Dünyanın farklı bölgelerinde tansiyon yükseliyor.
Rusya ile Ukrayna savaşı, İran-İsrail-ABD üçgenindeki gelişmeler, Suudi Arabistan ve Husiler arasındaki kriz.
HER GÜN YENİ BİR KRİZ
Tüm bunlara global deniz yollarının en değerli durakları arasında sayılan Kızıldeniz ve Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanmasından tutun da Çin ve etrafında yaşananlardan Afrika’daki gelişmelere kadar çok farklı gelişmeleri eklemek mümkün.
Küresel ölçekte artan jeopolitik tansiyonlar, askeri çatışmaların yanı sıra kritik altyapıların güvenliğine ait riskleri de gündeme getiriyor.
Bu kapsamda deniz tabanından geçen fiber optik kablolar, milletlerarası data bağlantısının temel ögelerinden biri olarak öne çıkıyor.
SUYUN ALTINDA SAVAŞ HIZLANIYOR
Amerika, Avrupa, Afrika, Asya ve Avustralya'yı birbirine bağlayan denizaltı kablo sistemleri, global dijital iktisadın işleyişinde kritik rol üstleniyor.
Dünya genelindeki bilgi trafiğinin ve internet irtibatının yaklaşık yüzde 99'unun bu altyapı üzerinden gerçekleştiği belirtiliyor.
Bu sebeple kabloların fizikî olarak ziyan görmesi yahut siber akınlara maruz kalması, sırf internet erişimini etkileyen teknik bir sorun olarak değerlendirilmiyor.
Bankacılık ve ödeme sistemleri, ulaşım altyapıları, sağlık hizmetleri ve kamu kurumları arasındaki irtibat de muhtemel kesintilerden etkilenebilecek alanlar arasında bulunuyor.
KRİTİK ALTYAPI VE İSTİHBARAT BOYUTU
TRT Haber'e konuşan Siber Diplomasi ve İstihbarat Araştırmaları Merkezi Koordinatörü Kübra Özden, denizaltı kabloların sadece haberleşme altyapısının bir modülü olmadığını, birebir vakitte ekonomik ve güvenlik sistemlerinin işleyişinde stratejik değer taşıdığını belirtiyor.
Özden'e nazaran kablo iniş istasyonları ve bilgi koridorları; sinyal istihbaratı, pasif dinleme ve data trafiğinin tahlil edilmesi bakımından stratejik bilgi elde edilmesine yönelik imkanlar oluşturabiliyor.
Bu durum, denizaltı kabloların jeopolitik rekabet kapsamında kritik altyapı ögesi olarak kıymetlendirilmesine sebep oluyor.
Dolayısıyla kelam konusu altyapıya yönelik tehditler, sivil irtibatın yanı sıra devletlerin askeri ve istihbari irtibat kapasitesi açısından da sonuçlar doğurabilecek nitelik taşıyor.
KIZILDENİZ VE HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA ARTAN RİSK
Denizaltı kabloların geçtiği güzergahlar, jeopolitik açıdan hassas bölgelerle kesişebiliyor.
Kızıldeniz ve Hürmüz Boğazı da bu açıdan öne çıkan bölgeler arasında bulunuyor.
Kızıldeniz üzerinden geçen 17 denizaltı kablosunun Avrupa, Asya ve Afrika arasındaki bilgi trafiğinin değerli kısmını taşıdığı belirtiliyor.
Bu sebeple bölgede yaşanabilecek fizikî hasar, sabotaj yahut çatışma kaynaklı kesintiler, sadece bölgesel irtibat sistemlerini değil, kıtalar arası data akışını da etkileyebilecek potansiyele sahip.
2024 yılında Kızıldeniz'de meydana gelen ve üç büyük denizaltı kablosunun ziyan görmesiyle sonuçlanan olaylar, altyapının karşı karşıya olduğu kırılganlığı somut biçimde ortaya koydu. Kelam konusu kabloların büsbütün onarılmasının yaklaşık altı ay sürdüğü aktarılıyor.
Uzman değerlendirmelerine nazaran bu sebeple denizaltı kablolarının korunması sırf fiziksel güvenlik önlemleriyle hudutlu tutulmamalı.
DENİZALTI ALTYAPISINDA YENİ GÜVENLİK YAKLAŞIMI
Kablo güzergahlarının daima izlenmesi, kuşkulu deniz hareketlerinin tespit edilmesi, süratli müdahale ve tamirat kapasitesinin geliştirilmesi ile alternatif data güzergahlarının oluşturulması, altyapının dayanıklılığını artırabilecek temel ögeler arasında bedellendiriliyor.
Kritik altyapıların güvenliği açısından son devirde öne çıkan mevzulardan biri de gemilerin kablo güzergahlarında gerçekleştirdiği kuşkulu hareketler.
"Drifting" olarak isimlendirilen ve gemilerin kritik altyapıların bulunduğu bölgelerde olağandışı biçimde yavaşlamasını tabir eden hareketlerin, kimi durumlarda güzergahların haritalanmasına yönelik faaliyetlerle ilişkilendirildiği belirtiliyor.
Bu gelişmeler, denizaltı kabloların güvenliğinin sadece telekomünikasyon şirketlerinin sorumluluğunda değerlendirilemeyeceğini ortaya koyuyor.
Kabloların geçtiği deniz alanlarının izlenmesi, erken ihtar sistemlerinin geliştirilmesi ve kamu-özel kesim uyumunun güçlendirilmesi, kritik altyapı güvenliğinin kıymetli başlıkları arasında yer alıyor.
TÜRKİYE AÇISINDAN STRATEJİK ÖNEM
Denizaltı irtibat altyapısı Türkiye açısından da stratejik bir kıymet taşıyor.
Türkiye'nin bulunduğu coğrafya, Avrupa ile Asya arasındaki bilgi akışında alternatif güzergahların geliştirilmesi bakımından potansiyel taşıyor.
Kübra Özden, Türkiye'nin dijital egemenliği ve kritik altyapı güvenliğinin milli güvenlik perspektifiyle ele alınması gerektiğini belirtiyor.
Özden'e nazaran alternatif güzergahların geliştirilmesi, altyapıların ulusal kapasiteyle korunması ve süratli müdahale imkanlarının artırılması, Türkiye'nin Avrupa-Asya data trafiğinde transit merkez olma kapasitesini güçlendirebilir.
Kaynak: {Haber Merkezi}
Yorumlar 0
Yorum Yap
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın!