İsviçre’de 'daha sıkı tarafsızlık' için halk sandık başına gidecek

İsviçre’de 1848’den bu yana Anayasa’da yer alan tarafsızlık siyasetinin geleceğine ait tartışma, 27 Eylül’de yapılacak halk oylamasıyla sandığa taşınacak. “İsviçre’nin Tarafsızlığının Korunması (Tarafsızlık Girişimi)” başlıklı teklif, tarafsızlığın “sürekli ve silahlı” olduğunun Anayasa’ya açık halde yazılmasını ve ülkenin askeri ittifaklarla işbirliğine daha sıkı sınırlamalar getirilmesini amaçlıyor.

İsviçre hükümetinin mevcut tarafsızlık siyasetinde ülke, güvenliğini güçlendirmek gayesiyle öbür devletlerle işbirliği yapabiliyor ve makul yaptırım rejimlerine katılabiliyor. Örneğin Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırısının akabinde İsviçre, Avrupa Birliği’nin yaptırımlarının büyük kısmını uygulamaya koydu.

TARAFLILIKTAN KAÇINMA İLE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ TARTIŞILIYOR

Tarafsızlık teşebbüsünü destekleyen Uluslararası Cenevre ve Tarafsızlığı Komitesi (COGIN) Başkanı Samuel Sommaruga, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede teklifin İsviçre’nin memleketler arası pozisyonu ve diplomatik arabuluculuk rolü açısından kıymet taşıdığını belirtti.

Sommaruga, “Bu teşebbüsü destekliyorum zira İsviçre’nin tarafsızlığının süreksiz hükümetlerin ve memleketler arası krizlerin ötesinde, sağlam, dengeli ve öngörülebilir kalmasını istiyorum.” ifadelerini kullandı.

İsviçre’nin tarafsızlığının memleketler arası hukuk ihlalleri karşısında sessiz kalmak manasına gelmediğini savunan Sommaruga, ülkesinin BM Şartı, Cenevre Sözleşmeleri ve sivillerin korunması unsurlarını savunabileceğini belirtti.

Sommaruga, İsviçre’nin Cenevre üzerinden diplomatik temaslara konut sahipliği yapma ve taraflar arasındaki bağlantı kanallarını açık tutma kapasitesinin korunması gerektiğini tabir etti.

“GÜVENİLİRLİK İNŞA EDİLMELİ”

Tarafsızlık siyasetinin sadece Anayasa’ya yazılmasının milletlerarası itimadı tek başına garanti etmeyeceğini belirten Sommaruga, İsviçre’nin arabuluculuk ve diplomatik kolaylaştırıcılık rolünün tarafların ülkeye duyduğu inanca bağlı olduğunu söyledi.

Sommaruga, teşebbüsün reddedilmesi halinde İsviçre’nin daha fazla taraf tutmaya zorlanabileceği ve bağımsız diplomasi için hareket alanının daralabileceği yönündeki kaygısını lisana getirdi.

İsviçre’nin savunma kapasitesinin yanı sıra memleketler arası işbirliğine ve kurumsal dayanıklılığa da gereksinim duyduğunu belirten Sommaruga, askeri tarafsızlığa bağlılığın ülkenin karar alma özgürlüğüne katkı sağlayacağını savundu.

PUBLIC EYE: GÜVENLİK İŞBİRLİĞİNİN KAPSAMI DARALABİLİR

İsviçreli sivil toplum kuruluşu Public Eye siyaset analisti Robert Bachmann ise teşebbüsün kabul edilmesinin ülkenin yaptırım siyaseti ve güvenlik alanındaki milletlerarası işbirliği açısından sonuçlar doğuracağını ileri sürdü.

Bachmann, İsviçre’nin global finans ve emtia ticaretindeki pozisyonuna dikkati çekerek, yaptırım siyasetlerinin ülkenin bu alanlardaki faaliyetleri açısından ehemmiyet taşıdığını söyledi.

İsviçre’nin AB yaptırımlarının büyük kısmını uyguladığını belirten Bachmann, teşebbüsün kabul edilmesi halinde savaşan ülkelere yönelik yaptırımların uygulanmasına ait mevcut çerçevenin değişeceğini tabir etti.

Bachmann, “İsviçre’nin güvenliği, Avrupa’daki komşu ülkelerin güvenliğiyle sıkı sıkıya ilişkili. Kelam konusu teşebbüs, İsviçre’nin öbür devletler ve kuruluşlarla güvenlik hususlarındaki işbirliği kapsamını sonlandıracak.” değerlendirmesinde bulundu.

GİRİŞİM NE ÖNGÖRÜYOR?

Resmi açıklamaya nazaran teşebbüs, İsviçre’nin tarafsızlığının “sürekli ve silahlı” olduğunun Anayasa’ya eklenmesini istiyor. Teklif kabul edilirse İsviçre’nin askeri yahut savunma ittifaklarına katılması ya da bu ittifaklarla işbirliği yapması, ülkenin askeri atağa uğraması yahut bu türlü bir taarruzun hazırlanıyor olması durumları dışında engellenecek.

Teklif ayrıyeten İsviçre’nin üçüncü ülkeler arasındaki askeri çatışmalara katılmamasını ve savaşan devletlere yaptırım uygulamamasını öngörüyor. Birleşmiş Milletler yaptırımları ile yaptırımların aşılmasını önlemeye yönelik önlemler ise istisna kapsamında tutuluyor. Teşebbüs, tarafsızlığın İsviçre’nin arabuluculuk rolünde kullanılmasını da Anayasa’da düzenlemeyi amaçlıyor.

İsviçre Federal Konseyi ve Parlamento ise mevcut tarafsızlık uygulamasının ülkeye değişen şartlara nazaran hareket etme alanı sağladığı görüşünde ve teşebbüse karşı çıkıyor. Federal Konsey, 27 Eylül’deki oylamanın İsviçre’nin tarafsız kalıp kalmayacağından fazla tarafsızlığın gelecekte nasıl uygulanacağıyla ilgili olduğunu belirtiyor.

İsviçre’de seçmenler, teşebbüsün yanı sıra birebir gün besin güvenliğine ait öbür bir halk teşebbüsü için de oy kullanacak.

Kaynak: {Haber Merkezi}