MASAK'tan 'kiralık hesap' konusunda ihtar

Finansal hesaplarını üçüncü şahıslara kullandıranlar bir hata zincirinin kesimi olabilirken bu süreçlere aracılık eden yükümlülerin de uygun önlemleri almaktan süreçleri yakından izlemeye kadar birçok sorumluluğu bulunuyor.

Hazine ve Maliye Bakanlığı Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) Başkanlığı, kiralık hesapların hata faaliyetlerinde kullanılmasının önlenmesi, bu alandaki risklerin erken basamakta belirlenmesi ve kuşkulu süreç bildirimlerinin niteliğinin artırılması gayesiyle "Kiralık Hesaplarla Mücadele Şüpheli İşlem Bildirimi Rehberi" hazırladı.

Rehberden derlenen bilgiye nazaran, finansal hesapların sahiplerinden farklı bireylerce kullanılması, hesap sahibini hata gelirinin aktarıldığı bir zincirin halkası hâline getirebiliyor.

Kiralık hesap kapsamında değerlendirilebilecek finansal araçlar; banka, ödeme ve elektronik para hesapları, ticari hesaplar ile POS ve sanal POS irtibatları, kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesaplar ve somut olayın niteliğine nazaran başka finansal hesap yahut ödeme araçlarını kapsayabilecek formda geniş bir perspektifle ele alınıyor.

Bu cins hesaplar, başta dolandırıcılık ile yasa dışı bahis ve kumar olmak üzere çeşitli kabahatlerin finansal boyutunda kullanılabiliyor.

Hesap kullandırmak sadece IBAN paylaşmak manasına gelmiyor. Taşınabilir bankacılık şifreleri, banka kartı ve kart şifre bilgileri ile tek kullanımlık doğrulama kodlarının devredilmesi de hesabın denetimini diğerlerine bırakıyor.

Gerçek bireylere ilişkin hesaplar, kiralık hesap yapılarında en yaygın kullanılan araçlardan biri olarak dikkati çekiyor.

Hesaplar, açıkça kiralama teklifinde bulunulmasının yanı sıra fiyat yahut kurul teklifinden toplumsal etraf üzerinden yapılan kolay bir ricaya kadar farklı formüllerle temin edilebiliyor.

BAŞKASINDAN GELEN TALEPLERE DİKKAT

Hesap temini, sosyal medya ve iletileşme uygulamaları üzerinden de gerçekleştirilebiliyor.

Arkadaş, akraba, iş etrafı yahut öbür toplumsal ilgiler üzerinden yapılan "Hesabına para gelsin, sen bana gönder." yahut "Kartını kısa mühlet kullanacağım." üzere kolay talepler, şahısların hesaplarını üçüncü şahıslara kullandırmasına yol açabiliyor.

Bu mevzularda bankalar, ödeme ve elektronik para kuruluşları, kripto varlık hizmet sağlayıcıları ve başka yükümlüler için ilgili mevzuat çerçevesinde kimi yükümlülükler bulunuyor.

HESAPLARIN SUÇ EYLEMLERİNDE KULLANILMASININ ÖNLENMESİ AMAÇLANIYOR

Kiralık hesaplarla uğraş de sırf bu hesapların ve kuşkulu süreçlerin tespit edilmesi değil, finansal sistemin kabahat faaliyetlerinde kullanılmasının önlenmesi de temel gaye olarak öne çıkıyor.

İlgili mevzuat kapsamında kelam konusu yükümlülere; sürecin maksadı hakkında kâfi bilgi edinme, müşteri faaliyetlerini devamlı olarak izleme, müşteriyle irtibat kurma, uygun önlemleri alma, süreçleri yakından izleme, süreç fiyatı ve sayısına limit koyma, iş ilgisi tesis etmeme, süreci gerçekleştirmeme, iş bağını sona erdirme, iş alakasının mahiyeti ve hedefi ile müşteri varlık ve fonları hakkında ek bilgi edinme ve denetimlerin sayı ve sıklığını artırma üzere çok sayıda mecburilik getiriliyor.

Bir hesabın kiralık hesap niteliği taşıdığına ait izlerin ortaya çıkması hâlinde yükümlünün öncelikle kuşkunun mahiyetini anlamaya yönelik inceleme yapması gerekiyor.

Müşterinin mesleği, gelir seviyesi, ekonomik yahut ticari faaliyeti ile süreç hacminin karşılaştırılması ehemmiyet taşıyor.

İşlemlerin maksadının, yoğun halde süreç yapılan karşı tarafların ve müşterinin bu bireylerle bağlantısının araştırılması; gerektiğinde müşteriyle direkt irtibat kurularak süreçler konusunda bilgisi olup olmadığının ve hesabı fiilen kimin kullandığının anlaşılmaya çalışılması gerekiyor.

MOBİL VE İNTERNET BANKACILIĞI KANALLARI KAPATILABİLİR

Kiralık hesap kullanımının tespiti yahut kuvvetli izlerle ortaya konulması hâlinde, bilhassa hesabın üçüncü şahıslarca uzaktan kullanılmasını sağlayan taşınabilir ve internet bankacılığı kanallarının kapatılmasının yahut sonlandırılmasının öncelikli önlemler arasında kıymetlendirilmesi önem taşıyor.

Olayın niteliğine nazaran banka kartı, POS ve sanal POS hizmetlerinin durdurulması, süreç limitlerinin düşürülmesi, yeni finansal eser tahsis edilmemesi ve müşteriyle kontaklı hesapların daha sık izlenmesi de gündeme gelebiliyor.

Riskin devam etmesi, müşterinin açıklamalarının yetersiz kalması yahut hesabın fiilen üçüncü bireyler tarafından yönetildiğinin anlaşılması durumunda sürecin gerçekleştirilmemesi ve gerektiğinde iş alakasının sona erdirilmesi de dikkate alınması gereken önlemler arasında yer alıyor.

Yükümlülüklere uyulmaması, somut olayın niteliğine nazaran isimli süreçlere de yol açabiliyor.

Fiil, cürmün niteliği ve ilgili şahısların bilgi ve iradesi birlikte değerlendirildiğinde, hatadan kaynaklanan fonların bulunduğu bilinen kiralık hesap ağlarına karşın süreçlerin yükümlü tarafından bu niteliği bilerek ve isteyerek sürdürülmesi hâlinde isimli süreçler gündeme gelebiliyor.

Yalnızca idari yükümlülüklere karşıtlık yahut objektif risk göstergelerinin varlığı ise tek başına cezai sorumluluk doğurmuyor.

Kaynak: {Haber Merkezi}