Mekke Anlaşması’yla savunmada yeni dönem: Güvenlik ekseni oluşacak

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın imzaladığı Mekke Ortak Savunma Anlaşması, Orta Doğu ile Güney Asya arasındaki güvenlik istikrarları açısından yeni bir periyodun kapısını araladı.

Anlaşmada yer alan kolektif savunma unsuru kapsamında, üç ülkeden birine yönelik silahlı akının başka ülkelere de yapılmış kabul edilmesi öngörülüyor. Bu yönüyle mutabakat, klâsik askeri işbirliğinin ötesinde stratejik bir paydaşlık niteliği taşıyor.

Mekke’de atılan imza, bölge ülkelerinin değişen güvenlik tehditleri karşısında kendi askeri ve stratejik kapasitelerini bir araya getirme arayışının değerli bir adımı olarak bedellendiriliyor.

"TASLAK METİN HAZIRLANDI"

Anlaşmanın temelleri, 17 Eylül 2025'te Suudi Arabistan ile Pakistan arasında imzalanan Stratejik Karşılıklı Savunma Anlaşması'na dayanıyor. Riyad ve İslamabad idareleri, taraflardan birine yönelik atağın başkasına de yapılmış kabul edileceğini duyuru ederek uzun yıllara dayanan askeri ilgilerini karşılıklı savunma düzeyine çıkardı. Türkiye'nin sisteme dahil edilme süreci ise planlı bir diplomasi trafiğiyle yürütüldü.

Üçlü savunma düzenlemesi üzerinde uzun müddettir çalışıldığını anlatan Pakistan Savunma Üretim Bakanı Raza Hayat Harraj çarpıcı açıklamalarda bulunarak, "Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan yaklaşık bir yıldır bu husus üzerinde görüşüyor ve taslak metin hazırlandı." dedi. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da Ocak 2026'da kelam konusu görüşmelerin varlığını doğrulamıştı.

İsrail-İran tansiyonunun bölgesel ölçekte genişlemesi, Körfez ülkelerinin füze ve insansız hava aracı tehditleriyle müsabakası, Kızıldeniz ve Hürmüz Boğazı çevresindeki güvenlik problemleri sürece ivme kazandırdı. ABD'nin bölgedeki askeri varlığı devam etse de Washington'ın uzun vadeli güvenlik taahhütlerine ait soru işaretleri, Körfez ülkelerini iştiraklerini çeşitlendirmeye yöneltti.

ÜÇ FARKLI KAPASİTE GÜÇLÜ BİR TAMAMLAYICILIK

Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın en dikkat çeken yönünü, üç ülkenin büyük ölçüde birbirini tamamlayan imkanlara sahip olması oluşturuyor. NATO içerisindeki uzun askeri deneyimine dikkat çekilen Türkiye, son yıllarda gerçekleştirdiği savunma endüstrisi atılımıyla üçlü düzeneğin teknolojik ve operasyonel merkezlerinden biri pozisyonunda bulunuyor.

İnsansız hava aracı ve silahlı insansız hava araçlarından savaş gemilerine, elektronik harp sistemlerinden hassas mühimmata ve hava savunma teknolojilerine kadar genişleyen eser yelpazesi, Türkiye'yi sırf askeri güç kullanan değil birebir zamanda güvenlik teknolojisi üreten bir aktör haline getirdi.

Geniş silahlı kuvvetleri ve operasyonel deneyimiyle sisteme askeri derinlik sağlayan Pakistan'ın nükleer kapasitesi de caydırıcılığa ait farklı bir takviye alanı açıyor. Fakat bu durum, Pakistan'ın nükleer caydırıcılığının otomatik olarak Türkiye ve Suudi Arabistan'a genişletildiği manasını taşımıyor. Ekonomik kapasitesi, yüksek savunma harcamaları ve Körfez'deki merkezi pozisyonuyla sistemin üçüncü ayağını oluşturan Suudi Arabistan, finansal gücüyle ittifakı destekliyor.

TÜRKİYE'NİN SAVUNMA SANAYİSİ İÇİN BÜYÜK FIRSAT

Anlaşma, Türkiye açısından savunma endüstrisinde yeni ihracat ve ortak üretim kapılarını aralıyor. Savunma tedarikinin kıymetli kısmını ülke içerisinde üretmeyi hedefleyen Suudi Arabistan'ın Vision 2030 vizyonu, Türkiye'nin teknoloji transferi ve ortak üretime açık modeliyle örtüşüyor.

Suudi Arabistan'ın AKINCI TİHA'yı tercih etmesiyle kurulan altyapının, Mekke Anlaşması ile daha geniş bir tabana taşınması bekleniyor. Akıllı mühimmat, elektronik harp, radar teknolojileri, zırhlı araçlar ve deniz platformları Türkiye açısından yeni fırsatlar barındırıyor.

Ortak üretim tesisleri kurulması ve Suudi sermayesinin Türk savunma projelerine yönelmesiyle yüksek maliyetli yeni kuşak sistemlerin geliştirilmesinin hızlanacağı öngörülüyor.

"BÖLGESEL SAHİPLENME TEMEL ÖZELLİK"

Tarihsel açıdan 1955'te kurulan Bağdat Paktı ve akabinde 1959'da CENTO'ya dönüşen yapıyı hatırlatan Mekke Anlaşması, kuruluş mantığıyla bu paktlardan ayrılıyor. Soğuk Savaş şartlarında Sovyetler Birliği'ni çevrelemeye yönelik Batı stratejisinin bir modülü olan CENTO'nun tersine, yeni mutabakat bölge dışı bir gücün tasarımı değil.

Belirli bir ülkeye karşı ideolojik blok oluşturmaktan çok füze hücumlarından güç güvenliğine kadar çeşitlenen tehditlere karşı ortak kapasite geliştirmeyi amaçlayan muahedede, bölgesel sahiplenme modeli öne çıkıyor.

"YENİ BİR GÜVENLİK EKSENİ ÇIKABİLİR"

Ankara'nın son yıllarda izlediği çok boyutlu dış siyasetin değerli bir adımı olan mutabakat, Türkiye'nin Körfez'den Güney Asya'ya uzanan coğrafyada kendi güvenlik iştiraklerini geliştirebilecek kapasiteye ulaştığını kanıtlıyor. Türk Silahlı Kuvvetlerinin operasyonel birikimi ve genişleyen diplomatik ağ, Ankara'yı Orta Doğu güvenliğinin mimarisini şekillendiren ülkelerden biri haline getiriyor.

Siyasi taahhüdün ortak askeri planlamaya, savunma endüstrisi yatırımlarına ve istihbarat paylaşımına dönüştürülmesinin asıl imtihan olacağına işaret edilen süreçte, Türkiye'nin üretim kapasitesi, Suudi Arabistan'ın finansal gücü ve Pakistan'ın askeri birikiminin birleşmesiyle Orta Doğu ile Güney Asya arasında kendi caydırıcılığını üretebilen yeni bir güvenlik ekseninin ortaya çıkacağı değerlendiriliyor.

Kaynak: {Haber Merkezi}