Türkiye Petrolleri, Bulgaristan kara sularında doğalgaz ve petrol arayacak

Türkiye, her alanda her geçen gün çıtayı yükseltmeye devam ediyor.

Yaptığı atılımlarla bölgesinde değerli bir güç haline gelen Türkiye, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da konuşmalarında sıklıkla belirttiği üzere "parlayan bir yıldız" haline geldi.

Bu kapsamda da Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), Bulgaristan kara sularında petrol ve doğalgaz arayışına başlayacak.

TPAO, Bulgaristan'ın Karadeniz'deki Khan Tervel alanındaki petrol ve doğalgaz arama ruhsatına yüzde 33 hisseyle ortak oldu.

Açıklama, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'ndan geldi.

ORTAKLIĞIN DETAYLARI BELLİ OLDU

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya nazaran, Türkiye'nin Bulgaristan kara sularında gerçekleştirilecek petrol ve doğalgaz aramalarında yer alacağı iştirake ait ayrıntılar muhakkak oldu.

İLK ADIM 18 ŞUBAT'TA ATILDI

TPAO, 18 Şubat'ta Bulgaristan münhasır ekonomik bölgesinde yer alan Khan Tervel Blok 1-26 alanında petrol ve doğalgaz arama ruhsatı kapsamında Shell'in operatörlüğünü üstlendiği arama çalışmalarına ortak olduğunu açıklamıştı.

YENİ RUHSATIN SAHİBİ:TPAO OLDU

Bulgaristan Bakanlar Kurulu, bugün aldığı kararla, Shell'in Khan Tervel Blok 1-26 alanındaki petrol ve doğalgaz arama ruhsatından kaynaklanan hak ve yükümlülüklerinin yüzde 33'ünü devretmesine müsaade verdi.

Böylece, arama faaliyetlerine katılan yeni ruhsat sahibi TPAO oldu.

ORTAKLIK YAPISI NASIL ŞEKİLLENDİ

Kısmi zamanın akabinde alanla ilgili iştirak yapısı yüzde 42 Shell, yüzde 33 TPAO ve yüzde 25 OMV olarak şekillendi.

"5 YILLIK BİR LİSANSA SAHİP OLACAĞIZ"

18 Şubat'ta imzalanan muahedeye refakat eden Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, konuya ait değerlendirmesinde, kelam konusu sahanın 3 bin 800 kilometrekareden biraz daha büyük olduğunu belirterek şunları kaydetti:

"Bu saha, bizim Sakarya gaz alanımıza hayli yakın bir uzaklıkta diyebileceğimiz bir alan. Bulgaristan'ın bu münhasır ekonomik bölgesindeki, deniz yetki alanındaki alanda Shell ile ortak bir formda sismik faaliyeti ve sonrasında tahminen önümüzdeki yıl inşallah burada da bir arama kuyusuyla yaklaşık 5 yıllık bir lisansa sahip olacağız."

TÜRKİYE GÜCÜNE GÜÇ KATIYOR

Türkiye, gereksinim duyulan doğalgaz ve petrol üzere güç kaynaklarının teminini yerli imkanlarla sağlamak için son 10 yılda Fatih, Yavuz, Kanuni ve Abdulhamid üzere ileri teknoloji sondaj gemilerinin yanı sıra Barbaros ve Oruç Reis sismik arama gemileriyle güçlü bir güç filosunu devreye aldı.

Bulgaristan'ın Karadeniz'deki Khan Tervel alanında petrol ve doğalgaz arayacak gemiler şimdi resmen açıklanmadı.

Ancak Türkiye'nin güç filosunda bulunan Barbaros Hayreddin Paşa ve Oruç Reis sismik araştırma gemileri ile Fatih, Yavuz, Kanuni, Abdülhamid Han, Yıldırım ve Çağrı Bey sondaj gemileri, projenin ilerleyen etaplarında vazife alabilecek aday gemiler arasında bulunuyor.

TÜRKİYE FİLO BÜYÜKLÜĞÜ BAKIMINDAN DÜNYADA 4. SIRADA

7. jenerasyon yeni ultra derin deniz sondaj gemileri olan gemilerden Yıldırım, Mersin'de Taşucu Limanı'nda gerekli hazırlıklarından akabinde 26 Ocak'ta İstanbul Boğazı'ndan geçerek Karadeniz'de belirlenen misyon için yola çıktı.

Yıldırım'ın özellikleri bakımından ikizi durumundaki Çağrı Bey gemisi ise Taşucu Limanı'nda hazırlıklarını tamamladı, Somali'ye hakikat yol aldı.

Yıldırım ve Çağrı Bey gemileriyle Türkiye'nin güç filosundaki sondaj gemisi sayısı 6'ya çıkarken sismik gemilerle birlikte sahip olduğu filo büyüklüğü bakımından Türkiye, dünyada 4. sıraya yükseldi.

SONDAJ GEMİLERİ

Türkiye'nin birinci ulusal sondaj gemisi olan Fatih, 2017'de Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) envanterine katıldı. Fatih, İstanbul'un fethinin 567. yıl dönümü 29 Mayıs 2020'de Karadeniz'deki birinci ulusal sondajı gerçekleştirmek üzere Haydarpaşa Limanı'ndan uğurlandı.

Fatih, 20 Temmuz 2020'de Zonguldak açıklarındaki birinci olarak Tuna-1 olarak isimlendirilen lokasyonda 3 bin 500 - 4 bin metre derinlik amacıyla Karadeniz'deki birinci ulusal derin deniz sondajına başladı.

Güney Kore'de 2011'de inşa edilerek denize indirilen Fatih sondaj gemisi, 6. jenerasyon teknolojiyle çalışmalarını sürdürüyor.

Gemi, 229 metre uzunluğunda, 36 metre genişliğinde ve 51 bin 283 groston tartıya sahip.

Fatih'in 12 bin 200 metre derinlikte ve çok yüksek basınç altında dahi deniz sondajı yapabilme yeteneği bulunuyor.

İki kulesinin toplam yük kaldırma kapasitesi 1750 ton olan Fatih, faal pozisyonlandırma sistemi sayesinde 6 metre yükseklikteki dalga uzunluğunda bile sabit kalarak operasyonlarını sürdürebiliyor.

Fatih'le Karadeniz'de yapılan Türkiye tarihinin en büyük doğalgaz keşfi, birebir vakitte 2020'de denizlerdeki en büyük keşif olarak kayıtlara geçti.

YAVUZ SONDAJ GEMİSİ

Yavuz sondaj gemisi, 2011'de imalinin tamamlanmasının akabinde Tanzanya, Kenya, Malezya ve Filipinler başta olmak üzere farklı ülkelerde vazife aldı.

Türkiye'nin ikinci sondaj gemisi Yavuz, TPAO tarafından 2018'de satın alınarak envantere katıldı.

Yaklaşık 230 metre uzunluğa ve 36 metre genişliğe sahip gemi, deniz düzeyinden yaklaşık 103 metre yükseklikte sondaj kulesine sahip.

12 bin 200 metre derinliğe kadar çok yüksek basınç altında dahi sondaj yapabilen gemi, dinamik pozisyonlama sistemiyle 6 metreye ulaşan dalgalarda sondaja devam edebiliyor.

Yavuz gemisi, çift kuleli dizaynla hem asıl hem yardımcı işlerin yapılabildiği eş vakitli operasyona imkan sağlıyor.

Dünya genelinde bu konseptteki 16 gemiden biri olma özelliğini taşıyan Yavuz'da, spor ve sinema salonu, dinlenme odaları bulunuyor.

Gemide tam vakitli bir hekimin vazife aldığı 4 yataklı küçük bir hastane de yer alıyor. Elektrik gereksinimini 42 megavat kapasiteli dizel jeneratörlerden karşılayan Yavuz'un 7,5 milyon litre yakıt kapasitesi bulunuyor.

Yavuz sondaj gemisi, Karadeniz'de doğalgaz arama çalışmalarını sürdürüyor.

KANUNİ SONDAJ GEMİSİ

Türkiye'nin üçüncü sondaj gemisi Kanuni ise 2020 başında filoya dahil oldu. 2012'de inşa edilen gemi 227 metre uzunluğa ve 42 metre genişliğe sahip. Mart 2020'de Taşucu Limanı'na ulaşan gemi, bakım, güncelleme ve reaktivasyon süreçlerinin akabinde 13 Ekim 2020'de Taşucu'ndan ayrıldı.

19 Ekim 2020'de Haydarpaşa Limanı'na ulaşan Kanuni, 13 Kasım 2020'de Haydarpaşa Limanı'ndan Karadeniz'e hakikat yola çıktı.

Kanuni, Filyos Limanı'ndaki kule montajı, deniz seyir testi, sondaj ekipmanlarının montajı ve kuyu tabanı emniyet sistemi bakım işlerinin tamamlanmasının akabinde Sakarya Gaz Sahası'ndaki misyonuna başladı.

Kanuni sondaj gemisi, birinci misyonu için 5 Mayıs 2021'de Karadeniz'e açıldı.

İlk sondajını Sakarya Gaz Sahası'nda yapan gemi, Türkali-2 kuyusunda derin deniz kuyu testlerini gerçekleştirdi.

ABDÜLHAMİD HAN SONDAJ GEMİSİ

Abdülhamid Han sondaj gemisi de 2022'de Türkiye'nin filosuna katılan dördüncü gemi oldu.

TPAO tarafından Kasım 2021'de satın alınan gemi, Güney Koreli Daewoo Shipbuilding & Marine Engineering firması tarafından "Cobalt Explorer" ismiyle Okpo Tersanesi'nde inşa edildi. Güney Kore'deki Okpo Limanı'ndan 7 Mart 2022'de yola çıkan gemi, Mayıs 2022'de Taşucu Limanı'na ulaştı. Yedinci nesil üstün teknolojiye sahip 238 metre uzunluğunda ve 42 metre genişliğinde olan geminin kule yüksekliği 104 metre.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 13 Haziran 2022'de geminin isminin "Abdülhamid Han" olarak belirlendiğini açıkladı.

Aktif pozisyonlandırma sistemi bulunan 200 mürettebat kapasiteli gemi, denetimler ve boyama çalışması üzere sondaja hazırlık süreci için yaklaşık 2 ay limanda kaldı. 12 bin 200 metre derinlikte sondaj yapabilen gemi, teknik donanımı ve fiziki özellikleriyle filonun "en güçlüsü" olarak misyon yapıyor.

Gemi, 9 Ağustos 2022'de limanda düzenlenen uğurlama merasimiyle Yörükler-1 Kuyusu'na sondaj için gönderilmiş ve 17 Ağustos 2022'de birinci sondajını gerçekleştirmişti.

7. KUŞAK TEKNOLOJİYE SAHİP YILDIRIM VE ÇAĞRI BEY GEMİLERİ

Son olarak filoya katılan iki gemiden biri olan ve inşası 2024'te Güney Kore'de tamamlanan Yıldırım, derin denizde 12 bin metreye kadar sondaj yapabiliyor.

7. kuşak ultra derin deniz sondaj gemisi olarak isimlendirilen geminin uzunluğu 228 metre genişliği ise 42 metreye ulaşıyor.

Üzerinde helikopter pisti bulunan gemi, 200 çalışana hayat alanı sunuyor.

Sahip olduğu teknoloji bakımından Yıldırım'ın ikizi durumundaki Çağrı Bey'in de Somali vazifesi öncesi Mersin'de son hazırlıkları yapılmıştı.

Çağrı Bey, Türkiye'nin güç filosunun Oruç Reis'ten sonra yurt dışında vazife yapan birinci sondaj gemisi oldu.

SİSMİK GEMİLER

Deniz araştırma, arama ve işletme ruhsat alanlarında sismik bilgi toplama projeleri sürdüren Türkiye, bu çalışmaları önceleri hizmet alımı biçiminde yürütürken, 2012'nin sonunda Türkiye'nin birinci sismik arama gemisi olarak devreye giren Barbaros Hayreddin Paşa sayesinde ülkede yerli envanter oluşturulmaya başlandı.

2012 sonunda satın alınan Barbaros Hayreddin Paşa gemisi, denizin 8 kilometre altındaki jeolojik yapıları inceleyebiliyor, iki ve üç boyutlu sismik bilgi toplayabiliyor.

Brüt 4 bin 711 ton yükündeki gemi, yön ve konum tayinini uydu haberleşmesiyle otomatik olarak yapabiliyor.

Uzunluğu 84, genişliği 21,6 metre olan gemide, bir helikopter pisti bulunuyor.

Barbaros Hayreddin Paşa gemisi, halihazırda Bartın açıklarında çalışmalarını sürdürüyor.

Diğer sismik araştırma gemisi Oruç Reis'in inşasına ise 2012'de büsbütün yerli imkanlarla başlandı.

İleri teknoloji eseri birçok bilimsel ve teknik ekipmanla donatılan gemi, Ağustos 2017'de operasyon test, eğitim ve deneyim faaliyetlerine başladı.

ORUÇ REİS GEMİSİ

Açık denizlerde iki ve üç boyutlu derin sismik araştırmalar yapabilecek kapasitede çağdaş sevk ve hareket sistemleriyle donatılan Oruç Reis gemisiyle, petrol ve doğalgaz araştırmalarının yanı sıra kara alanlarının deniz altındaki devamlılıklarının izlenmesi bağlamında kıta sahanlığı üzere stratejik ehemmiyete sahip bilimsel araştırmalar da faal bir biçimde icra edilebiliyor.

Oruç Reis ile deniz tabanından itibaren 15 bin metre derinlikteki jeolojik yapılar görüntülenebiliyor.

Modern uzaktan kumandalı su altı aracıyla 1500 metre su derinliğindeki deniz tabanı detaylı olarak izlenebiliyor, deniz suyundan ve tabanından numune alınarak ölçüm ve tahliller anında yapılabiliyor.

Boyu 87, genişliği 23 metre olan gemide değişik açılarda etkin 35 kamera bulunuyor.

Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)