İbrahim Yumaklı: Besin israfının, global iktisada verdiği ziyan yıllık 1 trilyon dolar

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, dünya genelinde üretilen besinin 3'te birinin daha sofralara ulaşmadan yok olduğunu belirterek, "Gıda kaybı ve israfı ile ilgili yapılan hesaplamalara nazaran, global iktisada verdiği ziyan (yıllık) 1 trilyon dolardır." dedi.

İstanbul Valiliği'nin himayesinde ve Sıfır Atık Vakfı'nın uyumunda Atatürk Havalimanı'nda düzenlenen "Sıfır Atık Forumu 2026" kapsamında "Hasat Sonrası Kayıpların Azaltılması-Gıda Tedarik Zincirinde Verimliliğin Artırılması" temasıyla Yüksek Seviyeli Tarım Bakanları Paneli gerçekleştirildi.

DERİNLEŞEN İKLİM RİSKLERİ KARŞISINDA ÜRETİLEN BESİN, NASIL DAHA UYGUN KORUNABİLİR?

Panelin açılışında konuşan Bakan Yumaklı, bugün insanlığın ortak geleceğini ilgilendiren temel bir sorun etrafında buluştuklarını kaydederek, artan nüfus, azalan doğal kaynaklar ve derinleşen iklim riskleri karşısında üretilen besinin nasıl daha uygun korunabileceği sorusunu iştirakçilere yöneltti.

Yumaklı, bu soruya verecekleri yanıtın besin güvenliğinin, çevresel sürdürülebilirliğin ve global dayanışmanın geleceğini de şekillendireceğini söyledi.

"TÜRK KÜLTÜRÜNDE VE İSLAM İNANCINDA İSRAF HİÇBİR VAKİT GÜZEL GÖRÜLMEDİ"

Yumaklı, bu süreçte özel dal, lokal idareler, sivil toplum kuruluşları ve vatandaşların tıpkı amaç doğrultusunda ortak sorumluluk üstlendiğini kaydederek, hiçbir vizyonun toplumsal sahiplenme olmadan sürdürülebilir olamayacağını bildirdi.

"ÇOCUKLARIN TEMEL BESİNE ULAŞAMADIĞI BİR TERTİBİN KABUL EDİLMESİ MÜMKÜN DEĞİLDİR"

Bakan Yumaklı, Birleşmiş Milletler'in 31. İklim Doruğu olan COP31'in bu yıl kasımda Türkiye'nin mesken sahipliğinde Antalya'da gerçekleştirileceğini belirterek, "Sıfır Atık Forumu'nda düzenleyeceğimiz yüksek seviyeli ve aksiyon odaklı toplantılar, COP31 gayeleriyle uyumlu formda, döngüsel iktisat ve sıfır atık kültürünü, toplumun her kesitinde yaygınlaştırma kararlılığımızın somut göstergesidir." diye konuştu.

Bugünkü panelde gündemlerini acil kılan çok yalın fakat son derece çarpıcı bir gerçeğin bulunduğunu vurgulayan Yumaklı, kelamlarını şöyle sürdürdü:

"2050 yılına kadar dünya nüfusunun 10 milyara yaklaşması öngörülmektedir. Bu durum, daha fazla besine, daha güçlü üretim sistemlerine ve kaynaklarımızı daha dikkatli kullanmaya gereksinim duyacağımız manasına gelir. Lakin burada kendimize daha temel bir soru sormamız gerekiyor: Dünyada her yıl milyarlarca ton besin üretilirken, neden hala milyonlarca insan açlıkla karşı karşıya? Bu soru sadece sayılarla ve istatistiklerle açıklanabilecek, yanıtı verilebilecek bir soru değildir. Zira açlık, bir istatistikten ibaret değildir. Bir annenin korkusudur, bir çocuğun eksik kalan öğünüdür ve bir ailenin yarına dair tasasıdır. Dünyanın farklı bölgelerinde çatışmalara ve yıkıma büyük kaynaklar ayrılırken, çocukların temel besine ulaşamadığı bir sistemin kabul edilmesi mümkün değildir."

"ÜRETİLEN BESİNİN 3'TE BİRİ SOFRALARIMIZA ULAŞMADAN YOK OLMAKTA"

Tarım ve Orman Bakanı Yumaklı, Gazze başta olmak üzere kriz bölgelerinde yaşananların, besine erişimin ne kadar hayati bir sıkıntı olduğunu herkese bir sefer daha gösterdiğinin altını çizerek, şu açıklamalarda bulundu:

"Bu nedenle diyoruz ki, 'Gıdayı üretmek kadar, gıdayı korumak da önemlidir'. Global ölçekte üretilen besinin yaklaşık yüzde 13'ü hasat sonrası süreçlerde yok olmaktadır. Tekrar üretilen besinin yüzde 19'u ise konutlarda, marketlerde, restoranlarda ve toplu tüketim alanlarında israf edilmektedir. Sonuç olarak, üretilen besinin 3'te biri daha sofralarımıza ulaşmadan yok olmaktadır. Besin kaybı ve israfı ile ilgili yapılan hesaplamalara nazaran, global iktisada verdiği ziyan (yıllık) 1 trilyon dolardır. Tıpkı vakitte global sera gazı emisyonlarının yüzde 8 ila 10'unu oluşturmaktadır. Hasebiyle bu sorun, sırf ekonomik bahis değil birebir vakitte çevresel, toplumsal ve ahlaki ögeler taşımaktadır."

"HER GÜN TONLARCA BESİNİN ZAYİ OLMASI KABUL EDİLEMEZ"

Bakan Yumaklı, bir yanda milyonlarca insan açlıkla çaba ederken, öbür yanda her gün tonlarca besinin zayi olmasının kabul edilemeyeceğinin altını çizdi.

Gıda güvenliğini güçlendirmek için yalnızca daha fazla üretmek zorunda olmadıklarını vurgulayan Yumaklı, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Mevcut üretimi muhafazamız, uygun şartlarda depolamamız, inançlı biçimde taşımamız ve aktif biçimde pazarlara ve sonuncu olarak da tüketecek insanlara bunu ulaştırmamız gerekir. Hasat sonrasında kaybedilen her eser sofraya ulaşabilecek besinin yok olması, güç ve doğal kaynaklar başta olmak üzere suyun, toprağın ve gücün kaybedilmesi manasına gelmektedir."

Yumaklı, kasımda İstanbul’da düzenledikleri Besin ve Su İsrafının Önlenmesine Yönelik Yüksek Seviyeli Bakanlar Toplantısı'nın bu bahiste güçlü bir farkındalık ve ortak irade oluşturduğunu kaydederek, bugün bu ortak iradeyi, hasat sonrası kayıpların azaltılması alanında somut tahlillere dönüştürmek gayesiyle bir ortaya geldiklerini söyledi.

"GIDAYI KORUMAK, EMEĞİ, SUYU VE TOPRAĞI KORUMAKTIR"

Tarım ve Orman Bakanı Yumaklı, emellerinin, "hasat sonrası süreçlerde uygulanabilir tahlilleri ortaya koymak, güzel niyet beyanlarını somut yatırımlara ve kalıcı iş birliklerine dönüştürmek" olduğunu tabir ederek, kelamlarını şöyle tamamladı:

"Bugün İstanbul'dan vereceğimiz güçlü bildiriler şunlardır: Gıdayı korumak, emeği, suyu ve toprağı korumaktır. Gıdayı korumak, iklimi ve en değerlisi, insan onurunu ve gelecek kuşakları korumaktır. Hasat sonrası kayıpların azaltılması konusunda atılacak her adım, paylaşılacak her deneyim, daha dirençli besin sistemlerini, daha güçlü kırsal kalkınmayı ve daha sürdürülebilir bir dünya için atılmış adımı söz edecektir. Bugün burada ortaya koyacağımız iradenin ülkelerimiz ortasında yeni işbirliklerine, bilgi paylaşımına, teknoloji transferine ve somut uygulamalara taban hazırlayacağını tabir etmek istiyorum. Toplantının kaynakların verimli kullanıldığı, emeğin korunduğu, besinin israf edilmediği ve hiçbir insanın açlıkla sınanmadığı daha adil, sürdürülebilir ve müreffeh bir geleceğe katkı sunmasını temenni ediyorum."

Kaynak: {Haber Merkezi}