Şener Üşümezsoy: Bu bölgede çok sayıda zelzele olur lakin büyük zelzele olmaz

Türkiye bugün zelzele gerçeğini bir kere daha hatırladı.

Önce Adana iki kere akabinde da Osmaniye bir defa sallandı.

AFAD'dan alınan bilgiye nazaran Adana'nın Saimbeyli ilçesinde, bir zelzele meydana geldi.

Depremin büyüklüğü 4.8 olarak açıklanırken 7.99 kilometre derinlikte gerçekleştiği belirtildi.

17 DAKİKA SONRA İKİNCİ DEPREM

Kentte birinci sarsıntıdan tam 17 dakika sonra ikinci bir sarsıntının daha gerçekleştiği aktarıldı.

AFAD bilgilerine nazaran büyüklüğü 4.9 olan ikinci zelzele, 8.67 kilometre derinlikte gerçekleşti.

HEMEN ARDINDAN OSMANİYE 5.2 İLE SALLANDI

Adana'daki 4.9'luk zelzeleden 7 dakika sonra ise Osmaniye'de 5.2 büyüklüğünde bir öbür zelzele meydana geldi.

AFAD Sumbas ilçesinde saat 14.43'te gerçekleşen zelzelenin derinliği, 7 kilometre olarak açıkladı.

ŞENER ÜŞÜMEZSOY'DAN DEĞERLENDİRME GELDİ

Prof. Dr. Şener Üşümezsoy, Sözcü ekranlarında yaşanan zelzeleleri kıymetlendirdi.

"Bol bol sarsıntı olur, çok sayıda zelzele olur lakin büyük momentte sarsıntı olmaz noktasına geliyor" diyen Üşümezsoy, şöyle devam etti;

"ÖYLE BİR FAY YOK"

"Şimdi bu yazın burada tekrar Kozan kuzeyinde Saimbeyli'de olan zelzeleler olmuştu. Bunun üzerine benim sayfamda 5 tane bu bahisle ilgili, Adana’nın kuzeyinde Pınarbaşı’nda olan zelzeleler, 5 tane görüntü yapmıştım.

Aşağı yukarı tıpkı o görüntülerdeki olgu kelam konusu. Nedir dediğim bu? Bir tez olumsuz olarak konuşan arkadaşlar, Toroslar batıya hakikat kaçıyor ve bu türlü kaçınca Savrun Fayı, yani Elbistan'daki Çardak Fayı’nın devamı Savrun'da da 7'lik zelzele olabilir lakin o denli bir fay yok.

Nasıl ki Amanos Dağları'nı kesip de Adana içinden, Osmaniye’den, Düziçi içinden giden bir fay yoksa bu büsbütün bir model, batıya kaçma modeli diye Celal'in ortaya attığı bir model hala onu temcit ediyorlar.

Pekala buradaki durum nedir dersek? Bu bölgenin Adana'nın çatısı diye tanım ettiğim bu bölge bir kubbe üzere.

"BÜYÜK DEPREMLER SÖZ KONUSU DEĞİL"

Adana Çukurova’nın kuzeyinde bir kubbe, onun kuzeyi daha kuzeye gidersek Pınarbaşı'na yanlışsız yönelen bir kesim var. Bu kubbe batıda bahsettiğimiz Saimbeyli fayıyla sarılmış bir soğan üzere, doğudan ise Çardak Fayı’ndan sarılmış.

Bunlar arasında bu bölge batıya gerçek dümdüz kaçsaydı tertipli bir fay olabilirdi ve o da büyük sarsıntılar yaratabilirdi. Ancak burası haritaya baktığımız vakit saatin karşıtı yönünde bir topaç üzere dönmüş ve bu türlü dönünce tek yönde giden faylar bu dönme sonucu yine kesilmiş. Birbirini kesen bir mozaik halini almış.

Yani bir cam kırıldığı vakit otomobilin tek kesim büyük risk yaparsa ancak buna karşılık otomobillerde camlar paramparça olduğu için bir risk oluşturmuyor. Bu manada da buradaki çatıda da birbirini kesen onlarca fay var ve bunlarda uzunlukları 6'nın üzerinde faylara uzanacak kadar büyüklükler kelam konusu değil.

"BÜYÜK MOMENTE DEPREM OLMAZ NOKTASINA GELİYOR"

Yani şayet bu 50 kilometrelik bir fay olsa 10 kilometre derin olsa 6.5’luk bir sarsıntı, buna karşılık 70-80 kilometre olsa 7'lik sarsıntı olur ancak bu şekilde 100 kilometrekarelik yüzeyleri yırtan 10 kilometrelik faylar 6 civarında sarsıntılar yapar.

Bunların en büyüğü de bu Çukurova’nın çatısı olan havzanın Ceyhan sarsıntısıydı. Bu yukarıdan Çardak’tan ve Göksun’dan gelen fay Adana Havzası’na gerçek gidiyordu.

Yani bu bahsettiğimiz bölgede havza yükselmiş çatı olarak gelmiş lakin birbirini kesen onlarca fay var ve bu onlarca fayı hakikat baktığımız vakit bol bol zelzele olur çok sayıda sarsıntı olur ancak büyük momente sarsıntı olmaz noktasına geliyor.

O yüzden bu söylenmiş. Tıpkı gibisi mesela 6 Şubat'tan sonra herkes farklı şeyler söylerken ben bu Bozova fayı Urfa'daki gerilimi bahsetmiştim. Arap plakası 7 metre kadar doğuya hakikat gittiği vakit Arap plakası içindeki bu Bozova fayı olsun Adıyaman fayları olsun gerilim yüklenmişti.

"KAYALARIN KIRILMA MEKANİZMASINI GÖZ ÖNÜNE ALMALIYIZ"

Ama bu gerilim 6 Şubat'ta kırılan Pazarcık Gölbaşı Fayı'ndaki gerilimin boşalmasıyla bunlara yüklenmesiyle ortaya çıkan bir düzenekti. Burada da birebir formda Elbistan fayı batıya gerçek kırılırken bu Çardak fayı boyunca güneye gerçek dönüyor ancak onun kuzeyinden Göksun’dan güneye hakikat dönüyor.

Buradaki ana bir tek faya Savrun fayı dediğimiz o bir faya yüklenmiyor, aksine bu türlü onlarca sarsıntı yapan tahminen onlardan da fazla 50-60 sarsıntı sayıyorum ben bu 6 Şubat'tan beri bu havzada 5'lik sarsıntılar.

Pekala büyük sarsıntıya çıkar mı sorusunu büyük bir fayın etrafındaki aspurti diyoruz yapışmış olan yerde etrafında zelzeleler olursa o zelzeleler bu büyük fayı yırtarak işte 6'lık 6.5’luk 7'lik sarsıntı yapabilir. Onun yapıştırdığı yüzeyin büyüklüğüne bağlı. O yüzeyin büyüklüğünü anlamak için de fayların bitimini tam koymamız gerekiyor.

Mesela Simav'daki fayı uzunluktan boya koyunca büyük zelzele beklerken Sındırgı’da ben toprakta bunu modül kesim olduğu gördüğüm için 6'lık sarsıntılarla tamamlanıyor.

3 tane 6'lık zelzele aşağı yukarı 40 kilometrelik bir alanda bir 7'lik sarsıntıya denkti ancak 7'lik zelzele üzere kırılsaydı bunların 30 kat daha yüksek gücünü verecekti.

Yani bu manada biraz geometriyi toprağa taşıdığımız vakit biz boyutlu iki boyutlu düz haritalarla konuşmak yerine bu jeolojinin, kayaların kırılma düzeneğini göz önüne alarak bir zelzele kestirmesi yapmak gerekir.

"BÜYÜK DEPREM GELMEYECEK"

Bakın bir sürü insan bunları görmeden daima yorumlar yapıyorlar lakin ben birinci kere buradan anlattığım yepyeni bir şeyi, yazın söyledim bunun üzere yüzlerce sarsıntı olacak lakin büyük sarsıntı gelmeyecek.

Onlar büyük zelzele gelecek kelamını söylediği için onlara bir karşılık. 100 kişinin yaptığı değil burada bir tane gerçek olanı ortaya koyalım.

İSTANBUL'DA BÜYÜK DEPREM OLACAK MI

Ya bilim dedikleri kağıt üzerinden bakarak konuşuyorlar fakat yerde fayları görmüş değiller. O yüzden onların bilim dediğini ciddiye almayın.

İstanbul'da da Çekmece’den Yeşilköy'den Silivri’ye kadar 7'lik sarsıntı kırılacak dediği yerde o fay kesimliydi, onu göremediği için 7.5 7.5 diye tutturdular. Buna bilim demeyin, bu yalnızca spekülatif bir telaffuz."