Süresiz nafaka iptal edildi: Yeni yasal çerçeve nasıl kurulacak

Anayasa Mahkemesi'nin (AYM) yoksulluk nafakasına ait 'süresiz olarak' ibaresini iptal etmesinin akabinde, yeni yasal çerçevenin nasıl kurulacağı tartışması somutlaştı.

Mahkeme, Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesindeki bu ibareyi oy çokluğuyla iptal etmiş; iptalin Resmi Gazete'de yayımlanmasından itibaren dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine ise oybirliğiyle karar vermişti.

İPTAL HÜKMÜ 2027'DE YÜRÜRLÜĞE GİRECEK

Karar Resmi Gazete'de yayımlandı.

Buna nazaran iptal kararı, yasama organına düzenleme müddeti tanınması gayesiyle yaklaşık 30 Haziran 2027'de yürürlüğe girecek.

Bu tarihe kadar mahkemeler mevcut metni uygulamaya devam edecek.

NAFAKA KALDIRILMIYOR, 'SÜRELİ' OLUYOR

Karar, yoksulluk nafakası kurumunu ortadan kaldırmıyor; sırf nafakanın kanunda müddet hududu olmaksızın 'süresiz' talep edilebilmesini Anayasa'ya karşıt buluyor.

HALİ HAZIRDA VERİLMİŞ KARARLAR SONA ERİYOR

Verilmiş nafaka kararları da Resmi Gazete'de yayımlanmayla zaten sona ermiyor.

Alacaklının yine evlenmesi yahut taraflardan birinin ölmesi halinde irat biçimindeki nafaka zati zaten biterken; yoksulluğun kalkması, haysiyetsiz hayat sürme veya evlilik birliği varmış üzere fiilen birlikte yaşama hallerinde kaldırma, TMK m. 176'daki koşullara bağlı.

'ÇOCUK ÖDEMESİ' KAPSAM DIŞI

Çocuk için ödenen iştirak nafakası ise bu iptalin kapsamında değil.

AYM münasebetinde evliliğin müddeti, tarafların yaşı ile ekonomik ve toplumsal durumları üzere ölçütlerin dikkate alınması gerektiği belirtiliyor.

İHTİYACI OLAN KİŞİNİN MADDİ-MANEVİ VARLIĞININ KORUNMASI AMAÇLANIYOR

Nafakanın sırf taraflar arasındaki mali münasebet olmadığı, yoksulluğa düşen kişinin maddi ve manevi varlığının korunmasının toplumsal devlet prensibiyle kontaklı olduğu da vurgulanıyor.

Mevcut hukukta nafakanın artırılması, azaltılması yahut kaldırılması için araçlar bulunduğu da hatırlatılıyor.

5 SEÇENEK MASADA

Dokuz aylık mühlet içinde Meclis’in yapacağı düzenlemede nafakanın otomatik olarak ömür uzunluğu sürmesi yerine somut kriterlere bağlanması bekleniyor.

Yasal çalışma için beş farklı seçenek gündemde.

EVLİLİK SÜRESİ KADAR NAFAKA

İlk formül, nafaka müddetinin evlilik müddetiyle ilişkilendirilmesi.

Kısa evliliklerde daha kısa, uzun evliliklerde daha uzun nafaka öngörülebilecek.

DURUM DEĞERLENDİRMESİYLE KARAR VERİLECEK

İkinci formül, kademeli mühlet modeli.

Hakim; evliliğin mühleti, tarafların ekonomik durumu, çalışma imkanları ve yaş üzere kriterleri kıymetlendirerek kanunda belirlenecek müddetlerden birini uygulayabilecek.

ÖMÜR BOYU NAFAKA ÖDENMEYECEK

Üçüncü seçenek, nafakanın evlilik mühleti kadar ödenmesi.

Böylece mühlet direkt evlilik uzunluğuna bağlanacak ve ömür uzunluğu devam etme otomatikliği ortadan kalkacak.

TARAFLARIN DURUMLARI BİR SÜRE SONRA YENİDEN İNCELENECEK

Dördüncü modelde nafaka evvel belli bir mühlet için bağlanacak; mühlet sonunda tarafların ekonomik ve toplumsal durumları tekrar pahalandırılacak.

AYM'nin işaret ettiği artırma, azaltma ve kaldırma sistemleri bu değerlendirmede kullanılabilecek.

NAFAKA, BAZI DURUMLARDA 'SÜRESİZ' OLABİLECEK

Beşinci formül ise istisnai hallerde süresiz nafakanın korunması.

İleri yaş, çalışma imkanının bulunmaması yahut kişinin yine kendi geçimini sağlayamayacak durumda olması üzere özel şartlarda nafakanın devamına imkan tanınması gündeme gelebilecek.

SEÇENEKLER NETLEŞMİŞ DEĞİL

Bu seçenekler şimdi yasalaşmış bir metin değil; AYM'nin iptal münasebeti doğrultusunda Meclis'in dokuz aylık müddet içinde şekillendireceği düzenlemenin mümkün çerçeveleri olarak tartışılıyor.

Kesin mühletler ve ölçütler, teklifin Meclis sürecinden geçmesiyle netleşecek. 

Kaynak: {Haber Merkezi}