TCMB açıkladı: Net kusur ve eksik nedir?

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), “Herkes İçin Ekonomi” kapsamında hazırladığı görüntüde, ödemeler istikrarının merak edilen kalemlerinden Net Hata ve Noksanı anlattı.

Ödemeler istikrarı istatistiklerinde devir dönem yüksek bedeller alabilen Net Hata ve Noksan, bilgiler yorumlanırken sıkça gündeme geliyor.

TCMB, bu kalemin ne manaya geldiğini ve hangi sebeplerle ortaya çıkabildiğini örneklerle açıkladı.

VERİLER FARKLI KAYNAKLARDAN GELİYOR

TCMB'nin anlatımına nazaran ödemeler istikrarı; ihracat, ithalat, turizm ve yatırımlar üzere süreçlere ait dataların farklı kaynaklardan bir araya getirilmesiyle oluşturuluyor.

Ancak kelam konusu bilgiler tıpkı anda ulaşmayabiliyor yahut birbirleriyle tam olarak eşleşmeyebiliyor. Farklı bilgi kaynaklarının kapsam ve ölçüm prosedürlerinin değişmesi, bilgilerin gecikmeli gelmesi ya da sonradan güncellenmesi de arada fark oluşmasına sebep olabiliyor.

Bu farklar ise Net Hata ve Noksan kaleminde gösteriliyor.

ZAMANLAMA FARKLARI SONRADAN KAPANABİLİYOR

TCMB, durumu bir yapboz örneğiyle açıklıyor. Ödemeler istikrarı datalarının farklı kaynaklardan ve farklı vakitlerde geldiği belirtilirken, Net Hata ve Noksanın kayıp bir para yahut bilgi modülü olmadığı, şimdi tam olarak eşleştirilemeyen bilgiyi söz ettiği vurgulanıyor.

Örneğin, ihracat bedeli ülkeye ulaşmış lakin ilgili malın gümrük kaydı şimdi sisteme yansımamış olabilir. Gümrük kaydının tamamlanmasıyla birlikte oluşan fark kapanabiliyor.

Bu sebeple zamanlama kaynaklı farkların ilerleyen devirlerde birbirini dengelemesi bekleniyor.

NAKİT DÖVİZ HAREKETLERİ DE ETKİLİYOR

Net Hata ve Noksanı etkileyen ögelerden biri de nakit döviz hareketleri.

TCMB'nin verdiği örneğe nazaran, “yastık altı” olarak tutulan dövizin banka hesabına yatırılması yeni bir hudut ötesi süreç manasına gelmiyor. Fakat kelam konusu dövizin kaynağı mevcut bilgi kaynaklarıyla belirlenemeyebiliyor. Bu durum Net Hata ve Noksan kaleminde artışa yol açabiliyor.

Buna karşılık bankadan nakit döviz çekilmesi kalemi zıt yönde etkileyebiliyor.

Yerleşiklerin yurt dışındaki hesaplarına ait bilgilerin de kapsam ve raporlama zahmetleri sebebiyle eksik yahut gecikmeli yansıması mümkün olabiliyor.

NET HATA VE NOKSAN ARTABİLİR VEYA AZALABİLİR

TCMB'ye nazaran açıklanamayan hareketlerin net sonucu giriş yönündeyse Net Hata ve Noksan artıyor, çıkış yönündeyse azalıyor.

Veriler güncellendikçe, ölçüm yolları geliştirildikçe ve yeni data kaynaklarına ulaşıldıkça farkların bir kısmı ilgili süreç kalemlerine aktarılabiliyor.

“NOKSAN OLAN PARA DEĞİL”

TCMB, görüntüde Net Hata ve Noksanın yanlış anlaşılmaması gerektiğine de dikkat çekiyor.

Özetle, bu kalemdeki “noksan”ın eksik yahut kayıp para manasına gelmediği, mevcut data kaynaklarıyla şimdi açıklanamayan yahut eşleştirilemeyen bilgiyi tabir ettiği belirtiliyor.

Kaynak: {Haber Merkezi}