İsrail'den ABD'ye F-35 çelmesi: Suudi Arabistan satışına karşı "tazminat" talebi

Orta Doğu'daki askeri üstünlüğünü müdafaaya çalışan İsrail, ABD ile Suudi Arabistan arasında yürütülen savunma müzakerelerini yakın markaja aldı.

Riyad idaresinin Türkiye ve Pakistan ile imzaladığı Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın akabinde, beşinci jenerasyon F-35 savaş uçaklarına sahip olma ihtimali Tel Aviv'de önemli bir güvenlik telaşı yarattı.

Bu gelişme üzerine harekete geçen İsrailli yetkililer, Washington'ın kapısını çalarak bölgedeki askeri üstünlüklerinin odunsuz biçimde garanti altına alınmasını ve diplomatik tazminat niteliğinde ek önlemler alınmasını talep ediyor.

TEL AVİV'DE F-35 ALARMI

ABD ile Suudi Arabistan arasında yürütülen kapsamlı güvenlik ve savunma iş birliği müzakereleri, İsrail güvenlik bürokrasisinde hareketliliğe sebep oldu.

Riyad'ın Washington'dan F-35 hayalet savaş uçakları talep etmesi üzerine Tel Aviv, bölgedeki askeri monopolünü kaybetme dehşetiyle karşı karşıya kaldı.

İsrail idaresi, bu mümkün satışın gerçekleşmesi durumunda kendi askeri üstünlüğünün zayıflayacağını savunarak, ABD'den dengeleyici askeri ve diplomatik ödünler koparmaya çalışıyor.

NORMALLEŞME ŞARTI VE "HATA" UYARISI

İsrail tarafı, Suudi Arabistan'a yapılacak rastgele bir ileri teknoloji silah satışının diplomatik bir karşılığı olması gerektiği fikrini savunuyor.

Geçmiş devirdeki müzakerelere atıfta bulunan kaynaklar, Tel Aviv'in bu bahisteki kırmızı çizgilerini net bir biçimde çizdiğini belirtiyor.

Dönemin karar alıcılarına atıfta bulunan bir İsrailli yetkili, "Trump idaresine, Suudi Arabistan'a F-35 tedarikinin Suudi Arabistan'ın İsrail ile olağanlaşmasına bağlı olması gerektiğini söyledik" tabirlerini kullanmıştı.

Aynı periyotta vazife yapan bir başka üst seviye isim ise rastgele bir diplomatik kazanım ya da askeri dengeleyici öge elde edilmeden Riyad idaresine bu stratejik uçakların teslim edilmesini büyük bir yanılgı olarak nitelendirmiş, bu durumun Washington'ın bölge siyasetleriyle da çelişeceğini savunmuştu.

ABD YASALARINDA ÖNCE İSRAİL VURGUSU

ABD yasalarına nazaran Washington, İsrail'in Orta Doğu'daki askeri üstünlüğünü korumakla yükümlü bulunuyor.

ABD Kanunlar Külliyatı’nda yer alan düzenlemeye nazaran, “Orta Doğu ülkelerine savunma gereci ve hizmetlerinin satışına yönelik her karar İsrail'in ‘niteliksel askeri üstünlüğünü’ olumsuz etkilemeyecek biçimde belirlenmektedir” formunda yer almaktadır.

Ancak İsrail, Suudi Arabistan üzere bölgesel bir gücün F-35 üzere radara yakalanmayan gelişmiş savaş uçaklarına sahip olması, bu istikrarın sarsılması manasına geldiğini sav ediyor.

TEL AVİV'DEN WASHİNGTON'A: GÜÇ DENGELERİ KALICI OLARAK DEĞİŞEBİLİR

İsrail, ABD'nin Riyad ile yapacağı muhtemel bir muahedede kendisine verilecek yeni askeri paketler, daha gelişmiş mühimmatlar yahut teknolojik üstünlüğü koruyacak özel yazılımsal kısıtlamalar üzere dengeleyici adımlar üzerinde duruyor.

Tel Aviv, Washington'ın atacağı adımların bölgedeki güç istikrarlarını kalıcı olarak değiştirebileceği ikazında bulunuyor.

İSRAİL'DEN 'KOLEKTİF SAVUNMA' AÇIKLAMASI

Konuya ait değerlendirmelerde bulunan İsrailli bir yetkili, projenin temel ideolojisini şu sözlerle özetledi:

“Tüm F-35 programı, Amerika Birleşik Devletleri liderliğindeki kolektif savunmayı desteklemek üzere tasarlandı.”

Aynı yetkili, Washington'ın bölgedeki yeni ittifak modellerini şekillendirirken daha etkin bir rol oynaması gerektiğine işaret ederek, "Amerika'nın Suudi Arabistan'ı yeni bir bölgesel güvenlik mimarisine entegre etmede liderlik göstermesi gerekiyor ve Riyad'ın da F-35'leri alabilmesi için kararlı bir ortak olduğunu göstermesi gerekiyor" değerlendirmesinde bulundu.

SATIŞA DAİR ABD'DEN AÇIKLAMA

ABD Dışişleri Bakanlığı, yazılı bir açıklama yaparak Suudi Arabistan'a silah satışına ait Kongre'ye resmi bildirimde bulunduğunu bildirdi.

Açıklamada Suudi Arabistan'ın toplam kıymeti 24,3 milyar dolar olan kelam konusu satış süreciyle 48 adet F-35 savaş uçağının yanı sıra 49 adet Pratt&Whitney F135-PW-100 motoru ve başka ilgili ekipmanları satın alacağı aktarıldı.

Kaynak: {Haber Merkezi}