Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin adımlarıyla terörle çaba konusunda yeni devir başladı.
Terörsüz Türkiye süreci için hazırlanan ve Meclis Adalet Komisyonu'nda kabul edilen Çerçeve Yasa teklifi, TBMM'de rekor oyla kabul edildi.
Genel Kuruldaki görüşmeleri yaklaşık 12 saat süren düzenleme, 467 "kabul", 87 "ret", 7 "çekimser" oyla kabul edilerek yasalaştı. 2 oy tekrarlanmış sayıldı.
DÜNYA BASINI MANŞETLERDEN DUYURDU
Sürecin yasal çerçeveye kavuşması, memleketler arası basında Türkiye’nin 40 yılı aşkın çatışmayı sona erdirme teşebbüsünde kıymetli bir eşik olarak değerlendirildi.
Uluslararası yayınların büyük kısmı yasayı 'tarihi' yahut 'dönüm noktası' olarak nitelendirirken, düzenlemenin tek başına kapsamlı bir tahlil manasına gelmediği ve sürecin önünde hala kıymetli siyasi sıkıntıların bulunduğu tabir edildi.
REUTERS: TARİHİ YASA, ANCAK ÇÖZÜLMEMİŞ SİYASİ SORUNLAR VAR
Reuters, Meclis’te kabul edilen düzenlemeyi PKK’nın tasfiyesi için tüzel çerçeve oluşturan tarihi yahut dönüm noktası niteliğinde bir yasa olarak tanımladı.
Ajans, 468 milletvekilinin dayanağını alan düzenlemeyi, Abdullah Öcalan’ın Şubat 2025’te yaptığı silah bırakma davetinden bu yana Ankara’nın attığı en somut adım olarak kıymetlendirdi.
Haberde, sürecin MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin Ekim 2024’te Öcalan’a yönelik beklenmedik açılımıyla başladığı, akabinde Öcalan’ın silah bırakma davetinin geldiği hatırlatıldı.
Reuters’ın haberindeki asıl vurgu ise yasanın "henüz çözmediği" problemlerde toplandı.
Düzenlemenin Kürtlerin daha geniş siyasi ve kültürel hakları, terörle uğraş yasalarında yapılması beklenen değişiklikler ve Öcalan’ın gelecekteki statüsü üzere temel sorunları açıkta bıraktığı belirtildi.
NEW YORK TIMES: EN SOMUT ADIM
New York Times da Türkiye'nin attığı adımı "potentially significant step", yani "potansiyel olarak değerli bir adım" olarak nitelendirdi.
Gazete, yasanın 2024'te başlayan süreci birinci sefer kapsamlı bir hukuksal tabana taşıdığını ve terör örgütü PKK'nın silah bırakmasının akabinde ortaya çıkan en kıymetli sorulardan birine, örgüt mensuplarının geleceğine ait hukuksal çerçeve getirdiğini yazdı.
NYT, yasanın genel af niteliği taşımadığının da altını çizdi.
Cinayet üzere ağır kabahatlerden karar giyenler ile muhakkak tarihten evvel ağırlaştırılmış müebbet cezası alanların düzenlemenin dışında tutulduğunu aktardı.
Ancak gazete, Türkiye'deki kimi milliyetçi siyasetçilerin sürece yönelik sert tenkitlerini de öne çıkardı. İyi Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu'nun yasayı "ihanet" olarak nitelendirdiğini ve "Terör bitmiyor" dediğini aktaran NYT, birtakım siyasetçilerin Erdoğan'ı Kürt seçmenin takviyesini kazanmakla suçladığını yazdı.
WASHINGTON POST: TÜRKİYE'NİN HAMLESİ SINIRLARI AŞABİLİR
Washington Post, Meclis'teki oylamayı 468-88 olarak duyururken yasanın terör örgütü PKK'nın büsbütün silah bırakmasının doğrulanmasının akabinde yürürlüğe gireceğini vurguladı.
Gazete, düzenlemenin Türkiye hudutlarını aşan sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti.
Washington Post'a nazaran yasa, Türkiye-Irak alakalarının daha da yakınlaşmasına katkı sağlayabilir.
Ayrıca Suriye'de terör örgütü PKK ile temaslı olduğu bedellendirilen yapıların denetimindeki bölgelerin Şam idaresine entegrasyon sürecini destekleyebilir.
Gazete bunun yanında Başkan Erdoğan'ın DEM Parti'nin takviyesini kazanarak siyasi geleceğini güçlendirme ihtimalini de gündeme getirdi.
FINANCIAL TIMES: 'TARİHİ YASA' TÜRKİYE'NİN ÖNÜNÜ AÇABİLİR
Financial Times, Meclis'ten geçen düzenlemeyi "landmark legislation", yani "tarihi nitelikte yasa" olarak duyurdu.
Gazete, yasanın 40 yılı aşkın müddettir devam eden ve 40 binden fazla kişinin vefatına sebep olan çatışmayı sona erdirme teşebbüsünü ilerlettiğini yazdı. Düzenlemenin, muhakkak koşulları karşılayan PKK'lı teröristlerin cezalarının ertelenmesini ve topluma yine kazandırılmasını öngördüğünü aktardı.
FT'nin haberindeki en dikkat cazip değerlendirmelerden biri ise Türkiye'nin bölgesel rolüne ait oldu. Gazeteye nazaran tarihi uzlaşma, Ankara'nın Orta Doğu'nun istikrarına daha fazla güç ayırmasının önünü açabilir.
Gazete ayrıyeten Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın süreci "yeni bir demokrasi ve kalkınma aşaması", Abdullah Öcalan'ın ise yasayı Cumhuriyet'in kuruluşu kadar kıymetli olabilecek bir demokratikleşme sürecinin başlangıcı olarak değerlendirdiğini aktardı.
Ancak FT, Türkiye'deki muhalefetin sürece yönelik tenkitlerini de haberine taşıdı.
Gazete, sürecin Erdoğan açısından siyasi bir getirisi olabileceği yorumunu yaptı ve DEM Parti ile münasebetlerin Cumhurbaşkanı Erdoğan'a tekrar adaylık konusunda gerekli siyasi takviyesi sağlayabileceğini yazdı.
KATHİMERİNİ: BÖLGESEL DENGELER DEĞİŞEBİLİR
Yunanistan merkezli Kathimerini, düzenlemeyi başlığında “af gibisi yasa” olarak tanımladı.
Gazete, yasanın lakin Türkiye makamlarının PKK’nın büsbütün silahsızlandığını doğrulamasından sonra uygulanabileceğini vurguladı.
Kathimerini’nin haberinde asıl tartı ise yasanın Türkiye’nin komşularıyla bağlantıları ve bölgesel istikrarlar üzerindeki muhtemel tesirlerine verildi.
Düzenlemenin Türkiye-Irak ilgilerini güçlendirebileceği ve PKK ile temaslı Kürt güçlerinin denetimindeki Suriye bölgelerinin Şam idaresine entegrasyonuna katkı sağlayabileceği belirtildi.
Kathimerini, Abdullah Öcalan’ın hür bırakılmasının düzenlemede yer almadığını da hatırlattı. Bununla birlikte İmralı’daki şartların uygunlaştırılması, daha fazla ziyaret yapılması ve Öcalan’ın dış dünyayla daha geniş bağlantı kurabilmesinin gündeme gelebileceğini aktardı.
AL JAZEERA: SİLAHSIZLANMADAN TOPLUMA DÖNÜŞE
Al Jazeera ise gelişmeyi daha çok PKK mensuplarının silah bırakmasının akabinde topluma tekrar kazandırılmasını sağlayacak hukuksal sistem üzerinden ele aldı.
Yayın ve görüntü içeriklerinde, silah bırakan PKK mensuplarının tekrar topluma entegre edilmesinin önünü açacak düzenlemenin temel ögeleri aktarıldı.
Al Jazeera’nın haberlerinde de yasanın Türkiye’nin 40 yılı aşkın çatışmayı sona erdirme uğraşındaki kıymetli evrelerden biri olduğu çerçevesi öne çıktı.
Ancak düzenlemenin kabul edilmesiyle birlikte sürecin tamamlanmadığı, bilakis silahsızlanmanın uygulanması ve bunun siyasi sonuçlarının yönetilmesi üzere yeni bir periyodun başladığı değerlendirmesi milletlerarası haberlerin genelinde öne çıkan çerçeveyi oluşturdu.
Meclis’ten geçen yasanın, PKK’nın silahsızlandırılması ve örgüt mensuplarının muhakkak şartlar çerçevesinde topluma yine kazandırılmasına yönelik bir tüzel taban oluşturduğu değerlendirilirken, buna rağmen Abdullah Öcalan’ın geleceği, Kürtlerin siyasi ve kültürel haklarına ait tartışmalar, terörle çaba mevzuatının muhtemel seyri ve Irak ile Suriye’deki Kürt yapılanmalarının pozisyonuna dair başlıkların ise şimdi net bir tahlile kavuşmuş görünmediği tabir ediliyor.
FRANCE 24: ÖCALAN'IN GELECEĞİ EN KRİTİK BELİRSİZLİK
France 24, düzenlemeyi “Kürt PKK militanlarının topluma tekrar kazandırılmasına yönelik tarihi yasa” başlığıyla duyurdu.
Haberde, yasanın en değerli belirsizliklerinden birinin Abdullah Öcalan’ın geleceği olduğu vurgulandı.
PKK’nın kurucusu Öcalan’ın Şubat 2025’te yaptığı silah bırakma davetinin sürecin başlamasında belirleyici olduğu hatırlatılırken, yeni yasanın Öcalan’ın geleceğine ait rastgele bir karar içermediği belirtildi.
France 24 ayrıyeten PKK idaresinin, Öcalan’ın hür bırakılmamasının düzenlemenin uygulanmasını riske atabileceği yönündeki açıklamalarına yer verdi.
Yayın, yasanın Türkiye’deki siyasi istikrarlar açısından ehemmiyetine de dikkat çekti. AKP ile DEM Parti’nin takviyesiyle kabul edilen düzenlemenin, Erdoğan’a Kürt siyasi hareketinin takviyesini kazanarak siyasi alanını genişletme fırsatı sunabileceği değerlendirmesi yapıldı. Erdoğan’ın yine adaylığı açısından erken seçim ihtimali de bu çerçevede ele alındı.
LE MONDE: 40 YILLIK ÇATIŞMANIN ARDINDAN EŞİTLİK TALEBİ
Fransız gazetesi Le Monde, haberinde yasanın Türkiye’deki çatışmanın tarihî bilançosu içindeki yerine odaklandı.
1984’ten bu yana süren çatışmalarda en az 50 bin kişinin hayatını kaybettiğini hatırlatan gazete, yaklaşık 10 bin tutukludan 3 bin 500’ünün birinci kademede düzenlemeden yararlanabileceğini aktardı.
Le Monde’un haberinde sadece PKK mensuplarının türel statüsüne değil, Kürtlerin Türkiye’deki statüsü ve eşitlik taleplerine de yer verildi.
DEM Parti milletvekili Ceylan Akça’nın oylama sonrasında süreci “mutlak, gerçek ve gerçek eşitliğe doğru uzun bir yürüyüşün birinci adımı” olarak tanımlaması öne çıkarıldı.
Gazetenin çerçevesinde Meclis’teki oylama, bu sebeple sırf silahsızlanmaya ait bir düzenleme değil, Türkiye’nin Kürt problemini çözme teşebbüsünün yeni bir etabı olarak ele alındı.
XİNHUA: DÖNÜM NOKTASI NİTELİĞİNDE YASAL ÇERÇEVE
Çin’in resmi haber ajansı Xinhua, gelişmeyi daha çok yasanın sistemi ve Meclis’teki oylama üzerinden aktardı.
Xinhua, düzenlemeyi “landmark kanunî framework” sözüyle tanımlayarak PKK’nın silahsızlandırılması için dönüm noktası niteliğinde bir yasal çerçeve oluşturulduğunu belirtti.
Haberde 562 milletvekilinin katıldığı oylamada 468 kabul, 88 ret ve 6 çekimser oy kullanıldığı aktarıldı.
Xinhua ayrıyeten düzenlemenin genel af manasına gelmediğini vurguladı. Ajansa nazaran alt seviyedeki ve cinayet ya da ağır hatalara karışmamış PKK mensuplarının belli şartlar altında Türkiye’ye dönmelerinin ve topluma yine katılmalarının önü açılacak.
Bu sistemin uygulanabilmesi ise PKK’nın büsbütün silahsızlandığının devlet tarafından doğrulanmasına bağlı olacak.
INDİA TODAY: SÜRECİN ETKİSİ IRAK VE SURİYE'YE UZANABİLİR
Hindistan merkezli India Today, düzenlemeyi “koşullu af” olarak nitelendirdi ve yasanın yürürlüğe girmesini PKK’nın büsbütün silahsızlandığının devlet tarafından doğrulanması kaidesine bağlayan mekanizmayı öne çıkardı.
Ancak yayın, süreci sadece Türkiye’deki çatışmanın geleceği üzerinden değerlendirmedi. Haberde Türkiye-Irak münasebetleri ile Suriye’de Kürtlerin denetimindeki bölgelerin Şam idaresiyle bütünleşme ihtimali de ele alındı.
India Today’e nazaran PKK’nın Türkiye’de silahsızlandırılması, Ankara’nın Irak ve Suriye’deki hesapları açısından da yeni bir devir yaratabilir.
Yayın, Erdoğan’ın siyasi geleceğine de geniş yer verdi. DEM Parti’nin takviyesinin Erdoğan’ın mevcut iki periyot hududunun ötesinde tekrar aday olabilmesi açısından ehemmiyet taşıyabileceği değerlendirmesine yer verilirken, PKK’nın yasayı kâfi bulmadığı ve Abdullah Öcalan’ın özgür bırakılmasıyla Kürtlerin demokratik siyaset yapabilmesinin garanti altına alınmasını istediği aktarıldı.
İSRAİL TERÖRSÜZ TÜRKİYE'Yİ HAZMEDEMEDİ
İsrail basınındaki eleştirel yaklaşım ise Ynet'in haberinde öne çıktı.
Ynet, süreci Erdoğan'ın siyasi geleceği üzerinden pahalandıran bir çerçeve kurdu.
Haberde, düzenlemenin Başkan Erdoğan'ın DEM Parti'nin dayanağını kazanarak siyasi geleceğini uzatmasına yardımcı olabileceği argümanı öne çıkarıldı.
Bu yaklaşım, Türkiye'nin terör örgütü PKK'nın silah bırakmasını ve fesih sürecini tüzel tabana taşıyan tarihi adımından çok, "Erdoğan yine seçilmek için mi bu adımı attı?" tartışmasını merkeze taşıdı.
Benzer bir siyasi yorum Financial Times ve Washington Post'ta da yer alırken, Ynet'in yaklaşımında Erdoğan'ın siyasi geleceği bilhassa ön plana çıkarıldı.
DIE ZEIT: ÖNEMLİ HATALAR VE EKSİKLİKLER VAR
Türkiye'nin terör örgütü PKK'nın silah bırakması ve fesih sürecini türel tabana taşıyan tarihi yasası, Almanya'da da geniş yankı buldu.
Die Zeit, Türkiye'nin tarihi yasasını, çatışmanın sona erdirilmesi yolunda "şimdiye kadarki en somut adım" olarak nitelendirdi.
Gazete, yasanın uygulanmasının terör örgütü PKK'nın feshedildiğinin ve silahların teslim edildiğinin güvenlik makamlarınca doğrulanmasına bağlı olduğunu aktardı.
Ancak Die Zeit da örgüt idaresinin yasaya ait "ciddi yanlışlar ve eksiklikler" argümanını haberine taşıdı.
Böylece Almanya'daki haberlerde Türkiye'nin tarihi adımının kendisinden çok, yasanın kapsamı ve terör örgütü PKK'nın talepleri üzerinden oluşturulan tartışma dikkat çekti.
AL ARABİYA: 'TERÖRSÜZ TÜRKİYE' HEDEFİNE DOĞRU BÜYÜK ADIM
Suudi Arabistan merkezli Al Arabiya, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin terör örgütü PKK'nın fesih sürecine tüzel çerçeve getiren yasayı kabul etmesini, on yıllardır devam eden çatışmayı sona erdirme yolunda "büyük bir adım" olarak duyurdu.
Al Arabiya, 467 milletvekilinin takviyesiyle kabul edilen düzenlemenin, terör örgütü PKK'nın silah bırakmasının akabinde kimi örgüt mensuplarının sivil hayata dönmesinin önünü açtığını aktardı. Yayın, yasanın genel af manasına gelmediğini, belli kuralları karşılayan PKK mensuplarına yönelik türel düzenlemeler içerdiğini vurguladı.
Haberde Ankara'nın amacı de açık biçimde öne çıkarıldı. Al Arabiya, hükümetin teşebbüsü "Terörsüz Türkiye" amacının bir modülü olarak tanımladığını aktardı.
Böylece Arap basınında Türkiye'nin tarihi yasasının sırf PKK sorunu üzerinden değil, Ankara'nın terörle çaba ve ülkeyi terörden arındırma maksadı üzerinden de ele alındığı görüldü.
Kaynak: {Haber Merkezi}
Yorumlar 0
Yorum Yap
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın!