Mehmet Şimşek'ten 'eşel mobil' açıklaması: Gelecek sene sürdürmeyi düşünmüyoruz

Orta Doğu'daki jeopolitik tansiyon ve Hürmüz Boğazı kaynaklı güç şoku sebebiyle Mart 2026'da tekrar devreye alınan eşel taşınabilir sistemi, akaryakıt fiyatlarındaki artışın değerli kısmını ÖTV indirimiyle kamu bütçesine aktardı.

Uygulama birinci aylarda mazot ve akaryakıtın pompa fiyatını onlarca lira daha düşük tutuyordu.

Bunun birinci iki ayda yaklaşık 90 milyar liralık gelir kaybına yol açtığını açıklayan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, yıl uzunluğu sürmesi halinde maliyetin 600 milyar liraya yaklaşabileceği belirtilmişti.

Temmuz'da genel eşel mobilin 1 Ekim'de sona ereceği takvim Resmi Gazete'de yayımlandı.

Ağustos'ta ise motorin farklı bir düzenlemeyle eşel taşınabilir kapsamından çıkarıldı.

ÖTV Ağustos'un kalanında sıfırlandı, eylül-aralık devrinde kademeli artırıldı.

Benzin ve LPG'de ise eşel taşınabilir 1 Ekim'e kadar kademeli olarak azaltılarak sonlandırıldı.

EŞEL MOBİL SÜRECEK Mİ?

Bakan Şimşek, Açıl Sezen'in sunduğu Bloomberg HT-Habertürk ortak yayında mevzuya ait açıklama yaptı.

Şimşek açıklamasında, eşel taşınabilir uygulamasının gelecek yıla taşınmasının planlanmadığını söyledi.

"EŞEL MOBİLİ SENEYE SÜRDÜRMEYİ DÜŞÜNMÜYORUZ"

Şimşek, açıklamasında şu sözleri kullandı:

"Gelecek sene savaş biterse eşel mobilin devamı yok.

Yıl sonuna kadar kısmi olarak devam ediyor.

Yıl sonuna kadar mazotta devam ediyor.

"BİZ GERÇEKTEN VERGİDEN FERAGAT ETTİK"

Niye mazotta, zira mazot rekabet gücünde değerli bir faktördür, nakliyatta, tarımda değerlidir.

Avrupa'da 1 litre mazot 150 liranın altında değil.

Bizde 100 lira civarı. Biz nitekim vergiden feragat ettik."

Şimşek, 2026'da eşel taşınabilir sebebiyle bütçeden önemli bir gelirden feragat edildiğini, buna karşın bütçe açığının GSYH'ya oranında yüzde 3,5 gayesine karşılık yüzde 3,1 civarında bir performans beklendiğini söz etti.

EŞEL MOBİL SİSTEMİ NEDİR?

Eşel taşınabilir sistemi, akaryakıt fiyatlarında global petrol fiyatları yahut döviz kurundaki dalgalanmalardan kaynaklanan ani artışların tüketiciye yansıtılmasını önlemek emeliyle uygulanan bir vergi dengeleme düzeneğidir.

Kelime manası 'hareketli ölçek' olan bu sistemde, milletlerarası piyasalardaki fiyat artışları oranında akaryakıttan alınan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) fiyatı düşürülür.

Böylece maliyet artışı vergi indirimiyle dengelendiği için akaryakıtın pompa satış fiyatı sabit kalır ya da çok daha az artar.

Aksine, akaryakıt fiyatları düştüğünde ise düşüş oranı kadar ÖTV artırılarak vergi ölçüsü tekrar eski düzeyine çekilir.

Bu sistemin temel hedefi, ulaşımdan tarıma ve endüstriye kadar pek çok bölümü direkt etkileyen akaryakıt maliyetlerini sabit tutarak genel enflasyon tırmanışını frenlemek ve hanehalkı ile işletmeleri ani fiyat şoklarından korumaktır. 

Kaynak: {Haber Merkezi}