Global piyasalarda gözler yoğun data gündemine çevrildi

New York'ta düzenlenen BM 81. Genel Kurulu kapsamında, önderler seviyesinde yürütülen diplomatik temasların jeopolitik riskleri azaltabileceği beklentisi, hisse piyasalarında risk iştahını besledi.

ABD'li ile İranlı müzakerecilerin kademeli bir muahedeyi değerlendirmesi yatırımcıların odağında yer alırken Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in ABD'ye ziyareti ve burada verilen yapan iletiler da piyasalardaki gerilimi bir azalttı.

"HARİKA İLERLEMELER KAYDETTİK"

Çin Devlet Başkanı Şi'yi Beyaz Saray'da ağırlayan ABD Başkanı Donald Trump, "Her iki ülke için de son derece olumlu olan kusursuz ilerlemeler kaydettik." dedi.

Ayrıca iki ülke arasında kasım ayında sona erecek ticaret ateşkesi niteliğindeki Busan mutabakatı, 10 Ocak'a kadar uzatıldı.

ENFLASYONİST BASKI

Öte yandan ABD'de ekonomik aktivitenin ısınmaya devam ettiğine işaret eden datalar, ülkede enflasyonist baskıların yoğunlaşabileceğini ve münasebetiyle ABD Merkez Bankası'nın (Fed) şahin adımlarını sürdürebileceği tasalarını güçlendirdi.

Analistler, güçlü seyreden ekonomik aktiviteye yüksek petrol fiyatlarının eşlik etmesinin Fed'in para siyasetinde daha şahin bir duruşa yönelmesine sebep olabileceğini belirterek, para piyasalarındaki fiyatlamalarda bankanın gelecek ay siyaset faizini 25 baz puan artırma ihtimalinin yüzde 70'e yükseldiğini kaydetti.

TAHVİL PİYASASI

Buna ek olarak jeopolitik gelişmelere bağlı olarak hareket eden petrol fiyatları da hafta boyunca enflasyon risklerini besleyerek tahvil piyasalarını derinden etkiledi.

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 2007'den, 30 yıllık tahvil faizi de 2004'ten bu yana en yüksek düzeyini gördü.

ABD'de gelecek hafta açıklanacak büyüme, tarım dışı istihdam ve ferdî tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi datalarında enflasyonun seyri ve ekonomik aktivitenin durumuna ait daha net sinyaller aranacak.

YAPAY ZEKA

Öte yandan yapay zekaya yönelik optimistlik de piyasalardaki müspet seyri destekledi. ABD'li teknoloji şirketlerinden Microsoft, Copilot uygulamasında kodlama aracı ve daima etkin yapay zeka casusu da dahil olmak üzere yeni özellikleri kullanıma sundu.

Akamai Technologies de yapay zeka şirketi Anthropic ile 11,6 milyar dolarlık çok yıllı bir muahede yaptığını açıkladı.

Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil getirisi, hafta içinde yüzde 5,23'e yükselerek son 19 yılın en yüksek düzeyini test etmesinin akabinde haftayı yüzde 5,17'de tamamladı.

ABD'nin 30 yıllık tahvil getirisi de yüzde 5,53'e çıkarak 2004'ten bu yana en yüksek düzeyini gördü.

DOLAR GÜÇLENİYOR

Faizlerin yüksek kalacağı beklentileriyle dolar, öbür para üniteleri karşısında güçlendi. Dolar endeksi yüzde 0,7 artışla 100,9 düzeyinde haftayı kapattı.

Doların kıymetlenmesi ve tahvil faizlerinin yükselmesiyle alternatif maliyeti artan altının ons fiyatı ise haftayı yüzde 2,1 bedel kaybıyla 4 bin 285 dolarda tamamladı. Kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 0,6 artışla 104,5 dolar düzeylerinde işlem gördü.

NEW YORK BORSASI POZİTİF SEYRETTİ

ABD'de hisse piyasaları bu hafta müspet seyretti.

Haftalık bazda New York borsasında S&P 500 yüzde 1,21, Nasdaq endeksi yüzde 2,06 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,28 yükseldi.

Makroekonomik data tarafında ise ABD'de cari süreçler açığı, yılın ikinci çeyreğinde yüzde 15,7 artarak 246 milyar dolara yükseldi.

Ülkede imalat endüstrisi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) eylülde 57 pahasını alarak 52 ayın en yüksek düzeyine çıktı ve piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti.

Aynı dönemde hizmet dalı PMI da 58,7 ile 59 ayın en yüksek pahasını gördü.

ABD'de birinci defa işsizlik maaşı müracaatında bulunanların sayısı, 19 Eylül ile biten haftada 197 bine gerileyerek piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti.

Gelecek hafta pazartesi Dallas Fed imalat aktivite endeksi, salı Conference Board tüketici itimat endeksi, çarşamba ADP istihdam raporu, PCE fiyat endeksi, büyüme, perşembe haftalık işsizlik maaşı müracaatları, S&P Global ve ISM imalat sanayi PMI, cuma tarım dışı istihdam, işsizlik oranı, imalat sanayi yeni siparişleri, sağlam mal siparişleri dataları takip edilecek.

ENERJİ ARZINA İLİŞKİN RİSKLER

Avrupa'da güç arzına ait risklere rağmen teknoloji paylarına yönelik iyimserlikler, bölge piyasalarında risk iştahını destekledi.

Ancak güç maliyetlerinin körüklediği enflasyon endişeleri ile merkez bankalarına yönelik sıkılaşma beklentileri arttı.

Gelecek hafta bölge genelinde enflasyon datalarının yanı sıra Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde'ın Avrupa Parlamentosu Ekonomik ve Parasal İşler Komitesi oturumunda ve ECB Hukuk Konferansı'nda yapacağı konuşmalar, yakından takip edilecek.

DİZEL İHRACATI KISITLAMASI

Öte yandan ABD'nin dizel ihracatını kısıtlayabileceğine yönelik haber akışı, güç arzında halihazırda sıkışıklık yaşayan Avrupa ekonomileri açısından ek risk ögeleri arasına girdi.

Makroekonomik datalarda ise Euro Bölgesi'nde özel bölüm faaliyetleri eylülde hızlanırken, bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 53,1 ile son 41 ayın en yüksek düzeyine ulaştı.

Analistler, kelam konusu bilginin bölgede enflasyonist baskıların sürebileceğine yönelik telaşları artırdığını belirterek, piyasa beklentilerinin ECB yıl sonuna kadar bir defa faiz artışı yapabileceği yönünde şekillendiğini söyledi.

İHA SALDIRISI

Bölgede jeopolitik gelişmeler yakından takip edilirken Rusya’nın, Perm bölgesinde ülkenin en büyük petrol rafinerilerinden Permnefteorgsintez’in bulunduğu sanayi bölgesine insansız hava aracıyla (İHA) hücum düzenlendiği bildirildi.

Ayrıca ülkenin Rostov bölgesinde İHA atağında hasar gören Novoşahtinsk Petrol Rafinerisi de faaliyetlerini süreksiz olarak durdurdu.

UKRAYNA

Bu arada Avrupa Birliği (AB) Konseyi, Ukrayna Fonu kapsamında ülkeye yaklaşık 3 milyar euro daha aktarılmasını onayladı.

AB Konseyi'nden yapılan yazılı açıklamada, Ukrayna'nın tekrar inşası ve ıslahatlarını desteklemek gayesiyle oluşturulan Ukrayna Fonu kapsamında 8. tertipli ödemenin yapılmasına karar verildiği bildirildi.

EURO BÖLGESİ

Bu gelişmelerle haftalık bazda İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,34, Almanya'da DAX endeksi yüzde 0,36, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,16 ve İtalya'da MIB 30 endeksi yüzde 0,62 yükseldi.

27 Eylül ile başlayacak haftada pazartesi ECB Başkanı Lagarde'ın konuşması, salı Euro Bölgesi'nde ekonomik itimat endeksi, gerçek kesim güven endeksi, tüketici itimat endeksi, çarşamba İngiltere'de büyüme, Almanya'da enflasyon, işsizlik oranı, perşembe Euro Bölgesi'nde ECB Başkanı Lagarde'ın konuşması, işsizlik oranı, imalat sanayi PMI, cuma Euro Bölgesi'nde enflasyon bilgileri karşılanacak.

Asya'da tatiller sebebiyle süreç hacminin azaldığı haftada Çin Devlet Başkanı Şi'nin ABD'ye ziyareti ve Başkan Trump ile gerçekleştirdiği görüşmeler, bölge piyasalarının yönünü belirledi.

İki önderin yapan bildirileri ve ticaret ateşkesinin 10 Ocak'a uzatılması olumlu karşılanırken nadir toprak elementleri üzere kritik hususlarda besbelli bir ilerleme kaydedilmemesi, bu alandaki risklerin sürmesine sebep oldu.

ASYA BORSALARI

Bu gelişmelerin yanı sıra dolar/yen paritesi Japon iktisat idaresinin ülkenin para ünitesi yene müdahalede edebileceği beklentilerine karşın haftalık bazda yüzde 0,3 artışla 157,8'e yükseldi.

Bu hafta açıklanan bilgilere nazaran, Japonya'da eylül ayında imalat sanayi PMI 54,1, hizmet bölümü PMI 51,6 ve bileşik PMI 52,5 olarak gerçekleşirken 3 bilgi de evvelki aya nazaran azaldı.

Söz konusu gelişmelerle, haftalık bazda Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 2,71 ve Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,07 yükselirken Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,97 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,60 düştü.

Pazartesi günü Çin'de sanayi karları, çarşamba Japonya'da sanayi üretimi, perakende satışlar, Çin'de imalat sanayi ve hizmet kesimi PMI, cuma Japonya'da Tokyo TÜFE ve işsizlik oranı bilgileri takip edilecek.

BIST 100

Yurt içinde ise satış yüklü bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 2,90 düşüşle 12.899,35 puandan kapandı.

Fon soruşturmalarına ait gelişmeler de takip edilirken Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "Yargımız kapsamlı soruşturma başlattı, gözaltılar ve tutuklamalar oldu. Sorumluluğu olan kim varsa hukuk önünde hesap sorulacaktır." dedi.

Öte yandan Cumhurbaşkanı Erdoğan, BM Genel Kurul Salonu'ndaki 81. Genel Kurul görüşmelerinde iştirakçilere hitap etti.

"HUKUKA UYGUN BİÇİMDE ÇÖZÜLMESİNİ ARZU EDİYORUZ"

Erdoğan, Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer serbestisinin korunması gerektiğine inandıklarını lisana getirerek "Ege ve Doğu Akdeniz'de mevcut sıkıntıların uygun komşuluk ilgileri temelinde ve milletlerarası hukuka uygun biçimde çözülmesini dilek ediyoruz." dedi.

Türkiye'nin gelişen savunma sanayiiyle, şoklara karşı dirençli iktisadıyla çatışmaların ortasında istikrar adası olmayı sürdürdüğünü vurgulayan Erdoğan, "Ülkemiz, Avrupa'nın ayrılmaz bir kesimi olarak kıtanın refah ve güvenliğinin temininde kıymetli roller üstlenmektedir." dedi.

Öte yandan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, DEİK Türkiye-ABD İş Konseyi (TAİK) tarafından New York'ta düzenlenen 19. Türkiye Yatırım Konferansı kapsamında "Enflasyon ve Makroekonomik Görünüm" başlıklı bir sunum yaptı.

"DEZENFLASYON SÜRECİNİN DEVAM ETTİĞİNE İŞARET EDİYOR"

Karahan, "Bir bütün olarak değerlendirildiğinde, datalar daha şiddetli arz şartlarına karşın dezenflasyon sürecinin devam ettiğine işaret ediyor." dedi.

Dolar/TL de haftayı, evvelki haftalık kapanışın yüzde 0,4 üzerinde 48,9540'tan tamamladı.

Gelecek hafta yurt içinde salı ekonomik itimat endeksi, çarşamba işsizlik oranı, dış ticaret istikrarı, perşembe imalat sanayi PMI verileri takip edilecek.

Kaynak: {Haber Merkezi}