin karşılaşabileceği birtakım fizikî ve ruhsal sıkıntılar görülebilir.

Tütün içmenin bırakıldığı birinci günlerde baş ağrısı yaşanabilmektedir. Ağızda kuruluk yahut metalik bir tat hissedilebilir.

Bu vücudun tütünden arınma devrinde gösterdiği belirtilerdendir. Tasa, huzursuzluk, sonluluk, kalp atımında azalma, odaklanma zahmeti, iştah artışı ve kilo alımı, terleme, gerilim ve tütün aşermesi üzere durumlar yaşanır.

Kişiler kendilerini rahatsız edebilecek fizikî ve ruhsal belirtilere hazırlıklı olmalıdır.

Ancak bu durumun olağan ve süreksiz bir durum olduğu bilinmelidir.

YAPILMASI GEREKENLER

İşte sigarayı bırakmak isteyen tiryakilerin yapması gerekenler:

KARAR VERİN

- Sigarayı bırakma konusunda kararlı olmalısınız. Bu, motivasyonunuzun temelidir.

DESTEK GRUBU VEYA PROFESYONEL YARDIM

- Sigarayı bırakmak için takviye kümelerine katılabilirsiniz.

- Doktorunuzdan yahut bir uzmandan profesyonel yardım alabilirsiniz.

NİKOTİN DEĞİŞTİRME TEDAVİSİ (NDT)

- Nikotin sakızı, nikotin bandı yahut nikotin spreyi üzere eserlerle nikotin alımını azaltabilirsiniz.

İLAÇLAR

- Bupropion yahut vareniklin üzere reçeteyle verilen ilaçlar sigarayı bırakma sürecinizi kolaylaştırabilir.

MOTİVASYON VE HEDEFLER

- Neden sigarayı bırakmak istediğinizi net bir formda belirleyin.

- Bırakma tarihini planlayın ve bu tarihe odaklanın.

TETİKLEYİCİLERİ TANIMLAMA

- Sigara içme alışkanlığını tetikleyen durumları ve hisleri belirleyin.

- Bu tetikleyicileri önlemek yahut öteki bir şeyle değiştirmek için stratejiler geliştirin.

DESTEK SİSTEMİ

- Aileniz, arkadaşlarınız yahut sevdiklerinizden takviye isteyin ve onlardan sigarayı bırakma sürecinizde sizi desteklemelerini isteyin.

STRES YÖNETİMİ

- Alternatif gerilim idaresi teknikleri, yoga, meditasyon yahut derin nefes alma üzere aktiviteleri deneyin.

EGZERSİZ

- Düzenli antrenman, hem fizikî hem de ruhsal olarak yardımcı olabilir.

SAĞLIKLI BESLENME

- Sağlıklı bir diyet sigarayı bırakma sürecinizi dayanaklar.

SİGARA İÇİLMEYEN ORTAMLARI SEÇİN

- Sigara içilmeyen alanlarda vakit geçirmeye çalışın.

GERİ DÖNÜŞLERE HAZIR OLUN

- İlk denemeniz başarısız olursa, endişelenmeyin. Birçok kişi birden fazla deneme yapar.

KENDİNİZİ ÖDÜLLENDİRİN

- Bırakma amaçlarınızı başarıldığında ödüllendirin.

GELECEKTEKİ FAYDALARI GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURUN

- Sigarayı bırakmanın uzun vadeli sıhhat yararlarını düşünün.

İYİMSER OLUN

- Olumsuz kanılar yerine müspet ve optimist bir yaklaşım benimseyin.

Kaynak: {Haber Merkezi}