“Uyku intikamı” çağdaş hayatın yeni yorgunluğu olabilir

Gece olmuş, gözler kapanıyor lakin telefon hala elde. Bir kısım daha izleniyor, birkaç görüntü daha kaydırılıyor ya da hiçbir şey yapılmadan sırf sessizce oturuluyor. Sabah erken kalkılacağı bilinmesine karşın uyku daima erteleniyor.

Uzmanlar son yıllarda daha sık konuşulan bu davranışı “uyku intikamı” olarak isimlendiriyor. Kişi aslında yorgun olduğunu biliyor lakin günü bitirmek istemiyor. Zira gece saatleri bazen günün birinci kere hakikaten kendine ilişkin hissedilen kısmına dönüşebiliyor.

GÜNÜ GERİ KAZANMA HİSSİYLE İRTİBATLI OLABİLİYOR

Psikologlara nazaran birçok insan gününü iş, sorumluluklar, iletiler, konut işleri ya da daima yetişmesi gereken şeylerle geçiriyor. Gün boyunca kendi isteğiyle hareket edemediğini hisseden kimi bireyler ise geceyi geri kazanılması gereken ferdî alan üzere görmeye başlayabiliyor.

Bu nedenle kişi yorgun olsa bile çabucak uyumak istemeyebiliyor. Zira gece saatleri birtakım beşerler için sırf dinlenme vakti değil; kimsenin bir şey istemediği, sessiz kalınabilen ve denetim hissinin yine oluştuğu alan haline dönüşebiliyor.

Uzmanlar bu davranışın bilhassa ebeveynlerde, ağır çalışan şahıslarda ve gün içinde daima diğerleriyle ilgilenmek zorunda kalan insanlarda daha sık görülebildiğini belirtiyor.

MESELE HER VAKİT UYKUSUZLUK OLMAYABİLİYOR

Uyku uzmanlarına nazaran uyku intikamı yaşayan bireyler ekseriyetle geç yatmanın sonraki gün kendilerini zorlayacağını biliyor. Buna karşın uyumayı ertelemeye devam edebiliyorlar. Zira burada problem her vakit düzensizlik ya da sadece telefon kullanımı olarak görülmüyor.

Bazı beşerler için gece geç saatlerde yalnız kalmak, gün içinde kaybedildiği hissedilen ferdî vakti geri alma duygusu yaratabiliyor. Bu nedenle davranış bazen tembellikten çok, zihinsel yükten kısa vadeli uzaklaşma muhtaçlığıyla ilişkilendiriliyor.

BEDEN BİR MÜHLET SONRA REAKSİYON VERİYOR

Uzun müddetli uyku ertelemesinin vakitle hem zihinsel hem fizikî tesirler oluşturabileceği belirtiliyor. Kronik yorgunluk, dikkat düşüşü, sonluluk, zihinsel bulanıklık ve gün içinde tükenmiş hissetme en sık konuşulan tesirler ortasında yer alıyor.

Bazı araştırmalar ise sistemsiz uyku alışkanlıklarının gerilim seviyesi, hormon istikrarı ve genel ruh hali üzerinde tesirli olabileceğini gösteriyor. Bu nedenle uzmanlar sırf kaç saat uyunduğuna değil, kişinin neden daima uyumayı ertelediğine de dikkat edilmesi gerektiğini vurguluyor.

ASIL NEDEN HER VAKİT TELEFON DEĞİL

Telefon ve toplumsal medya bu davranışı uzatabiliyor fakat uzmanlara nazaran temel neden her vakit ekran bağımlılığı olmayabiliyor. Zira birtakım beşerler telefon olmadan da şuurlu formda uyumayı geciktirebiliyor.

Psikologlar burada asıl sorunun, kişinin gün içinde kendisine ilişkin alan hissini ne kadar yaşayabildiğiyle irtibatlı olabileceğini söylüyor. Gün boyunca daima sorumluluk altında hisseden şahıslarda geceyi bırakmak daha sıkıntı hale gelebiliyor.

Bu nedenle birtakım uzmanlar uyku intikamını sırf bir uyku alışkanlığı olarak değil; çağdaş ömrün zihinsel yükü ve denetim kaybı hissiyle kontaklı yeni davranış biçimlerinden biri olarak kıymetlendiriyor.

Kaynak: {Haber Merkezi}