İHA'ların müsaadesiz uçuşuna karşı özel takip sistemi

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan İnsansız Hava Aracı Sistemleri (İHA) Talimatı taslağına nazaran İHA Takip ve Trafik İdare Sistemi ile bu araçların anlık pozisyon takibi ve uçuş emniyeti tespitleri merkezden yapılabilecek.

İşletici ve pilot, İHA'nın terör ve yasa dışı kullanımına karşı önlem almakla yükümlü olacak, mahremiyet ihlalinde Türk Ceza Kanunu kararları uygulanacak.

Türkiye'ye getirilen ve Türk hava alanında kullanılacak insansız hava araçlarının  güvenlik tehdidi oluşturmaması, operasyonlarını emniyetli formda gerçekleştirmesi, kayıtlı ve müsaadeli uçuş yapabilmeleri gayesiyle İHA Takip ve Trafik İdare Sistemi (İHATTYS) kuruluyor.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM), son periyotta sayıları ve kullanımları artan İHA'lara ait "İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı" taslağı hazırladı.

TEKNİK VE GÜVENLİK DÜZENLEMESİ

Genel görüşe sunulan taslak, İHA'ların tasarımı, üretimi, piyasaya arzı ve Türk hava alanında işletilmesine ait emniyet, güvenlik ile teknik yöntem ve temelleri tekrar düzenliyor.

Buna nazaran, İHA operasyonları riske nazaran açık, özel ve sertifikalı olmak üzere üç kategoriye ayrılıyor.

Sertifikalı kategoride bulunanlar, kalabalık insan kümeleri üzerinden uçuş yapabilecek, insan ve tehlikeli husus taşınmasında kullanılabilecek.

Yabancı tescilli İHA'lar için 20 gün evvelce uçuş müsaadesi alınması gerekecek.

TEHLİKELİ UNSUR TAŞIMACILIĞI

Tarım ve Orman Bakanlığınca ruhsatlandırılmış İHA sistemleri ile müsaade verilen bitki müdafaa eserlerinin uygulanması, tehlikeli husus nakliyatı kapsamında değerlendirilmeyecek.

Sertifikalı kategorideki İHA'lar için SHGM tarafından uçuşa elverişlilik sertifikası düzenlenecek.

İHA TAKİP VE TRAFİK İDARE SİSTEMİ İLE DENETİM ARTACAK

Türkiye'de İHA sistemlerine ait tescil, kayıt, kontrol ve yetkilendirme süreçlerini yürütmeye yetkili otorite olan SHGM, İHATTYS'ni kuracak ve işletecek.

İHA trafiğini izleyip yönetmek maksadıyla kurulacak sistemle anlık pozisyon takibi ve uçuş emniyeti tespitleri merkezi olarak yapılabilecek.

Genel Müdürlük, kayıtlı İHA'ların anlık pozisyon ve uçuş durum bilgisini izleme, coğrafik bölge datalarını işleticilere makine tarafından okunabilir dijital formatta yayımlama ve gerçek vakitli güncelleme, uçuş müsaadesi müracaatlarını, onaylarını ve iptallerini çevrim içi ve belgelenebilir biçimde kayıt altına alma, tıpkı hava alanını tıpkı anda talep eden birden fazla İHA ortasında çatışma tespiti yaparak işleticileri uyaracak biçimde sistemi tasarlama ve işletme çalışmalarını yönetecek.

UÇUŞ BİLDİRİMİ

Tarım ve Orman Bakanlığınca ruhsatlandırılmış İHA sistemleri ile özgür bölgelerde (yeşil bölge) ve meskun mahal dışında gerçekleştirilecek ziraî operasyonlarda, İHATTYS üzerinden yapılacak bildirim kâfi olacak, ayrıyeten operasyonel yetkilendirme aranmayacak.

TALİMATA TERS HAREKET EDENLERE İDARİ PARA CEZASI

Talimatta belirtilen yöntem ve temellere alışılmamış hareket edenler hakkında 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu'nun ilgili ceza kararları ile SHGM Tarafından Verilecek İdari Para Cezaları Hakkında Yönetmelik kararları uygulanacak.

Genel Müdürlük, emniyet kontrolleri sonucu talimat gerekliliklerini karşılamadığı tespit edilen işleticilerin operasyonel yetkilendirmelerini, Hafif İHA İşleticisi Sertifikası ve pilotların yetkinlik evraklarını sonlandırarak askıya alabilecek yahut iptal edebilecek.

Kurumdan gerekli müsaadeler alınmadan yahut belirlenen alanlar dışına çıkılarak gerçekleştirilen uçuşlarda, ilgili şahıs ve işletmeler hakkında idari yaptırım süreçleri başlatılacak ve kabahat teşkil eden fiiller bakımından Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca Cumhuriyet başsavcılığına hata duyurusunda bulunulacak.

TERÖR VE MAHREMİYET HASSASİYETİ

İşletici ve pilot, İHA'nın terör ve yasa dışı kullanımına karşı önlem almakla yükümlü olacak, mahremiyet ihlalinde Türk Ceza Kanunu kararları uygulanacak.

Açık ve özel kategorilerde İHA kullanacak uzaktan pilotlar için yaş hududu 16 olacak. Lakin "C0 sınıfı" İHA'nın işletilmesinde, azami kalkış yükü 500 gramın altındaki İHA'ların kullanılmasında, 16 yaşından büyük uzman pilotun direkt kontrolü altında yapılan uçuşlarda taban yaş sonu aranmayacak.

YABANCI TESCİLLİ İHA OPERASYONLARI

Başka bir ülkede tescilli İHA işleticisi, Türk hava alanında operasyon yapmak istediğinde tescil edildiği ülkenin otoritesinden aldığı geçerli operasyonel yetkilendirmeyi ve Genel Müdürlükçe talep edilen risk tahlillerini sunacak.

Genel Müdürlük yahut onun yetkilendirdiği kurum ve kuruluşlar, sunulan yetkilendirmenin planlanan operasyon yeri ve kaideleri için uygunluğunu teyit ederek, lokal saha kısıtlamaları hakkında işleticiyi bilgilendirecek.

Yabancı tescilli İHA'ların Türk hava alanında gerçekleştireceği her türlü operasyon, en az 20 gün evvel Genel Müdürlüğe müracaat yapılması ve müsaade alınması kaidesine bağlanacak. Acil durum, kamu güvenliği, basın-yayın faaliyetleri ve afet müdahalesi üzere öngörülemeyen hallerde Genel Müdürlük, müracaat müddetini kısaltabilecek yahut bu koşulu aramaksızın süreksiz uçuş müsaadesi düzenleyebilecek.

Yabancı pilotların lisanslarının tanınması, karşılıklılık (mütekabiliyet) prensibi ve milletlerarası antlaşmalar çerçevesinde Genel Müdürlükçe pahalandırılacak.

KAYIT ZORUNLULUĞU

Özel yahut sertifikalı kategoride operasyon yapanlar ile açık kategoride azami kalkış yükü 500 gram ve üstü olan yahut üzerinde kamera, mikrofon üzere ferdî dataları kaydetmeye yarayan sensör bulunan İHA'ları işletenler, Genel Müdürlüğün sistemine kayıt yaptıracaklar.

Sertifikalı kategorideki İHA'lar ile azami kalkış yükü 150 kilogram ve üzerinde olanlar, Genel Müdürlük Hava Aracı Sicili'ne tescil edilecek ve buna ait işaret alacak.

Kayıt ve tescil müracaatları, öteki ilgili kurumların sonuçlandırmasını müteakip Genel Müdürlükçe en geç 15 iş günü içinde tamamlanacak.

Kaynak: {Haber Merkezi}