Sıfır Atık Vakfı: Türkiye'de plastik atık ölçüsü dünya ortalamasının üzerinde

Sıfır Atık Hareketi Kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Emine Erdoğan’ın himayelerinde çalışmalarını sürdüren Sıfır Atık Vakfı tarafından hazırlanan 'Plastik Atık Raporu', düzenlenen basın toplantısıyla kamuoyuna duyuruldu.

İstanbul Valisi Davut Gül ile Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş’ın iştirakiyle gerçekleşen toplantıda raporun dataları, plastik kirliliğinin etraf ve insan sıhhati üzerindeki tesirleri, atık idaresi siyasetleri ve tahlil teklifleri ele alındı.

"GELECEK NESİLLERİN YAŞAM HAKKININ MESELESİDİR"

Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş, konuşmasında global ve ulusal ölçekteki plastik tehdidine dikkat çekerek başladı.

Ağırbaş,

Bir plastik şişeyi sırf birkaç dakika kullanıyoruz ancak tabiat onu yüzyıllar boyunca taşımak zorunda kalıyor. Biz plastiği attığımızı düşünüyoruz, halbuki plastik bizi hiç terk etmiyor. Denizlerimizde karşımıza çıkıyor, toprağımıza karışıyor, yağmurla yine üzerimize yağıyor, balığın midesinden soframıza geliyor ve bugün artık bilim insanları insan kanında, akciğerinde mikroplastik tespit ediyor.

İşte bu sebeple plastik kirliliği yalnızca bir etraf sorunu değil, iktisadın, iklim güvenliğinin, halk sıhhatinin, besin güvenliğinin ve gelecek jenerasyonların ömür hakkının problemidir. Raporumuzun ortaya koyduğu bilgiler de bu gerçeği açıkça ortaya koymaktadır" diye konuştu.

PİLASTİK ATIK ÜRETİMİMİZ DÜNYA ORTALAMASININ YÜZDE 44 ÜZERİNDE

Ağırbaş, "2000 yılında 234 milyon ton olan plastik kullanımı bugün 460 milyon tona ulaştı. Plastik atık ölçüsü ise tıpkı periyotta 156 milyon tondan 356 milyon tona yükseldi. Buna karşın üretilen plastiklerin sırf yüzde 9'u geri dönüştürülebiliyor. Bu çok vahim bir durum ve raporumuzun ortaya koyduğu bilgiler de bu gerçeği ortaya koyuyor.

2000 yılında dünyada 234 milyon ton olan plastik kullanımı bugün 460 milyon tona ulaştı. Plastik atık ölçüsü ise tıpkı periyotta 156 milyon tondan 356 milyon tona yükseldi. Türkiye'de kişi başına plastik atık üretimi 48 kilo/yıl ile dünya ortalamasının ne yazık ki yüzde 44 üzerinde. Yani biz Türkiye Cumhuriyeti'nde yaşayan vatandaşlar olarak dünya ortalamasının yüzde 44 üzerinde plastik kullanıyoruz.

Ve bu nedenle Sıfır Atık Vakfı olarak plastik kullanımının azaltılmasıyla alakalı top toplam bir seferberlik başlattık. Ve bu inşallah önümüzdeki süreçte Türkiye'nin 81 ilinde, dünyanın 193 ülkesinde uygulayacağımız küresel bir harekete dönüşecek" ifadelerini kullandı.

"TÜRKİYE, KÜRESEL ÖLÇEKTE GÜVEN DUYULAN BİR ÜLKE OLMALIDIR'

Ağırbaş, "Nehirlerimizden her yıl 14 bin 300 ton plastik tabiata karışıyor. Kalan büyük kısım ise depolanmakta, yakılmakta ya da denetimsiz bir formda tabiata karışmaktadır. Demek ki sorun sadece ne kadar plastiği ürettiğimiz değil, asıl sorun plastiğin hayat döngüsünü yanlışsız yönetemememizdir. Bizim amacımız çok nettir.

Türkiye, dünyanın düşük kaliteli plastiklerinin depolandığı bir ülke değil yüksek teknolojiyle çalışan, şeffaf, izlenebilir etraf standartlarını en üst seviyede uygulayan, kendi atığını faal biçimde yöneten, geri dönüşümde yüksek kaliteyi temel alan ve ikincil ham madde üretiminde global ölçekte inanç duyulan bir ülke olmalıdır.

Bu bağlamda Sıfır Atık Vakfı olarak Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi'nin liderliğinde, Valiliğimizin uyumunda İstanbul'u sıfır atığın başşehri yapmayla alakalı bir vizyonumuz var, bir irademiz var. İnşallah yakın vakitte vatandaşlarımızla bu sürecin ayrıntılarını aktaracağız.

Biz İstanbul'un bir dönüşüm merkezi haline gelmesini istiyoruz. Bilhassa plastik üreticilerinin de dahil olmak üzere dönüşeceği, dünyada bio-bozunur ve dönüştürülebilir eserlerin üretildiği bir bölge haline getirmek istiyoruz" dedi.

İSTANBUL'DA BÜYÜK PLASTİK ATIK ÇALIŞTAYI DÜZENLENECEK

Konuşmasının devamında yürütülen global tertiplere ve önümüzdeki periyot planlarına değinen Ağırbaş, "Bildiğiniz üzere geçtiğimiz aylarda Valiliğimizle bir arada İstanbul'da Sıfır Atık Festivali'ni organize ettik. Sıfır Atık Festivali'ne 1 milyondan fazla hemşehrimiz katıldılar. Yeniden tıpkı tarihlerde Sayın Cumhurbaşkanımızın da katılımlarıyla, Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi'nin himayelerinde Sıfır Atık Forumu'nu icra ettik.

Sıfır Atık Forumu'na 183 ülkeden 5 binden fazla insan katıldı ve orada alınan kararlar bugün dünyanın 183 ülkesinde uygulanıyor. Yakın vakitte Sıfır Atık Forumu'nun sonuç bildirgesini de 183 ülke imzaladı. İnşallah önümüzdeki günlerde 2027 yılında yapacağımız Sıfır Atık Festivali ve Sıfır Atık Forumu'nun da tarihlerini Valimizle bir arada açıklıyor olacağız.

İnşallah bugün prestijiyle buradan da duyurmak istiyorum, Valiliğimiz iş birliğinde, 14 bakanlığımızın iştiraki ve iş birliğinde, 40'tan fazla genel müdürlüğümüzün iştirakiyle, tekrar üniversitelerimizin, sivil toplum kuruluşlarımızın ve plastik atık konusunda uzmanların iştirakiyle 31 Ağustos- 1 Eylül tarihleri arasında İstanbul'da tekrar yakın tarihimizin en büyük plastik atık ve atık çalıştayını düzenleyeceğiz.

Bu çalıştayda bizim bahsettiğimiz bütün meselelerin tahlil yollarını arayacağız ve önümüzdeki 5, 10, 15 ve 30 yıllık planları biz tartışacağız. İnşallah çalıştayın çıktısı olarak da biz Plastik Eylem Planı'mızı milletimizin takdirine sunuyor olacağız" diye konuştu.

"GELECEK NESİLLERE PLASTİK BIRAKMAK İSTEMİYORUZ"

Ağırbaş son olarak, "Çevre meselelerinde evet, devlet ve kamu tarafı üzerine düşeni yapıyor, daha da fazlasını yapacak, modelli bir biçimde yapacak fakat vatandaşımızın da plastik kullanımını azaltarak bu sürece katkı sağlamasını biz önemsiyoruz. Ve son olarak diyoruz ki biz geleceğe, gelecek jenerasyonlara plastik bırakmak istemiyoruz. Biz geleceğe pak bir vicdan, temiz bir etraf, güçlü döngüsel iktisat ve daha yaşanabilir bir dünya bırakmak istiyoruz" sözlerini kullandı.

İSTANBUL VALİSİ GÜL: SIFIR ATIK EN ÖNEMLİ GÜVENLİK VE ÇEVRE SORUNLARINDAN BİRİDİR

İstanbul Valisi Davut Gül, "Saygıdeğer Emine Erdoğan Hanımefendi'nin koyduğu vizyon dünyada ses getirdi ve karşılık buldu. Kimi mevzular var ki sıfır atık bunların başında geliyor. Karşısında kimsenin olmadığı, herkesin desteklediği, herkesin sahiplendiği ve olumlu gelişmelerde herkesin yararlandığı, aksilikte da herkesin olumsuz manada etkilendiği bahislerdir.

Çevre konusu bunların başında geliyor. Marmara Depremi ile ilgili bir şey söylendi ki doğrudur. Bir milli güvenlik sıkıntısıdır. Sıfır atık sıkıntısı, etraf sıkıntısı de yalnızca milli güvenlik değil, dünyanın en kıymetli sıkıntılarından bir adedidir. İstanbul'umuz Türkiye'mizin, ülkemizin dünyaya açılan kapısıdır.

En güzel örneklerin ortaya konulduğu, takip edilen, bu manada uygun örneklerin diğer yerlerde de uygulandığı bir kent. Sıfır Atık Vakfı'mızla birlikte bu çalışmaları olabildiğince en kılcal kanallara, damarlara kadar yaymak istiyoruz.

Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde, Çevre Şehircilik Bakanlığımızın bilhassa atık toplamayla ilgili Türkiye'nin başka kentlerinde olduğu üzere İstanbul'da da yaptığı çalışma çok ses getirdi, karşılık buldu ve milyonlarca ambalaj atığı toplandı. Kâfi mi? Hiç elbet eksikleri vardır, yetmez" dedi.

"İSTANBUL'UN KÖKLÜ MEDENİYET KODLARINDA DA KARŞILIK BULACAKTIR"

Vali Gül, "Ama bizim 60 üniversitemiz var, 3 bin civarında okulumuz var, 2 milyon 800 bin öğrencimiz var. Sıfır atık toplumda karşılık bulacaksa 170 bin öğretmenimizin rehberliğinde üniversitelerimizde, okullarımızda, 20 binin üzerinde sivil toplum kuruluşumuzda ve İstanbul'un esaslı medeniyet kodlarında da karşılık bulacaktır.

Başta Samet Başkanımız olmak üzere emeği geçen herkese teşekkür ediyorum. İnşallah yıl içerisinde birlikte yapacağımız çalışmalarla, uygulamalarla bu rapordaki sayıların daha ileriye gittiğini, daha ileriye taşınacağına inanıyorum" diye konuştu.