Çocuklarda oyun oynama bozukluğuna dikkat: Sıhhat Bakanlığı'ndan 12 ay uyarısı

Dijital oyunlar çocuk ve gençlerin günlük ömrünün kıymetli bir modülü haline gelirken, denetimin kaybedildiği ve oyunun öbür hayat alanlarının önüne geçtiği durumlar sıhhat açısından başka bir başlıkta değerlendiriliyor. Sağlık Bakanlığı, oyun oynama davranışının bağımlılık seviyesine ulaşabileceğine işaret eden belirtilere karşı aileleri uyardı.

Bakanlığın bilgilendirmesinde, oyun oynama bozukluğunun bilgisayar yahut internet oyunları üzerindeki denetimin kaybedilmesi, oyunlara başka faaliyetlerden daha fazla öncelik verilmesi ve olumsuz sonuçlara karşın oyun oynamanın sürdürülmesiyle karakterize olduğu belirtildi.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) de oyun oynama bozukluğunu ICD-11 kapsamında "bağımlılık davranışlarına bağlı bozukluklar" arasında sınıflandırıyor. Teşhis açısından davranışın kişinin aile, toplumsal ömür, eğitim yahut iş hayatında bariz fonksiyon kaybına yol açması ve çoklukla en az 12 ay boyunca görülmesi gerekiyor.

İNTERNETTEN UZAK KALDIĞINDA HUZURSUZ OLUYORSA

Sağlık Bakanlığının dikkat çektiği belirtiler arasında kişinin daima internet oyunlarını düşünmesi, bir sonraki oyunu beklemesi ve oyunun günlük omurundaki en kıymetli faaliyet haline gelmesi bulunuyor.

Oyundan uzaklaştırıldığında huzursuzluk, telaş yahut ıstırap yaşanması, oyun için geçirilen mühletin giderek artırılması ve daha evvel keyif alınan hobi ya da etkinliklere ilginin azalması da kıymetli işaretler arasında bedellendiriliyor.

Ayrıca oyun oynama müddeti konusunda aile üyelerine yahut etrafındakilere gerçeği söylememek, oyunları telaş, suçluluk yahut çaresizlik üzere olumsuz hislerden kaçmak için kullanmak ve oyun uğruna eğitim, iş, toplumsal bağlantılar ya da değerli fırsatları riske atmak da dikkat edilmesi gereken davranışlar arasında yer alıyor.

DSÖ, sırf uzun mühlet oyun oynamanın tek başına oyun oynama bozukluğu manasına gelmediğini vurguluyor. Bozukluktan kelam edilebilmesi için oyun davranışının denetim edilememesi, başka faaliyetlerin önüne geçmesi ve kişinin günlük fonksiyonlarında besbelli bozulmaya yol açması gerekiyor.

TANI UZMAN DEĞERLENDİRMESİYLE KONULUYOR

Oyun oynama bozukluğunun belirlenmesinde çocuk, ergen ve yetişkin psikiyatristleri tarafından gerçekleştirilen klinik değerlendirmeler kıymet taşıyor. Gerektiğinde ruhsal ve nöropsikolojik değerlendirmeler ile aileden alınan bilgiler de teşhis sürecini destekleyebiliyor.

Sağlık Bakanlığının davranışsal bağımlılıklarla uğraş kapsamında hazırladığı ulusal strateji dokümanında de psikiyatri klinik ve polikliniklerinde internet oyun oynama bozukluğuna yönelik teşhis ve tedavi hizmetlerinin geliştirilmesi hedefleniyor.

Türkiye'de davranışsal bağımlılıklara yönelik özel poliklinik hizmetlerinin de yaygınlaştırıldığı görülüyor. Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi, 2026'da açtığı özel poliklinikte internet ve dijital oyun bağımlılığına yönelik kıymetlendirme, tedavi ve takip hizmetleri sunulduğunu duyurdu.

TEDAVİDE BİLİŞSEL VE DAVRANIŞSAL YÖNTEMLER ÖNE ÇIKIYOR

Tedavide kişinin oyun oynama davranışını tetikleyen durumların belirlenmesi, oyunla ilgili fikir ve davranışların denetim altına alınması ve günlük hayatın tekrar düzenlenmesi hedefleniyor.

Psikoeğitim, davranış takibi, oyun oynama müddetinin düzenlenmesi ve bilişsel davranışçı terapi temelli yaklaşımlar tedavi seçenekleri arasında bulunuyor. Çocuk ve ergenlerde yapılan çalışmalar da bilişsel davranışçı terapi ve bu yaklaşımın farklı biçimlerinin en sık kullanılan sistemler arasında olduğunu, aile dayanağının ise tedavi sürecinde kıymetli rol oynadığını gösteriyor.

Eşlik eden öteki psikiyatrik problemlerin bulunması halinde tedavi planı uzmanlar tarafından buna nazaran şekillendirilebiliyor. Tedavi sonrasında ise oyun alışkanlıklarının yine düzenlenmesi, spor ve toplumsal etkinliklere vakit ayrılması, vakit idaresi marifetlerinin geliştirilmesi ve destekleyici bir toplumsal etrafın oluşturulması değer taşıyor.

Uzman değerlendirmesi gerektiren bu belirtilerin varlığı, tek başına teşhis manasına gelmiyor. DSÖ datalarına nazaran oyun oynama bozukluğu, dijital oyun oynayan şahısların sırf bir kısmını etkiliyor.

Kaynak: {Haber Merkezi}