Mekke anlaşması sonrası İsrail'de alarm

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında Mekke’de imzalanan ortak savunma anlaşması, bölge ülkelerinin yanı sıra İsrail ve Yunanistan basınının da gündemine oturdu.

Üç ülke arasında savunma alanındaki iş birliğini güçlendirmeyi hedefleyen muahede, bilhassa karşılıklı savunma taahhüdü sebebiyle bölgesel güvenlik istikrarları açısından mercek altına alındı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in imzaladığı mutabakatın rastgele bir üçüncü ülkeyi amaç almadığı vurgulanırken, İsrail ve Yunanistan basınında mutabakatın uzun vadede yaratabileceği stratejik sonuçlara ait çeşitli değerlendirmelere yer verildi.

İSRAİL BASININDA “YENİ İTTİFAK” ENDİŞESİ

İsrail merkezli Haaretz, muahedenin sırf askeri boyutuyla değerlendirilmemesi gerektiğini savundu. Haberde, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki iş birliğinin ekonomik ve siyasi sonuçlarının da değerli olabileceği ileri sürülerek, Türkiye’nin bölgesel tesirinin bu mutabakatla daha da güçlenebileceği değerlendirmesine yer verildi.

Haberde, İsrail açısından ortaya çıkabilecek yeni bölgesel denklem konusunda Tel Aviv’de telaşların bulunduğu sav edildi. Mutabakatın direkt İsrail’i maksat almadığı belirtilmesine karşın, mümkün bir bölgesel çatışma senaryosunda Türkiye’nin artan askeri ve siyasi yükünün İsrail açısından dikkate alınması gereken bir faktör olacağı öne sürüldü.

“SUUDİ ARABİSTAN’IN YAKLAŞIMI DİKKAT ÇEKİCİ”

İsrail basınının bir öbür kıymetli yayın organı Ynet ise muahedeyi “hassas” bir gelişme olarak kıymetlendirdi.

Haberde, Türkiye’nin üçlü yapı içerisindeki pozisyonunun İsrail açısından dikkat alımlı olduğu belirtilirken, muahedenin direkt İsrail’e karşı oluşturulmuş bir savaş ittifakı olmadığı söz edildi. Buna rağmen, üç ülkenin sahip olduğu ekonomik, askeri ve teknolojik imkanların tıpkı çerçevede buluşmasının bölgesel güç istikrarlarını etkileyebileceği yorumları yapıldı.

Ynet'in değerlendirmesinde bilhassa Suudi Arabistan’ın mutabakata dahil olmasına dikkat çekildi. Riyad’ın Tel Aviv ile bağlantılarındaki yaklaşımının bölgesel gelişmeler açısından değer taşıdığı ileri sürülürken, Türkiye ile Suudi Arabistan arasındaki stratejik iş birliğinin ilerleyen periyotta daha kapsamlı bir yapıya dönüşebileceği tez edildi.

“ÜÇ MÜSLÜMAN GÜCÜN İŞ BİRLİĞİ”

İsrail basınındaki Srugim de Mekke’de imzalanan muahedeyi bölgesel güvenlik açısından kıymetli bir gelişme olarak kıymetlendirdi.

Haberde, Türkiye ile İsrail arasında bölgesel gelişmeler sebebiyle vakit zaman gündeme gelen mümkün çatışma senaryolarına atıfta bulunularak, üç ülkenin savunma alanında daha yakın iş birliği yapmasının Tel Aviv tarafından yakından takip edilmesi gerektiği savunuldu.

Anlaşmadaki karşılıklı savunma sisteminin bilhassa dikkat cazibeli olduğu belirtilirken, üç ülkeden birine yönelik silahlı atağın başka ülkeler açısından da tehdit kabul edilmesinin stratejik sonuçlar doğurabileceği ileri sürüldü.

ATİNA’DA “DIŞ POLİTİKAYA DARBE” YORUMU

Mekke’deki mutabakat Yunanistan basınında da geniş yer buldu. Dnews.gr, gelişmeyi Yunanistan’ın dış siyaseti açısından olumsuz bir gelişme olarak yorumladı.

Haberde, Türkiye ile Suudi Arabistan arasında son periyotta gelişen stratejik ilgilerin Atina tarafından yakından takip edildiği belirtilirken, Suudi Arabistan’ın Türkiye ile savunma alanında kapsamlı bir muahede imzalamasının Yunanistan açısından yeni bir durum oluşturduğu savunuldu.

Yunanistan'ın Suudi Arabistan'daki Patriot hava savunma sistemleriyle ilgili geçmişteki iş birliğine de değinilen haberde, Riyad’ın Ankara ile imzaladığı mutabakatın Atina açısından dikkat cazibeli bir bildiri niteliğinde olduğu argüman edildi.

“MEKKE’DEN GELEN HAMLE TÜM EZBERLERİ BOZDU”

Atina merkezli Politic.gr ise muahedenin Yunanistan’daki güvenlik değerlendirmelerini etkileyebileceğini yazdı.

Haberde Ankara’nın muahedenin rastgele bir üçüncü ülkeyi ya da ittifakı maksat almadığı yönündeki yaklaşımına yer verilirken, savunma endüstrisi, askeri eğitim, teknoloji paylaşımı ve bölgesel istikrar başlıklarının muahedenin temel ögeleri olduğu belirtildi.

Buna rağmen Yunanistan’daki kimi çevrelerin telaşlarının devam ettiği öne sürüldü. Bilhassa Ege ve Doğu Akdeniz’de Türkiye’nin savunma kapasitesinin artmasının Atina açısından yeni hesaplamaları beraberinde getirebileceği değerlendirmesi yapıldı.

“MÜSLÜMAN NATO’SU” BENZETMESİ

Yunanistan kamu yayıncısı ERT News ise muahedenin gelecekte nasıl şekilleneceğine odaklandı.

Haberde, Türkiye’nin savunma teknolojileri, Suudi Arabistan’ın ekonomik gücü ve Pakistan’ın askeri kapasitesinin tıpkı stratejik çerçevede buluşmasının üç ülkesine de farklı avantajlar sağlayabileceği belirtildi.

Üç ülke arasındaki iş birliğinin vakit içerisinde daha kapsamlı bir askeri ittifaka dönüşmesi halinde ortaya kıymetli bir güç merkezinin çıkabileceği ileri sürülürken, mutabakattaki karşılıklı savunma kararının NATO’nun 5. maddesiyle benzerlik taşıdığı yönündeki değerlendirmelere de yer verildi.

ERT News, mutabakatın gelecekte Mısır, Ürdün yahut birtakım Körfez ülkelerinin de dahil olabileceği daha geniş bir bölgesel güvenlik yapılanmasının temelini oluşturabileceğini sav etti.

ANLAŞMANIN KAPSAMI NE?

Mekke’de imzalanan ortak savunma anlaşması, tarafların güvenlik ve savunma alanındaki iş birliğini geliştirmesini öngören bir çerçeve niteliği taşıyor.

Düzenleme kapsamında savunma endüstrisi alanında iş birliğinin artırılması, askeri kapasite ve birlikte çalışabilirliğin geliştirilmesi, teknoloji ve tecrübe paylaşımının güçlendirilmesi hedefleniyor.

Anlaşmanın dikkat çeken ögelerinden biri ise taraflardan rastgele birine yönelik silahlı akının öteki taraflara yönelik bir hücum olarak değerlendirilmesini öngören karşılıklı savunma anlayışı oldu.

BÖLGESEL DENGELER YAKINDAN İZLENECEK

Anlaşmanın imzalanmasıyla Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında savunma alanındaki ilgilerin daha kurumsal bir tabana taşınması hedeflenirken, gelişmenin bölgesel güç istikrarlarına nasıl yansıyacağı önümüzdeki devirde daha net ortaya çıkacak.

İsrail ve Yunanistan basınında yer alan değerlendirmeler ise şimdiden muahedenin sadece üç ülke arasındaki savunma iş birliği açısından değil, Orta Doğu, Doğu Akdeniz ve Güney Asya’daki stratejik istikrarlar bakımından da yakından takip edildiğini ortaya koydu.

Kaynak: {Haber Merkezi}