Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezinin görme engelli adaylara farklı imtihanlarda tıpkı ek süreyi uygulamasının engellilik temelinde ayrımcılık yasağını ihlal ettiğine hükmetti.
TİHEK'in kararına nazaran, yüzde 80 görme kaybı bulunan bir aday, ÖSYM tarafından düzenlenen imtihanlarda kendisine verilen ek mühlet ile soru kitapçıklarındaki yazı puntosunun yetersiz olduğunu belirterek Kuruma başvurdu.
Başvuruda, YDS, YÖKDİL ve ALES'te 14 punto soru kitapçığı ve 30 dakika ek müddet verilmesine karşın tüm soruların yanıtlanamadığı tabir edildi. EKPSS'de ise imtihan mühletinin yüzde 50'si oranında ek müddet sayesinde soruların vaktinde okunabildiği belirtildi.
Başvuran, az gören adaylar için soru kitapçıklarındaki yazı puntosunun artırılmasını ve imtihan mühletinin yüzde 50'si kadar ek mühlet verilmesini talep etti. Okuyucu ve işaretleyici takviyesi sağlanan adaylara da ek mühlet uygulanması gerektiğini bildirdi.
ÖSYM'NİN GÖRÜŞÜ ALINDI
İnceleme kapsamında TİHEK tarafından ÖSYM'nin görüşüne başvuruldu. ÖSYM, engelli, sıhhat sorunu yahut özel durumu bulunan adaylar için imtihanlarda eşitliği sağlamaya yönelik çeşitli uygulamaların bulunduğunu bildirdi.
Bu kapsamda adayların soru kitapçığını okuma, karşılık kağıdını işaretleme, imtihan salonuna erişim ve kullanılacak araç-gereçlere ait gereksinimlerinin dikkate alındığı, gerekli durumlarda okuyucu yahut işaretleyici dayanağı sağlandığı belirtildi.
ÖSYM, EKPSS'deki yüzde 50'lik ek mühletin ilgili mevzuat, protokol, Bilim Kurulunun değerlendirmeleri ve uzman görüşleri doğrultusunda belirlendiğini aktardı.
Kurum ayrıyeten EKPSS'de 16 ve 18 punto soru kitapçığı ile yanıt kağıdı kullanıldığını, öteki imtihanlarda daha büyük punto kullanımının ise imtihanların maksadı, soru sayısı, metin uzunluğu ile biçim, grafik ve tablo içeren soruların farklılığı sebebiyle teknik açıdan mümkün olmadığını savundu.
TİHEK: İMTİHANLARA GÖRE AYRI DEĞERLENDİRME YAPILMALI
Başvuruyu pahalandıran TİHEK, görme engelli adaylara verilen ek müddetin imtihanların özellikleri dikkate alınarak başka farklı belirlenmemesinin makul düzenleme yapma yükümlülüğüne ters olduğu sonucuna vardı.
Kurum, farklı imtihanların soru yapısı, içeriği ve müddetinin değişmesine karşın görme engelli adaylara 30 dakika ek müddet verilmesini ayrımcılık yasağı kapsamında değerlendirdi.
TİHEK Kurulu, uygulamanın engellilik temelinde ayrımcılık yasağını ihlal ettiğine hükmederek ÖSYM Başkanlığına 40 bin lira idari para cezası uygulanmasına karar verdi. Soru kitapçıklarındaki punto büyüklüğüne ait müracaatta ise ihlal bulunmadığına karar verildi.
EK SÜRE "TELAFİ SÜRESİ" OLARAK DEĞERLENDİRİLDİ
Kararın münasebetinde, 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu ile Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi kapsamında, engelli bireylerin başka bireylerle eşit şartlarda haklardan yararlanabilmesi için gerekli makul düzenlemelerin yapılması gerektiği belirtildi.
Kararda, engelli adaylara tanınan ek müddetin, adayların mahzurları sebebiyle dezavantaj yaşamadan öbür adaylarla eşit şartlarda imtihanlara katılabilmesini sağlayan bir düzenleme olduğu vurgulandı.
Sınavların çeşidi, soru içeriği, soru biçimi ve müddetlerinin birbirinden farklı olduğu belirtilen kararda, bu sebeple görme engelli adaylar için ek müddetin her imtihan özelinde ayrıyeten kıymetlendirilmesi gerektiği kaydedildi.
Farklı imtihanlarda ek müddetin imtihanın özelliklerine nazaran belirlenmesinin ÖSYM açısından aşırı yahut orantısız bir külfet oluşturmayacağı tabir edilen kararda, makul düzenleme unsuruna alışılmamış uygulama sebebiyle engellilik temelinde ayrımcılık yasağının ihlal edildiği sonucuna varıldı.
Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)
Kaynak: {Haber Merkezi}
Yorumlar 0
Yorum Yap
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın!