Uzmanlar açıkladı: Sıcaklıklar çekirge popülasyonunu artırıyor

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Öğretim Üyesi ve MOLEN (Moleküler Entomoloji) Laboratuvarı Direktörü Prof. Dr. Umut Toprak, son günlerde sosyal medya platformlarında İstanbul ve etraf illerde "çekirge istilası" yaşandığı yönündeki paylaşımların akabinde değerlendirmelerde bulundu.

MOLEN'in kuruluşundan bugüne böceklerle gayrette bilhassa moleküler tekniklere dayalı stratejiler geliştirmeyi amaçladıklarını belirten Toprak, böcekleri çeşitli araştırmalarda kullanarak insan sıhhatiyle bağlı çalışmalar da yürüttüklerini söyledi.

ETÇİL BESLENİYOR

Sosyal medyada yer alan çekirge cinslerinin beyaz yüzlü çalı çekirgesi (Decticus albifrons) olduğunun tespit edildiğini aktaran Toprak, bu tıbbın yüklü olarak etçil beslendiğini belirtti.

Bu çekirgelerin kendinden daha küçük böcek ve çekirgelerle beslendiğinin altını çizen Toprak, aç kaldıklarında vakit zaman bitkilerdeki otlardan da beslenebildiklerini kaydetti.

"ZARARLI BÖCEKLERİ YEDİĞİ İÇİN FAYDALI"

Beyaz yüzlü çalı çekirgelerinin, mevcut bilgiler doğrultusunda ziraî açıdan ekonomik değer taşıyan bir ziyanlı olmadığını vurgulayan Toprak, "Aslında ekosistemin doğal bir bileşeni, doğal sakinlerinden birisi. Hatta bu yönüyle ziyanlı böcekleri burada yediği için yararlı." dedi.

"SICAKLIKLAR POPÜLASYONU ARTIRIYOR"

Toprak, ilgili tıbbın son günlerde meskenlere girmesine de değinerek, şöyle konuştu:

“Malum şu an bir yandan da yaz dönemi, hasat dönemi. Bunlar da öbür ziyanlı böceklerle besleniyor. Sonuçta ekosistem orada fakat hasadın bitmesiyle ve popülasyonların da bu süreçte yaz sıcağıyla artışıyla birlikte daha geniş alanlara yayılma, daha yeni alanları keşfetme dürtüsüyle hareket ediyorlar.

Öbür yandan da bunlar daha çok gece faaldir. Gece etkinliği de bilhassa ışık olduğu vakit onların ışığa yönelimini sağlar. Münasebetiyle da akşam ortamında ışıktan dolayı konutlara gerçek bir yönelim bunların doğal bir refleksi.”

"PANİK OLUŞTURACAK BİR DURUM YOK"

Beyaz yüzlü çalı çekirgesine temas edildiğinde, küçük dişleriyle ısırma refleksi gösterebileceğini belirten Toprak, bunun insan sıhhati açısından rastgele bir sorun oluşturmayacağını ve vatandaşların panik olmaması gerektiğini vurguladı.

"BİYOLOJİK OLARAK ASLA ANORMAL BİR DURUM SÖZ KONUSU DEĞİL"

Ilıman bir kış geçirildiğini belirten Toprak, şöyle devam etti:

“Sert ve çetin bir kış şartı olsaydı tahminen 100 yumurtanın 60 tanesi o kışı geçirecekken daha ılıman kış şartlarında 70-80 yahut daha fazla ölçüde yumurta kışı geçirdi canlı olarak. Ardından de yeniden yağışlı, ılıman bir bahar yaşadık. Bu yağışlar da topraktaki yumurtalardan o yavru dediğimiz yani 'nimf' deriz biz, nimflerin yumurtadan çıkış oranına da olumlu bir tesir yaptığını düşünüyorum.

Dolayısıyla bu da çıkışı artıran yani popülasyon artışına sebep olan başka bir faktör. Ancak nihayetinde de yaz dönemi, zati sıcaklıklar hayli yüksek. Sıcakların yüksek oluşu bunların gelişim suratlarının artışı manasına geliyor.

Daha fazla üremeleri manasına geliyor. Aslında büsbütün olağan, tabiatın kendi döngüsü içindeki şu an bir refleks yerine gelmiş oluyor. Yani biyolojik olarak burada asla olağandışı bir durum kelam konusu değil.”

Çekirgelerin üreme kapasitesinin yalnızca sıcaklığa bağlı olmadığını aktaran Toprak, besin ve kimi ekolojik faktörlerin de bulunduğunu, bir süre sonra popülasyon düşüşünün başlayacağını söyledi.

"BÜTÜN BÖCEKLER ZARARLIDIR DİYE BİR ŞEY YOK"

Prof. Dr. Toprak, çekirgelerin "Afrika ve Balkanlar'dan geldiği" tezlerinin hakikat olmadığını bildirdi. Buralardaki çekirgelerin farklı bir familya kümesinden olduğunu kaydeden Toprak, onlara "tarla çekirgesi" dendiğini ve bu cinsin ziraî alanlara ziyan verdiğini belirtti.

Tarım ve Orman Bakanlığı başta olmak üzere hem il hem de ilçe tarım ve orman müdürlüklerinin çekirgelerin tarıma ziyan verip vermediklerine ait mevzuyu yakından takip ettiğini vurgulayan Toprak, Trakya Bölgesi'ndeki ziraî alanlarda çekirge sebebiyle rastgele bir zararın olmadığını vurguladı.

Toprak, konuşmasını şöyle sürdürdü:

"'Bütün çekirgeler ya da bütün böcekler zararlıdır' diye bir şey kelam konusu değil. Tabiatta aslında bir istikrar durumu var. Yararlı böcekler var. Bal arısı, uğur böceği, peygamber devesi üzere. Bunun dışında ziraî ziyanlı böcekler de var. Bizim gayemiz sürdürülebilir tarım. Yani burada ziyanlı dahi olsa biz yok etmeyi önermiyoruz.

Öyle bir hakkımız olmadığı üzere aslında yok etmek kendi bindiğimiz dalı kesmek. Zira şunu unutmayın, yaprak bitlerinin büsbütün yok edilmesi onlarla beslenen uğur böceklerinin de yok olması manasına gelir.

Dolayısıyla burada kıymetli olan sürdürülebilir bir konsept içinde bir istikrarın oluşturulmasıdır. Buna dikkat etmek geleceğimizi de korumak manasına gelir. Aksi takdirde tiplerin yok edilmesi her vakit insanoğlunun karşılaştığı tarihteki pek çok salgının temel nedenleri arasında görülmüştür."