Global piyasalar jeopolitik sarkaç kıskacında

ABD ve İran savaşı sürüyor...

İki ülke ortasında hassas istikrarda yürütülen görüşmelere ait olumlu beklentiler, son periyotta yaşanan karşılıklı atakların akabinde zayıfladı.

PİYASALARDA BELİRSİZLİK HAKİM

Hürmüz Boğazı yakınlarında ABD'ye ilişkin bir Apache helikopterinin düşürülmesinin akabinde taraflar ortasındaki tansiyon yine yükselirken  bu gelişmeler, piyasalarda fiyatlamaları daha da zorlaştırıyor.

Dün ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın son hücumlarına karşılık verileceğini açıklaması, piyasalarda yeni bir satış baskısı oluşturdu.

Bu açıklamanın kısa mühlet içinde alanda askeri adımlarla desteklenmesi, Orta Doğu'da esasen kırılgan olan ateşkes sürecine ait kaygıları derinleştirdi.

ANALİSTLER DURUMU DEĞERLENDİRDİ

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), misilleme kapsamında Hürmüz Boğazı yakınlarındaki İran'a ilişkin hava savunma sistemleri, yer denetim istasyonları ve gözetleme radar tesislerinin vurulduğunu açıkladı.

CENTCOM, ABD'ye ilişkin helikopterin düşürülmesine cevap olarak başlatılan operasyonların tamamlandığını da bildirdi.

Analistler, yarı iletken ve teknoloji paylarına ilginin devam ettiğinin altını çizerken, yapay zeka tarafında son kullanıcıların bu hizmetleri değerli bulduğuna ait tahlillerin şirket değerlemelerine yönelik kaygıları tekrar öne çıkardığını kaydetti.

Bu durumun yatırımcıları temkinli kalmaya yönelten bir öbür öge olduğunu söz eden analistler, yapay zeka alanında fiyat-maliyet tartışmalarının bir müddet daha gündemdeki yerini koruyabileceğini aktardı.

DİKKATLER ABD'NİN ENFLASYON VERİLERİNDE

Öte yandan savaşın gölgesinde gözler, ABD'de açıklanacak mayıs ayı enflasyon bilgilerine çevrildi.

Piyasa beklentileri, mayıs ayında ABD'de Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) aylık bazda yüzde 0,5, yıllık bazda yüzde 4,2 artacağı tarafında şekilleniyor.

Analistler, geçen aya ait yıllık enflasyon iddialarının Nisan 2023’ten bu yana en güçlü hızlanmaya işaret ettiğini belirtirken, kelam konusu bilgilerde Orta Doğu'daki tansiyonların tesiriyle artan güç maliyetlerinin ülkedeki fiyat artışlarına tesirinin dikkatle inceleneceğini bildirdi.

Buna ek olarak enflasyon dataları, ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek devirde atacağı siyaset adımlarına yönelik değerli sinyaller verecek.

Makroekonomik bilgi tarafında da ABD'nin dış ticaret açığı nisanda aylık yüzde 1,2 azalışla 55,9 milyar dolara gerileyerek piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti.

PİYASALARDA SON DURUM

Bu gelişmelerin ışığında ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,55 düzeyindeki yatay seyrini korurken, dolar endeksi yüzde 0,1 düşüşle 99,9'da bulunuyor.

Orta Doğu'daki tansiyonların enflasyon risklerini canlı tutmasıyla altının ons fiyatı yeni süreç gününde yüzde 2 düşüşle 4 bin 174 dolardan alıcı buluyor. Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 0,1 artışla 91,2 dolarda süreç görüyor.

Analistler, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı kimi üretici ülkelerden oluşan OPEC+ kümesi üyesi 7 ülkenin temmuzda petrol üretimini günlük 188 bin varil artırması kararı almasının arz telaşlarını sınırladığını kaydetti.

Kurumsal tarafta çip şirketlerinden Marvell Technology'nin payları yüzde 7,6, Qualcomm'un payları yüzde 5,7, AMD'nin payları yüzde 3 ve Intel'in payları yüzde 2,1 kıymet kaybetti.

Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,26, Nasdaq endeksi yüzde 0,97 düşerken, Dow Jones endeksi yüzde 0,17 yükseldi. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.

AVRUPA BORSALARI KARIŞIK SEYRETTİ

Avrupa borsalarında dün karışık bir seyir izlenirken, Orta Doğu'daki gelişmeler ve yapay zeka şirketlerinin değerlemelerine ait soru işaretleri, bölge piyasalarının istikameti üzerinde etkili oldu.

Avrupa Birliği (AB) Dış Bağlar ve Güvenlik Siyaseti Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, ABD ve İsrail'in İran'a ataklarıyla başlayan savaşta "kırılgan duraksama" yaşandığını belirterek, "Tam ölçekli savaşa geri dönülmesi tüm bölge için son derece ağır bedel doğuracaktır." dedi.

Öte yandan AB, teknoloji şirketi Meta'nın rakip yapay zeka asistanlarının WhatsApp'a erişimini engellemesinin rekabete ziyan verebileceği gerekçesiyle, şirketin bu hizmetlere yine fiyatsız erişim sağlamasını istedi.

Dün açıklanan bilgilere nazaran, Almanya'da sanayi üretimi nisanda, bir evvelki aya nazaran yüzde 0,4 artış gösterdi.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings ise ABD/İsrail-İran Savaşı'nın tesirleri nedeniyle bu yıla ait global iktisat kesim görünümünü "nötr"den "kötüleşiyor" seviyesine düşürdü.

Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) yarınki toplantısı yatırımcıların odağında yer alıyor. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda bankanın faiz artırımına kesin gözüyle bakılıyor.

ASYA BORSALARI NEGATİF SEYREDİYOR

Mevcut gelişmelerle Asya borsalarında satıcılı bir görünüm hakim olurken Japonya ve Çin'de açıklanan enflasyon bilgileri, fiyatlamalar üzerinde tesirli oluyor.

Buna nazaran, Çin'de açıklanan makroekonomik bilgilere nazaran ülkede yıllık enflasyon mayıs ayında yüzde 1,2, çekirdek enflasyon ise yıllık bazda yüzde 1,1 ile kestirimlerin altında kaldı. Ülkede üretici enflasyonu yüzde 3,9 ile öngörülere paralel gerçekleşirken, evvelki aya nazaran hızlanmaya işaret etti.

Japonya'da üretici fiyatları ise beklentilerin üzerinde artış göstermeye devam etti. Ülkede Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), mayısta aylık bazda yüzde 0,9, yıllık bazda yüzde 6,3 artış göstererek varsayımları aştı.

Analistler, Asya'nın en büyük iki iktisadında enflasyon ve deflasyon risklerinin sürdüğünü belirterek, Japonya'da enflasyonun beklentileri aşmasının, yıl sonuna kadar toplam iki faiz artışı beklenen Japonya Merkez Bankasını (BoJ) daha fazla sıkılaşma adımı atmaya zorlayabileceğini aktardı.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,4, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 6,3, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,3 düştü.

BIST 100 ENDEKSİ GÜNÜ DÜŞÜŞLE KAPATTI

Dün satış yüklü bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,86 bedel kaybederek 13.741,89 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli Süreç ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün akşam seansında olağan seans kapanışına nazaran yüzde 0,06 geriledi.

Dolar/TL dünü 46,1240'tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında evvelki kapanışın çabucak üzerinde 46,1330'dan süreç görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde bilgi gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ABD'de enflasyon ve federal bütçe istikrarının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.600 ve 13.500 puanın takviye, 13.900 ve 14.000 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)

Kaynak: {Haber Merkezi}