Gök bilimciler, cihan şimdi yaklaşık 3 milyar yaşındayken meydana gelen ve Dünya’ya ulaşması 10 milyar yıldan fazla süren bir süratli radyo patlaması (FRB) tespit etti. FRB 20240304B ismi verilen sinyalin şimdiye kadar kaydedilen en uzak FRB olduğu bildirildi.
Evrenin şimdi gençlik periyodunda, Dünya ve Güneş daha oluşmadan evvel gerçekleşen güçlü bir güç patlamasının izleri, milyarlarca yıllık seyahatin akabinde gök bilimciler tarafından tespit edildi. Bilim insanları, FRB 20240304B olarak isimlendirilen süratli radyo patlamasının bugüne kadar gözlenen en uzak örnek olduğunu belirledi.
PATLAMA EVRENİN TARİHİNİN YÜZDE 80'İNDE YOL ALDI
Science mecmuasında yayımlanan araştırmaya nazaran patlama, cihan yaklaşık 3 milyar yaşındayken meydana geldi. Sinyalin Dünya’ya ulaşmasının 10 milyar yıldan fazla sürdüğü ve böylelikle kainatın yaklaşık yüzde 80'lik geçmişi boyunca yol aldığı hesaplandı.
Patlama, Güney Afrika'daki MeerKAT radyo teleskobuyla tespit edildi. Araştırmacılar daha sonra NASA'nın James Webb Uzay Teleskobu'ndan yararlanarak sinyalin geldiği galaksiyi belirledi.
Araştırmanın baş araştırmacılarından Sydney Üniversitesinden Dr. Themiya Nanayakkara, patlamanın meydana geldiği devirde Dünya'nın ve Güneş'in şimdi var olmadığını belirtti.
James Webb müşahedeleri, FRB'nin genç, küçük ve yoğun biçimde yıldız oluşturan bir galaksiden kaynaklandığını ortaya koydu. Galaksinin düşük ölçüde metal içerdiği belirlendi.
HIZLI RADYO PATLAMALARI GİZEMİNİ KORUYOR
Hızlı radyo patlamaları, sırf milisaniyeler süren lakin son derece yüksek ölçüde güç açığa çıkarabilen güçlü radyo dalgası olayları olarak biliniyor. Birinci kere 2007'de tespit edilen bu sinyallerin kaynağı şimdi kesin olarak belirlenebilmiş değil.
Bilim dünyasında, güçlü manyetik alanlara sahip nötron yıldızları olan magnetarların bu patlamaların kaynaklarından biri olabileceği yönünde teoriler bulunuyor. Lakin yeni keşfin kaynağının düşük metal içeriğine sahip genç bir galaksi olması, FRB'lerin oluşum düzeneklerine ait yeni soruları gündeme getirdi.
Nanayakkara, patlamalara yol açan sistemin genç ve düşük metal içeren galaksilerde bu çeşit olayların nasıl meydana gelebildiğini açıklaması gerektiğini söz etti.
10 BİNDEN FAZLA FRB TESPİT EDİLDİ
2007'den bu yana 10 binden fazla süratli radyo patlaması tespit edildi. Kimi FRB'lerin tertipli biçimde tekrarlandığı, kimilerinin makul bir müddet sinyal gönderdikten sonra sustuğu, kimilerinin ise sırf bir sefer gözlendiği belirtiliyor.
FRB 20240304B'nin tek seferlik bir olay mı olduğu yoksa ilerleyen devirde yine sinyal gönderip göndermeyeceği ise şimdi bilinmiyor.
Araştırmacılar, bu patlamaların kaynağının büsbütün anlaşılmasının mecburî olmadığını, FRB'lerin uzak kainatı incelemek için kıymetli bir araç sunduğunu vurguluyor.
UZAK EVRENDEKİ GİZLİ MADDEYİ HARİTALAMAYA YARDIMCI OLABİLİR
Hızlı radyo patlamalarını birinci keşfeden astrofizikçilerden Swinburne Üniversitesinden Prof. Dr. Matthew Bailes, yeni keşfin FRB'lerin kozmosu araştırmadaki kıymetini ortaya koyduğunu belirtti.
Swinburne Üniversitesinden astrofizikçi Dr. Sara Webb de FRB'lerin, sinyallerin Dünya'ya ulaşıncaya kadar geçtiği madde ölçüsünün belirlenmesinde kullanılabileceğini kaydetti.
Araştırmacılar, bu kadar uzak bir FRB'nin tespit edilmesinin, süratli radyo patlamalarının cihanın erken devirlerinde sanılandan çok daha yaygın olabileceğine işaret ettiğini belirtiyor.
Kaynak: {Haber Merkezi}
Yorumlar 0
Yorum Yap
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın!