Almanya’nın Küresel Muharip Hava Programı GCAP projesine muhtemel iştiraki, Avrupa savunma havacılığındaki istikrarları kökten değiştirdi.
Hazır savunma sistemleri satın almak ile kendi endüstriyel egemenliğini kurmak arasında net bir ikilemde kalan İspanya'da, Donanma için F-35B dışında alternatif bulunmazken Hava Kuvvetleri için seçim bahtı devam ediyor.
Madrid idaresinde bu tercih, Geleceğin Muharip Hava Sistemi FCAS projesinde yaşanan pasif müşteri rolünü tekrarlamamak ismine giderek artan bir yükle Türkiye'nin ulusal muharip uçağı KAAN’dan yana şekilleniyor.
FCAS PROJESİNİN İPTALİ VE YENİ ARAYIŞLAR
FCAS projesinin beşerli savaş uçağı ayağının Haziran 2026 tarihinde iptal edilmesi, İspanya'yı savunma tedarikinde kritik bir eşiğe getirdi.
Almanya ise İngiltere, İtalya ve Japonya iştirakindeki GCAP projesine dahil olma ihtimalini açıkça değerlendirmeye başladı.
Halihazırda altıncı kuşak bir program olarak yürütülen GCAP'e Berlin'in katılması, İspanyol ve Alman iştirakinde yeni bir altıncı nesil savaş uçağı geliştirilmesi ihtimalini büsbütün ortadan kaldıracak.

ALMANYA SONRASI AVRUPA SENARYOLARI
Bu gelişme sonrasında Avrupa’da İspanya'nın önünde Fransa ile çalışmak ya da üçüncü ülkelerden tedarik sağlamak üzere iki seçenek kaldı.
Paris idaresi, daha evvelki iştiraklerde da görüldüğü üzere İspanya'ya teknoloji transferi ve üretim yetkisi tanımıyor.
Fransa, Madrid'i eşit bir ortaktan fazla projelerin maliyetini karşılayan bir finansör ve alt yüklenici olarak konumlandırıyor.
Diğer seçenek ise ABD'den, küçük ortak olarak iştirakine müsaade verilmesi halinde GCAP'ten geriye kalan yapıdan yahut Güney Kore'den mevcut ya da geliştirilmekte olan platformları satın almak.
İspanyol savunma etrafları, bu senaryoların her birinde ülkenin yine sıradan bir müşteriye dönüşme riskinin yüksek olduğuna dikkat çekiyor.
İSPANYA SAVUNMA SANAYİİNİN GÜCÜ
Avrupa içi dayanışma beklentilerinden uzaklaşıp gerçekçi siyasetler üretmeyi zarurî kılan bu tabloda, Donanma ve Hava Kuvvetleri gereksinimlerinin birbirinden ayrılması gerekiyor. FCAS projesinde programın üçte birine ortak olunmasına karşın ikincil bir role itilen İspanya, artık yalnızca alıcı pozisyonunda kalmak istemiyor.
İspanyol Savunma Teknolojik ve Endüstriyel Tabanı bünyesinde Indra, ITP Aero ve Navantia üzere yetkinliklerini global ölçekte kanıtlamış şirketler yer alıyor.
Hazır alım yolunun tercih edilmesi halinde bu sanayi, milletlerarası projelerde kolay bir taşeron pozisyonuna düşecek.

TÜRKİYE VE KAAN ALTERNATİFİ
Almanya'nın GCAP'e dahil olmasıyla İspanya'nın kelam sahibi olabileceği bir Avrupa altıncı nesil savaş uçağı alanı daralırken, Türkiye’nin ulusal muharip uçağı KAAN seçeneği Madrid için çok daha güçlü bir alternatif haline geldi.
İki ülke arasındaki bu yakınlaşma kökleşmiş savunma sanayii iş birliklerine dayanıyor.
Türk Donanmasının amiral gemisi TCG Anadolu'nun, İspanyol tersanesi Navantia'nın tasarım ve mühendislik takviyesiyle Juan Carlos I gemisi temel alınarak inşa edilmesi ve havacılık alanında Hürjet jet eğitim uçağıyla başlatılan iştirak süreci, bu stratejik ahengin en somut göstergelerini oluşturuyor.
TUSAŞ İLE ORTAK GELİŞTİRME VİZYONU
KAAN projesi, öteki büyük Batılı konsorsiyumların dışa kapalı yapısının tersine gerçek bir ortak geliştirme ve teknolojik açıklık iradesi ortaya koyan TUSAŞ liderliğinde somut ve görece süratli bir tahlil sunuyor.
İspanyol uzmanlar, bu iş birliğinin pasif bir alıcı pozisyonundan fazla karşılıklı endüstriyel kazanımlar ve ortak üretim talepleriyle müzakere edilerek yürütülmesi gerektiğini savunuyor.

DONANMADA TEK SEÇENEK F-35B
İspanya Donanması envanterindeki mevcut Harrier uçaklarının hizmet ömrü yaklaşık 2032 yılına kadar uzatılabilse de bu platformların emekliliği kaçınılmaz görünüyor.
Dünyada üretimde olan diğer bir kısa kalkış ve dikey iniş özellikli savaş uçağı alternatifi de bulunmuyor.
Juan Carlos I ve 2040 Donanma Planı kapsamında inşa edilmesi öngörülen iki yeni LHD sınıfı amfibi atak gemisi, sadece bu tipteki uçakları konuşlandırmak üzere tasarlandığı için Donanma kanadında hareket alanı kalmadı.
ABD ile F-35 tedarik görüşmelerinin tekrar başlaması halinde, uçağın B versiyonu gemi konuşlu sabit kanatlı deniz havacılığını sürdürmek için uygulanabilir ve olgunlaşmış tek tahlil olarak öne çıkıyor.
Donanma için operasyonel bir mecburilik olan F-35B alımında dahi İspanya'nın kapsamlı sanayi iştiraki muahedeleri, bakım-onarım iş hissesi ve yerli sistemlerin entegrasyonu için sıkı pazarlık yürütmesi kaide.
Gelecekte katapult takviyeli kalkış ve yakalama sistemli klâsik bir uçak gemisi edinme tartışması birtakım askeri etraflarda gündemde tutulsa da bu proje bugün prestijiyle gerekli bütçe ve siyasi takviyeden mahrum.
Bu sebeple Donanmanın acil gereksinimi F-35B olmaya devam ediyor.

HAVA KUVVETLERİNDE STRATEJİK TERCİH
İspanya Hava Kuvvetleri tarafında ise gerçek bir seçim bahtı bulunuyor. F-35 seçeneğinin yine masaya gelmesi durumunda, standart pistlere inebilen A versiyonu hem yaşlanan EF-18 uçaklarının yerini almak hem de orta vadede Eurofighter filosunu tamamlamak üzere aday gösteriliyor.
İspanya'daki birtakım askeri bölümler Eurofighter uçaklarını ana omurga olarak tutup derin darbe misyonları için sonlu sayıda F-35A almayı içeren karma filo doktrinini savunuyor.
Ancak bu model lojistik ve bakım zincirlerini ikiye katlayacak, maliyetleri süratle artıracak ve Madrid'i savunma alanında Washington'a stratejik olarak bağımlı hale getirecek.
Bu seçeneğin karşısında ise KAAN projesi üzerinden Türkiye ile savunma sanayii iş birliğini sürdürme ve derinleştirme alternatifi yer alıyor.
ENDÜSTRİYEL EGEMENLİK VE MÜHİMMAT ESNEKLİĞİ
Hava Kuvvetleri için endüstriyel açıdan en tezli ve çıkarlı seçenek Türkiye ile KAAN yolunu sürdürmek. F-35A büsbütün olgunlaşmış, yüksek hayalet uçak özelliklerine ve NATO içi tam birlikte çalışabilirliğe sahip bir platform olsa da KAAN yetenek açısından bu düzeye çok yaklaştı ve İspanyol savunma endüstrisi için gerçek endüstriyel egemenlik sunuyor.
KAAN'ın ayrıyeten Meteor, IRIS-T yahut Taurus üzere Avrupa menşeli mühimmatları entegre edebilme esnekliği sağlaması kritik bir avantaj yaratıyor.
Takvim yahut siyasi kararlar sebebiyle nihayetinde F-35A alımı gerçekleşse bile bu adım fakat İspanyol endüstrisine katı üretim hissesi garantisi verilmesi koşuluyla manalı bir operasyonel sıçrama sağlayacak.
MAKUL KOMBİNASYON VE SANAYİ VURGUSU

İspanyol savunma analistleri tarafından çizilen yol haritasında, Indra ve ITP Aero üzere şirketlerin güçlü iştiraki ve envanterdeki Batılı silah sistemlerinin entegrasyonuyla Hava Kuvvetleri ana omurgası olarak KAAN öne çıkıyor.
Donanma ve LHD gemileri için ciddi bir sanayileşme anlaşması eşliğinde sonlu sayıda F-35B tedariki, eğitim ve ortak üretim köprüsü olarak Hürjet projesinin sürdürülmesi ve altıncı kuşak Avrupa ortağı olarak sırf Fransa ile kalmaktan kaçınılması öbür kritik maddeleri oluşturuyor.
Türkiye, ABD yahut Fransa ile yapılacak her türlü savunma mutabakatının tasarım, üretim, sistem entegrasyonu ve idame kademelerinde İspanya'ya kayda paha bir iştirak hissesi sunması gerekiyor.
Donanma ve Hava Kuvvetleri muhtaçlıklarının birbirine karıştırılmaması ve İspanya'nın milletlerarası projelerde sırf finansör rolünü üstlenme periyodunun kapanması gerektiği savunuluyor.

Kaynak: {Haber Merkezi}

Yorumlar 0
Yorum Yap
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın!