İsrail ile Hizbullah ortasında mart ayında tekrar alevlenen çatışmaların akabinde Lübnan'ın güneyindeki birçok noktada beyaz fosfor kullanıldığına ait argümanlar güç kazanırken, ABD basınında yayımlanan yeni imgeler tartışmaları daha da derinleştirdi.
New York Times tarafından incelenen ve doğrulanan imgelerde, İsrail ordusunun Lübnan'ın çeşitli bölgelerinde beyaz fosfor içerikli mühimmat kullandığı ileri sürüldü.
Gazetenin tahlilinde, bilhassa Lübnan'ın güneyindeki ağır nüfuslu yerleşim alanlarının yakınlarında tespit edilen manzaraların, milletlerarası insancıl hukuk açısından önemli soru işaretleri doğurduğu belirtildi.
NEBATİYE'DEKİ İMAJLAR DİKKAT ÇEKTİ
NYT'nin haberinde, en dikkat cazibeli imajlardan birinin 30 Mayıs'ta yaklaşık 40 bin kişinin yaşadığı Nebatiye kentinde kaydedildiği söz edildi. Gazetenin doğruladığı toplumsal medya görüntülerinde, İsrail ordusunun bölgedeki stratejik ehemmiyete sahip Beaufort Kalesi'ni ele geçirdiği sırada gökyüzünde beyaz fosfor kullanımına işaret eden ağır duman ve yanıcı parçacıkların görüldüğü öne sürüldü.
Uzman değerlendirmelerine dayandırılan tahlillerde, imajlardaki izlerin beyaz fosfor mühimmatlarının karakteristik özellikleriyle örtüştüğü kaydedildi.
DÖRT BAŞKA BÖLGEDE KULLANIM İDDİASI
Haberde, çatışmaların yine başlamasından sonra sırf Nebatiye değil, kıyı kenti Sur ile El-Kuleyha, Hıyam ve Yohmor etrafında de emsal mühimmat kullanımına ait bulgular elde edildiği belirtildi.
Gazete tarafından kelam konusu bölgelere ilişkin koordinatların belirlendiği ve İsrail makamlarına bahis hakkında sorular yöneltildiği aktarılırken, haberin yayımlandığı tarihe kadar resmi bir karşılık alınamadığı söz edildi.
Analizde yer alan imajlarda, havada infilak eden topçu mühimmatlarından aşağıya yanlışsız yayılan ve yanmaya devam eden beyaz parçacıkların görüldüğü, bunun da daha evvel İsrail ordusunun kullandığı belirtilen Amerikan imali M825A1 beyaz fosfor mühimmatlarıyla uyumlu olduğu değerlendirildi.
BEYAZ FOSFOR NEDEN TARTIŞMALI?
Uzmanlara nazaran beyaz fosfor, havayla temas ettiği anda tabiatıyla tutuşan ve yüksek sıcaklıkta yanmaya devam eden kimyasal bir unsur olarak biliniyor. Askeri emellerle duman perdesi oluşturmak, maksat işaretlemek yahut yangın çıkarmak emeliyle kullanılabilen mühimmat, milletlerarası hukukta büsbütün yasaklanmış değil.
Ancak memleketler arası insancıl hukuk kuralları, bu çeşit silahların sivillere karşı yahut sivillerin bulunduğu bölgelerde kullanılmasını yasaklıyor. Bu nedenle beyaz fosforun yerleşim alanlarında kullanılması durumunda savaş hukuku ihlali argümanları gündeme geliyor.
AA'NIN "KANIT" KİTABI GAZZE'DEKİ KULLANIMI BELGELEMİŞTİ
Anadolu Ajansı tarafından Aralık 2023'te yayımlanan "Kanıt" isimli çalışmada da İsrail'in Gazze'de beyaz fosfor mühimmatı kullandığına ait fotoğraf ve dokümanlar kamuoyuyla paylaşılmıştı.
AA foto muhabirlerinin alanda çektiği manzaralarda, sivil yerleşim alanlarında kullanılan fosfor mühimmatlarının tesirleri kayıt altına alınmış, kelam konusu görsellerin ilerleyen süreçte çeşitli milletlerarası soruşturmalarda kanıt niteliği taşıyabileceği belirtilmişti.
İNSAN HAKLARI ÖRGÜTLERİ UYARMIŞTI
İnsan Hakları İzleme Örgütü'nün 2024 yılında yayımladığı raporda da İsrail'in Lübnan'da beyaz fosfor kullandığına ait çok sayıda olay belgelendi. Raporda, kelam konusu mühimmatın kullanım gerekliliği sorgulanırken, İsrail ordusunun envanterinde daha düşük risk taşıyan alternatif sistemlerin bulunduğuna dikkat çekildi.
Örgüt, bilhassa yerleşim yerlerine yakın bölgelerde kullanılan beyaz fosforun siviller açısından uzun vadeli tehlikeler oluşturduğunu vurguladı.
LÜBNAN BM'YE DÖRT DEFA BAŞVURDU
Lübnan hükümeti ise Ekim 2023'ten itibaren beyaz fosfor kullanımına ait kaygılarını Birleşmiş Milletler'e ve BM Güvenlik Kurulu'na iletmeyi sürdürdü.
Beyrut idaresi tarafından gönderilen dört farklı resmi mektupta, İsrail'in güney Lübnan'daki operasyonlarında beyaz fosfor kullandığı tezleri gündeme taşındı. BM Güvenlik Kurulu'na iletilen 3 Temmuz 2024 tarihli yazıda, hükümet bilgilerine nazaran beyaz fosfor nedeniyle ülkenin güneyinde 600'den fazla yangının çıktığı bildirildi.
SAĞLIK ÜZERİNDE AĞIR TESİRLERİ BULUNUYOR
Dünya Sıhhat Örgütü'ne nazaran beyaz fosfor, insan bedeniyle temas ettiğinde derin ve önemli yanıklara yol açabiliyor. Yanmaya devam eden parçacıkların deri altında ilerleyebilmesi nedeniyle tedavi süreci hayli güçleşiyor.
Uzmanlar ayrıyeten beyaz fosfor dumanının solunmasının teneffüs yollarında önemli hasara, gözlerde yaralanmalara ve uzun vadeli sıhhat problemlerine neden olabileceği uyarısında bulunuyor.
Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)
Kaynak: {Haber Merkezi}
Yorumlar 0
Yorum Yap
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın!