Global piyasalarda temkinli başlangıç

Geçen hafta Orta Doğu'daki gelişmeler, ABD Merkez Bankasının (Fed) para siyasetine ait beklentiler ve teknoloji şirketlerinin karlılığına yönelik öngörülerle karışık seyreden global piyasalarda, bu hafta başta ABD olmak üzere dünya genelinde açıklanacak enflasyon dataları yatırımcıların odağına yerleşti.

Cuma günü ise tahvil piyasasındaki satış baskısının azalması ve petrol fiyatlarındaki gerileme global hisse piyasalarını destekledi.

DİZEL YAKIT TEDARİĞİ KONUSUNDA ANLAŞMAYA VARILDI

ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile cuma günü yaptığı görüşmede, Rusya'nın ABD ve global piyasalara milyonlarca ton dizel yakıt tedarik etmesi konusunda mutabık kaldıklarını bildirdi.

ABD Hazine Bakanlığı, Rusya menşeli dizelin satışı, teslimi, gemiden boşaltılması ve ithalatı dahil ilgili süreçlere 7 Nisan 2027'ye kadar müsaade verdi. Rus hükümeti de ABD ile varılan mutabakat kapsamında dizel yakıt ihracatına yönelik yasağın kısmen kaldırıldığını duyurdu.

ATEŞKES SÜRECİ

Öte yandan Trump dün, Ukrayna ile Rusya arasında güç altyapılarına saldırmama konusunda bir 'ateşkes sağlandığını' duyurdu.

Söz konusu gelişmelerin akabinde aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,2 azalışla 103,4 dolar düzeyinde seyrediyor.

Hafta sonu İran dayanaklı Husilerin Suudi Arabistan’ın Riyad ve Dammam havalimanları ile ülkenin doğusundaki iki güç tesisini maksat alması, jeopolitik risklerin piyasalar üzerindeki tesirini sürdürdüğüne işaret ediyor. Bu gelişmeler, petrol fiyatlarına yönelik orta ve uzun vadeli risklerin sürebileceği kaygılarını canlı tutuyor.

FİNANSAL KIRIKGANLIK

ABD'de Columbus Day sebebiyle bugün tahvil piyasasında süreç görülmüyor. Öte yandan Fed'in yeni raporu, 2022-2025 devrinde ülkede ailelerin medyan geliri ve net servetinin arttığını, borsaya iştirak oranının ise düştüğünü ortaya koydu.

Fed, her üç yılda bir gerçekleştirdiği ve Amerikalı ailelerin gelir, servet, varlık, borç ve finansal kırılganlık durumundaki değişimleri incelediği araştırmaya ait "2022'den 2025'e ABD'de Ailelerin Mali Durumundaki Değişimler" başlıklı raporunu yayımladı.

JEOPOLİTİK GERİLİMLER VE ENFLASYON

Öte yandan Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası, jeopolitik tansiyonların belirsizlikleri derinleştirdiği ve tırmanan güç maliyetlerinin enflasyon baskılarını canlı tuttuğu bir konjonktürde, dünya iktisadının karşı karşıya kaldığı zorlukları yıllık toplantılarında değerlendirecek.

İkinci Dünya Savaşı sonrası tekrar şekillenen global finansal sistemde kurulan ve "Bretton Woods ikizleri" olarak isimlendirilen IMF ve Dünya Bankasının her yıl ekim ayında düzenlediği yıllık toplantılar, bugün Tayland'ın başşehri Bangkok'ta başladı. Toplantılar 18 Ekim'e kadar devam edecek.

Bu arada Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD), global ekonomik büyümenin bu yıl yüzde 2,6 düzeyine yavaşlayacağı ihtarında bulunurken mal ve hizmet ticaretinde yüzde 4 büyüme öngördü.

Kuruluş, dünya iktisadının 2027'de ise yüzde 2,7 büyüyeceği varsayımına yer verdi. Gelişmekte olan ekonomilerdeki büyümenin ise 2025'teki yüzde 4,7 düzeyinden bu yıl yüzde 4'e gerileyeceği bedellendiriliyor. Bu ülkeler, yeni teknolojik ve siyaset bariyerleriyle karşı karşıya kalıyor.

DOLAR ENDEKSİ

Söz konusu gelişmelerle dolar endeksi evvelki kapanışın çabucak altında 102,2 düzeyinde seyrederken, altının onsu yatay seyirle 4 bin 195 dolardan süreç görüyor.

Analistler, bu haftadan itibaren hızlanacak bilanço döneminde şirketlerin finansal sonuçlarının piyasaların yönü üzerinde tesirli olabileceğini belirterek, karlılık performansı ve büyüme beklentilerine ait öngörülerin yatırımcıların pozisyonlanmasında belirleyici olabileceğini söz etti.

Artan güç maliyetlerinden ötürü ABD’de enflasyonun hızlanabileceği iddia ediliyor. Enflasyonun beklentilerin tersine hızlanmaması durumunda Fed yetkililerinin bu ayki toplantıda piyasaları rahatlatabilecek yumuşak tonda sözler kullanabileceği öngörülüyor.

NEW YORK BORSASI POZİTİF SEYREDİYOR

New York borsası, jeopolitik risklerin azalabileceğine yönelik beklentilerle cuma günü olumlu seyretti.

SpaceX'in ABD genelini kapsayan düşük bant frekans spektrumu portföyünü satın almak üzere mutabakata vardığını açıklamasının akabinde payları yüzde 1,3 yükseldi. Muahedenin, Starlink Mobile'in ABD'de değerli bir taşınabilir operatör haline gelmesinin önünü açması bekleniyor.

Buna karşılık, mutabakatın dalda rekabeti artırabileceğine yönelik tasalar telekomünikasyon şirketlerinin payları üzerinde baskı oluşturdu. ABD'nin büyük taşınabilir operatörlerinden AT&T, T-Mobile ve Verizon'un payları açılışta sırasıyla yüzde 9,9, yüzde 13,3 ve yüzde 8,8 bedel kaybetti.

MAKROEKONOMİK VERİLER

Makroekonomik bilgi tarafında ise ABD'de Michigan Üniversitesi tarafından ölçülen tüketici itimat endeksi, ekimde 46,3'e gerileyerek piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti. Böylelikle tüketici inancı mayıs ayından bu yana en düşük düzeyine indi.

Söz konusu gelişmelerle, Dow Jones endeksi yüzde 0,83, S&P 500 endeksi yüzde 0,59 ve Nasdaq endeksi de yüzde 0,64 kıymet kazandı.

ABD'de endeks vadeli kontratlar güne yükselişle başladı.

AVRUPA BORSALARI

Avrupa Birliği (AB) ve Çin'in hibrit araç ihracatının yarıya indirilmesi, Çin pazarına erişimin güzelleştirilmesi ve nadir toprak elementlerine yönelik ihracat lisanslarının kolaylaştırılması konusunda ortak anlayışa varması Avrupa'da hisse piyasalarını destekledi.

Almanya Federal İstatistik Ofisi (Destatis), temmuz ayına ve ocak-temmuz devrine ait resmi iflas başvurusu datalarını açıkladı.

Buna nazaran, ülkede temmuzda 2 bin 373 işletme iflas müracaatında bulundu. Kurumsal iflaslar, 2025’in birebir devrine kıyasla yüzde 8 artış kaydetti.

Öte yandan memleketler arası kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor's (S&P), İngiltere'nin kredi notunu "AA/A-1+" düzeyinde teyit ederken, not görünümünü "durağan" olarak korudu.

Cuma günü, İtalya'da FTSE MIB endeksi yüzde 0,91, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,13, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,06 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,95 paha kazandı.

Avrupa'da endeks vadeli kontratlar, güne yükselişle başladı.

ASYA BORSALARINDA SON DURUM

Asya borsalarında, Rusya ile Ukrayna arasında ateşkes sağlandığına yönelik haberlere rağmen bu ateşkese ait belirsizliklerin sürmesi ve Orta Doğu kaynaklı jeopolitik risklerle haftanın birinci süreç gününde karışık bir seyir izleniyor.

Bölgede yatırımcılar Tayvan merkezli yarı iletken üreticisi TSMC’nin perşembe günü açıklaması beklenen bilançosuna odaklandı.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 2,7, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 gerilerken, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,2 yükseldi.

Japonya'da ise piyasalarda tatil sebebiyle süreç yapılmıyor.

BORSA İSTANBUL

Cuma günü alış yüklü bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,43 paha kazanarak 12.265,98 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise cuma akşam seansında olağan seans kapanışına nazaran yüzde 0,10 kıymet kazandı.

Dolar/TL cuma gününü evvelki kapanışın çabucak üstünde 49,2695'ten tamamlarken, bugün bankalar arası piyasanın açılışında evvelki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 49,3300'dan süreç görüyor.

FON KRİZİ

Bununla birlikte AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan "Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi", cuma günü, TBMM Başkanlığına sunuldu. Teklife nazaran şuraca belirlenen fonlarda, ilgili fonun tasfiye malvarlığından, net yatırım meblağı 1 milyon Türk lirasının altında olan yatırımcılar için bu fiyatta, 1 milyon Türk lirası ve üzerinde olan yatırımcılar için ise en fazla 1 milyon Türk lirası ara ödeme yapılabilecek.

Analistler, bugün yurt içinde ve yurt dışında data gündeminin sakin olacağını belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.400 ve 12.500 puanın direnç, 12.100 ve 12.000 puanın takviye konumunda olduğunu kaydetti.

Kaynak: {Haber Merkezi}