Ekonomilerde enflasyonist baskıların devam etmesi, enflasyonun gayenin üzerinde seyretmesi ve önde gelen merkez bankalarının faiz oranlarını yükseltme yönünde adımlar atması global tahvil piyasalarında satış baskısının artmasına sebep oluyor.
Yükselen petrol fiyatlarının enflasyon dehşetlerini körüklemesi, başta ABD Merkez Bankası (Fed) olmak üzere dünya genelinde merkez bankalarının para siyasetlerinde sıkılaşma sürecini hızlandırabileceği öngörülerinin artmasına yol açıyor.
BORÇLANMA MALİYETİ
Uzun vadeli tahvil faizlerindeki artış, global ölçekte borçlanma maliyetlerini yükseltiyor ve pay senedi değerlemeleri üzerindeki baskıyı da artırıyor.
Bu hafta dünya genelinde tahvil getirilerinde görülen sert yükselişlerden sonra geri çekilmeler olsa da tahvil faizlerinin hala yüksek düzeylerde bulunması global piyasalarda risk algısının artmasına sebep oluyor.
TAHVİL FAİZLERİ YÜKSELİYOR
Bu hafta ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,34'le, 30 yıllık tahvil faizi yüzde 5,69'la 2002'den bu yana en yüksek seviyeyi gördü.
Daha sonra ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,28, 30 yıllık tahvil faizi yüzde 5,61 düzeylerinde dengelendi.
Tahvil faizlerindeki yükselişten dayanak bulan dolar endeksi 102,2 ile Nisan 2025'ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Dolar endeksi, haftayı yüzde 1 artışla 101,9 düzeyinden tamamladı.
Özellikle Fransa kaynaklı mali tasalardan ötürü euroda görülen düşüş de doları destekliyor.
Altının onsu, tahvil getirilerindeki sert yükselişler ve dolara olan talebin artmasıyla bu hafta yüzde 3,4 paha kaybederek 4 bin 141 dolara indi.
TARIM DIŞI İSTİHDAM VERİLERİ
Öte yandan ABD'de tarım dışı istihdam eylülde 29 bin kişi artarak beklentilerin altında gerçekleşirken, işsizlik oranı yüzde 4,2'ye çıktı. Ülkede tarım dışı istihdam ağustos ayında 162 bin artmıştı.
ABD'de açıklanan tarım dışı istihdam verisinin akabinde Fed'in ekim ayında faiz artırımına gitme ihtimali yüzde 23'e indi.
Fed'in enflasyon göstergesi olarak yakından takip ettiği, besin ve güç kalemlerinin hesaplama dışı tutulduğu çekirdek ferdî tüketim harcamaları fiyat endeksi ise ağustosta aylık bazda yüzde 0,2, yıllık bazda yüzde 3 arttı.
RİSK İŞTAHI
Piyasa beklentileri çekirdek ferdî tüketim harcamaları fiyat endeksinin aylık yüzde 0,3 ve yıllık yüzde 3,3 artması yönündeydi. Endeks temmuzda aylık yüzde 0,1, yıllık yüzde 3 artmıştı.
Analistler ABD'de açıklanan istihdam verisinin akabinde cuma günü piyasalarda risk iştahının arttığını fakat tahvil piyasasındaki sert satış baskısından ötürü piyasalarda haftalık bazda satış baskısının hakim olduğunu belirterek, tarım dışı istihdam verisinden kaynaklı tesirlerin gelecek hafta da izleneceğini söz etti.
DİZEL STOKLARI PİYASAYA SÜRÜLDÜ
Öte yandan, ABD Başkanı Donald Trump, Avrupa'nın stoklarında bulunan dizelin büyük bir ölçüsünü piyasaya sürmeyi kabul ettiğini bildirdi.
G7 ülkelerinin önderleri, global güç piyasalarını istikrara kavuşturmak amacıyla Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) uyumunda dizel ve öteki petrol rezervlerinden toplam 100 milyon varilin 4 ay içinde hür bırakılmasına karar verdi.
Söz konusu gelişmelerle Brent petrolün aralık vadeli varil fiyatı, cuma günü gerilemesine rağmen devam eden jeopolitik risklerin tesiriyle haftalık bazda yüzde 3,5 artarak 102,3 dolara çıktı.
NEW YORK BORSASI
New York borsasında bu hafta karışık bir seyir izlendi.
Bu hafta Dow Jones endeksi yüzde 1,26, S&P 500 endeksi yüzde 0,27 bedel kaybederken, Nasdaq endeksi yüzde 0,45 paha kazandı.
Gelecek hafta pazartesi hizmet bölümü PMI ve ISM hizmet bölümü PMI, salı dış ticaret istikrarı, çarşamba Fed toplantı tutanakları, perşembe haftalık işsizlik maaşı başvuruları, cuma Michigan Üniversitesi tüketici itimat endeksi açıklanacak.
AVRUPA BORSALARI
Avrupa borsalarında, güç maliyetlerinde yaşanan artışın enflasyonist tasaları tetiklemesi ve bunun da tahvil piyasası üzerindeki baskıyı artırmasıyla bu hafta negatif bir seyir izlendi.
Enerji maliyetlerindeki artışla Fransa, İtalya ve Almanya'dan gelen enflasyon datalarının beklentilerin üzerinde gelmesi de Avrupa piyasaları üzerinde satış baskısını artırdı.
Euro Bölgesi'nde yıllık enflasyon yüzde 3,8'le 3 yılın en yüksek düzeyini gördü.
Fransa'nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,96'ya çıkarak 2002'den bu yana en yüksek düzeye çıktı. Fransa'nın kamu borcuna ait tasalar artarken, Paris idaresi, harcamaları sınırlayarak vergi gelirlerini artırarak bütçe açığını daraltmayı amaçlıyor.
İngiltere'de 30 yıllık tahvil faizi yüzde 6'nın üzerine çıkarak 1998 yılından bu yana en yüksek seviyeyi gördü. İngiltere'de de kamu borcuna ait kaygılar öne çıkıyor. Ülkede 28 Ekim'de yeni bütçenin açıklanması bekleniyor.
Söz konusu gelişmelerle, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 2,18, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,70, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 2,24 ve İtalya'da FTSE MIB endeksi yüzde 2,66 bedel kaybetti.
Gelecek hafta pazartesi Euro Bölgesi'nde Üretici Fiyat Endeksi, hizmet bölümü PMI, salı Avro Bölgesi'nde perakende satışlar, çarşamba Almanya'da sanayi üretimi, perşembe Almanya'da dış ticaret istikrarı ve Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) toplantı tutanakları takip edilecek.
ASYA BORSALARI
Yükselen tahvil getirileri ve petrol fiyatları bu hafta Asya borsalarında risk iştahını baskıladı.
Japonya'nın 10 yıllık tahvil faizi, yüzde 3,11'le 1995'ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Makroekonomik data tarafında Japonya'da eylül ayına ait Tokyo enflasyonu yıllık bazda yüzde 1,9'dan yüzde 2,7'ye çıkarken bu durum BoJ'un faiz artırımlarına gidebileceğine yönelik öngörüleri güçlendirdi.
Çin hükümeti, iktisattaki yavaşlamayı sınırlamak gayesiyle yeni dayanak siyasetleri uygulamaya koyacağını ve gayrimenkul piyasasını istikrara kavuşturacak tedbirleri değerlendireceğini açıkladı.
Diğer taraftan Çin Merkez Bankası (PBoC), gerçek ekonomiyi desteklemek üzere 3 siyaset bankasının 1 yıl vadeli kredi faiz oranını 25 baz puan indirdi.
Öte yandan Japonya borsasındaki olumlu seyirde teknoloji paylarındaki yükselişler tesirli oldu.
Haftalık bazda, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,93 paha kazanırken, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 1,09, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 2,19, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,19 bedel kaybetti.
Gelecek hafta pazartesi Japonya'da hizmet bölümü PMI ve tüketici inanç endeksi, perşembe Japonya'da cari istikrar, cuma Japonya'da perakende satışlar takip edilecek.
BIST 100
Yurt içinde ise bu hafta satış yüklü bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 4,88 düşüşle 12.270,18 puandan kapandı.
Dolar/TL de haftayı evvelki haftalık kapanışın yüzde 0,35 üzerinde 49,1285'ten tamamladı.
YATIRIMCILARA ÖDEME YAPILACAK
Öte yandan Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Tera, Pusula, Atlas ve Hedef Portföy Yönetimi AŞ tarafından kurulan ve tasfiye sürecindeki fonlarda, mutabakatı tamamlanmış tüm katılma hissesi sahiplerine tasfiye sonucunda hak kazanacakları ödemeye mahsuben ara ödeme yapılmasına karar verdi.
SPK, her bir yatırımcıya her bir fon için başka ayrı olmak üzere ödenecek ara ödeme fiyatının 1 milyon lirayı aşmayacağını bildirdi.
Bununla birlikte Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, TBMM'nin 28. Devir 5. Yasama Yılı açılışı hasebiyle Meclis Genel Kurulu'ndaki konuşmasında, fon piyasasının muhakkak kısmında ortaya çıkan sorunun üstesinden muvaffakiyetle geldiklerini belirtti.
"TEHDİT UNSURUNA DÖNÜŞMESİNE İNŞALLAH FIRSAT VERMEYECEĞİZ"
Sermaye piyasası kuralları çerçevesinde, adalet ve adaleti gözeterek, kimsenin hakkını kimseye yedirmeden, bu sıkıntıyı hızla çözdüklerini tabir eden Erdoğan, "Bu hususun, iktisadi güvenliğimize ve toplumsal barışımıza yönelik bir tehdit ögesine dönüşmesine inşallah fırsat vermeyeceğiz." ifadelerini kullandı.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de S&P Global tarafından düzenlenen Küresel Gelişmekte Olan Piyasalar Konferansı'na uzaktan ilişki yoluyla katılarak global iktisattaki son gelişmeler, jeopolitik gerginlikler ve Türkiye iktisadına ait değerlendirmelerde bulundu.
Şimşek, fon piyasalarında yaşanan son gelişmelere ait, çok süratli hareket ettiklerini belirtti.
"BÜYÜK ÖLÇÜDE BAŞARILI OLDUĞUMUZU DÜŞÜNÜYORUZ"
Sorunlu portföy idare şirketlerini ve ilgili fonları karantinaya aldıklarını kaydeden Şimşek, "Bahse mevzu fonların tasfiyesi ve çözümlenmesi süreci başladı. Burada emelimiz, bulaşıcılığın sistemin geri kalanına yayılmasını durdurmaktı ve bunda büyük ölçüde başarılı olduğumuzu düşünüyoruz." tabirine yer verdi.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), zarurî karşılık uygulamasında yaptığı değişiklikler kapsamında KOBİ kredileri için yüzde 4,5 olan büyüme hududunun yüzde 5’e yükseltildiğini, Türk lirası mecburî karşılıklarda bloke tesis oranlarının düşürüldüğünü duyurdu.
ENFLASYON VE SANAYİ
Gelecek hafta pazartesi enflasyon, cuma sanayi üretimi takip edilecek.
Enflasyon Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) eylülde yüzde 2,18 artacağını varsayım ediyor.
Ekonomistlerin eylül ayı enflasyon beklentilerinin ortalamasına nazaran (yüzde 2,18) ağustosta yüzde 31,51 olan yıllık enflasyonun eylülde yüzde 30,16'ya gerilemesi bekleniyor.
Öte yandan, ekonomistlerin yıl sonu enflasyon beklentilerinin ortalaması yüzde 29,66 oldu.
Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)
Kaynak: {Haber Merkezi}
Yorumlar 0
Yorum Yap
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın!