Şi Cinping: ABD ile yeni ticaret düzenlemesinde anlaştık

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ABD Başkanı Donald Trump ile Beyaz Saray'da gerçekleştirdiği görüşmede, iki ülkenin iktisat ve ticaret heyetleri arasındaki istişarelerde yeni bir ortak düzenleme üzerinde uzlaşı sağlandığını bildirdi.

Çin Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamaya nazaran Şi, Trump ile Beyaz Saray'da heyetler arası görüşme gerçekleştirdi.

Şi, iki ülkenin iktisat ve ticaret heyetleri arasında varılan yeni düzenlemenin Çin ve ABD halkları ile iki ülkenin endüstrileri ve global iktisat açısından olumlu olduğunu belirtti.

Ekonomik ve ticari işbirliğinin karşılıklı bir süreç olduğunu vurgulayan Şi, Çin-ABD ekonomik münasebetlerinin istikrarının işbirliği alanlarının genişletilmesine ve uyuşmazlıkların azaltılmasına bağlı olduğunu söz etti.

Çin ile ABD arasındaki ekonomik bağlar, Trump'ın ikinci başkanlık devrinde Washington idaresinin gümrük tarifelerini artırması ve teknoloji alanındaki kısıtlamaları genişletmesi, Pekin'in ise global tedarik zincirinde değerli yere sahip nadir toprak elementleri üzerindeki denetimini artırması sebebiyle gerilmişti.

Trump ve Şi, Ekim 2025'te Güney Kore'nin Busan kentindeki görüşmelerinde uyuşmazlık hususlarında süreksiz uzlaşmaya varmıştı. İki ülkenin iktisat heyetleri dün gerçekleştirdikleri görüşmede ise 10 Kasım'da sona erecek süreksiz uzlaşmanın mühletinin Ocak 2027'ye kadar uzatılması konusunda anlaşmıştı.

YAPAY ZEKA İÇİN İŞBİRLİĞİ MESAJI

Şi, dünyanın yapay zeka alanındaki önde gelen iki gücü olan Çin ve ABD'nin rekabetin yanı sıra işbirliği de yapabileceğini söyledi.

İki ülkenin birbirine karşı savunmacı tavır sergilemek yerine güçlü oldukları alanları öne çıkarabileceğini belirten Şi, yapay zeka konusunda diyaloğun sürdürülmesi, risk ve yararlar konusunda görüş alışverişinde bulunulması ve teknolojinin berbata kullanımının önlenmesi davetinde bulundu.

Şi ayrıyeten yapay zeka teknolojilerinde insan denetiminin korunması, insan merkezli ve insan faydasını gözeten bir yaklaşım benimsenmesi gerektiğini vurguladı.

Yapay zeka güvenliğinin görüşmelerin kıymetli başlıklarından biri olduğu belirtilirken, iki ülkenin yapay zekanın oluşturabileceği risklere ait bilgi paylaşımı ve mümkün tehditler konusunda erken uyarıyı kapsayan bir "yapay zeka diyaloğu" başlatması bekleniyor.

ABD ve Çin'in yapay zeka güvenliği konusundaki yaklaşım farklılıkları ise bugüne kadar kapsamlı bir diyaloğun önündeki manilerden biri oldu. Washington idaresi risklerin denetim altına alınmasına odaklanırken, Pekin daha kapsamlı bir global yapay zeka idaresi oluşturulmasını savunuyor.

Öte yandan ABD'li yapay zeka şirketleri, Çinli şirketlerin "damıtma" sistemiyle kendi modellerinden data elde ettiğini öne sürerek Washington'dan buna karşı tedbir alınmasını talep ediyor.

Şİ'DEN TAYVAN MESAJI

Tayvan konusundaki tavrını da yineleyen Şi, meselenin Çin'in ulusal birliği ve toprak bütünlüğüyle ilgili olduğunu belirtti.

Şi, Washington idaresine "Tayvan'ın bağımsızlığı" konusunda yanlışsız bir tavır sergilemesi ve Çin-ABD stratejik işbirliği ile ikili alakaların temelini muhafazası davetinde bulundu.

Çin'in topraklarının kesimi olduğunu savunduğu Tayvan, 1949'dan bu yana fiili olarak Pekin idaresinin denetimi dışında bulunuyor. Çin ana karası ile Tayvan arasındaki egemenlik uyuşmazlığı sürerken Pekin, "tek Çin" prensibini temel siyaset olarak benimsiyor.

Çin idaresi, Tayvan'ın diplomatik alakalar kurmasına ve Birleşmiş Milletler ile öteki milletlerarası kuruluşlarda temsil edilmesine karşı çıkıyor. Pekin ayrıyeten Tayvan'ın ana karayla tekrar birleşmesi için gerektiğinde güç kullanımına başvurabileceğini belirtiyor.

İRAN VE BÖLGESEL KRİZLER ELE ALINDI

Şi ve Trump, görüşmede Orta Doğu, Ukrayna ve Kore Yarımadası'ndaki gelişmeler başta olmak üzere memleketler arası ve bölgesel sıkıntıları de ele aldı.

Şi, ABD ile İran'ın sıkıntıların tahlili için yine diyalog ve müzakere yoluna dönmesini, nükleer sıkıntı dahil kapsamlı bir mutabakata ulaşmasını ve bölgede barışın sağlanmasını temenni etti.

Çin'in tüm ülkelerin egemenliğine ve güvenliğine hürmet gösterilmesini savunduğunu belirten Şi, tansiyonun düşürülmesi için yapan rol oynamayı sürdüreceklerini tabir etti.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik ataklarıyla başlayan ve İran'ın misillemeleriyle genişleyen çatışmaların akabinde Orta Doğu'da artan tansiyon, global güç ticaretini de etkiliyor. Hürmüz Boğazı'ndaki ulaşımda yaşanan kesintilerin yanı sıra Yemen'deki gelişmelerin Kızıldeniz ve Babülmendep Boğazı üzerinden güç nakliyeciliğine yansıması ihtimali de bulunuyor.

Washington'ın Rusya ve İran'a yönelik yaptırımlarını genişletmesi de Çin-ABD görüşmelerinin ekonomik boyutunda ele alınan başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.

Kaynak: {Haber Merkezi}