Çocuk adalet sistemine ait kapsamlı düzenlemeler içeren Çocuk Koruma Kanunu Teklifi, TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek kanunlaştı.
Yeni düzenlemeyle Türk Ceza Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu, Çocuk Koruma Kanunu ve Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun başta olmak üzere birçok mevzuatta değişiklik yapıldı.
CEZA SINIRLARI YENİDEN BELİRLENDİ
Türk Ceza Kanunu'nda yapılan değişiklikle 12-15 yaş kümesindeki çocukların ceza sorumluluğuna ait kararlar yine düzenlendi.
Fiili işlediği sırada 12 yaşını doldurmuş, lakin 15 yaşını doldurmamış olan çocukların, işledikleri fiilin türel mana ve sonuçlarını algılayamamaları yahut davranışlarını yönlendirme yeteneklerinin gereğince gelişmemiş olması halinde ceza sorumluluğu bulunmayacak. Bu çocuklar hakkında çocuklara özgü güvenlik önlemleri uygulanacak.
Söz konusu çocukların fiilin tüzel mana ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğine sahip olduğunun belirlenmesi halinde ise ağırlaştırılmış müebbet mahpus cezasını gerektiren hatalarda 13 yıldan 18 yıla, müebbet mahpus cezasını gerektiren cürümlerde 10 yıldan 12 yıla kadar mahpus cezası verilebilecek. Diğer cezalar yarı oranında indirilecek ve her fiil bakımından verilecek mahpus cezası 9 yılı geçemeyecek.
15 yaşını doldurmuş lakin 18 yaşını tamamlamamış çocuklar için ise ağırlaştırılmış müebbet mahpus cezası gerektiren kabahatlerde 19 yıldan 27 yıla, müebbet mahpus cezası gerektiren hatalarda 15 yıldan 18 yıla kadar mahpus cezası uygulanacak. Diğer cezalar üçte bir oranında indirilecek ve her fiil için verilecek mahpus cezası 15 yılı aşamayacak.
AĞIR SUÇLARDA YAŞ İNDİRİMİ UYGULANMAYABİLECEK
Yeni düzenlemeyle yargıçlara, birtakım durumlarda çocuklar hakkında yaş indiriminin uygulanmamasına ait takdir yetkisi de verildi.
Kasten öldürme ve sonucu nedeniyle ağırlaşmış yaralama hatalarında; somut olayda kusurun tartısı, kabahatin işlenmesindeki gaye ve saik, hatanın işleniş biçimi yahut daha evvel kasıtlı bir cürümden ötürü mahpus cezasına mahkumiyet üzere konular dikkate alınabilecek.
Bu kapsamda 15-18 yaş kümesindeki çocuklara yaş indirimi uygulanmamasına, 12-15 yaş kümesindeki çocuklara ise bir üst yaş kümesine ait ceza rejiminin uygulanmasına karar verilebilecek.
Tekerrür kararlarının uygulanmasındaki yaş hududu da değiştirildi. Daha evvel 18 olan hudut 15'e düşürülürken, cürmü işlediği sırada 15 yaşını doldurmamış bireyler hakkında tekerrür kararları uygulanmayacak.
ÇOCUĞUN SİLAHA ERİŞİMİNE NEDEN OLANA HAPİS CEZASI
Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'a eklenen kararla, ateşli silahın gerekli dikkat ve itina gösterilmeden koruma edilmesi sebebiyle silahın bir çocuk tarafından ele geçirilmesine sebep olan bireylere ceza getirildi.
Fiilin daha ağır bir kabahati oluşturmaması halinde bu bireyler 1 yıldan 3 yıla kadar mahpus cezasıyla karşı karşıya kalabilecek.
AİLE YÜKÜMLÜLÜKLERİNİ YERİNE GETİRMEYENLERE DAHA AĞIR CEZA
Aile hukukundan doğan bakım, eğitim yahut takviye olma yükümlülüğünü yerine getirmeyen bireyler için öngörülen ceza da artırıldı. Daha evvel "1 yıla kadar" olan mahpus cezası, 3 aydan 2 yıla kadar mahpus olarak tekrar düzenlendi.
Hamile olduğunu bildiği eşini yahut daima birlikte yaşadığı ve kendisinden hamile kaldığını bildiği evli olmayan bayanı çaresiz durumda terk eden bireye verilecek cezanın alt hududu 6 aya, üst hududu ise 2 yıla çıkarıldı.
Bu fiiller sebebiyle çocuğun taammüden öldürme yahut sonucu nedeniyle ağırlaşmış yaralama hatasını işlemesi halinde, şikayet kaidesi aranmaksızın ilgili bireye verilecek ceza yarısından iki katına kadar artırılabilecek.
Çocuklarının ahlakını, güvenliğini yahut sıhhatini ağır biçimde tehlikeye atan anne yahut babalar açısından da ceza artırıldı. Daha evvel 3 aydan 1 yıla kadar olan mahpus cezası, 1 yıldan 3 yıla kadar mahpus biçiminde uygulanacak.
ÇOCUKLARIN İNFAZ SİSTEMİ DEĞİŞİYOR
Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'daki değişiklikle çocuk mahkumların infaz sürecinde de yeni bir sisteme geçilecek.
Çocukların mahpus cezalarının direkt çocuk eğitimevlerinde infazına başlanması yerine, infaza çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlanacak. Yeterli halli olduğu belirlenen çocuklar daha sonra çocuk eğitimevlerine ayrılabilecek.
Çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında 12-18 yaş kümesindeki çocukların barındırılmasında hata çeşidi, cinsiyet ve fizikî gelişim durumları dikkate alınacak.
Çocukların eğitimevine ayrılıp ayrılmayacağına ait kıymetlendirme, psikolog, pedagog, çocuk gelişimcisi, toplumsal çalışmacı, ruhsal danışman, rehberlik uzmanı yahut öğretmen gibi uzmanların katılımıyla idare ve gözlem kurulu tarafından en geç 3 ayda bir yapılacak.
Tutum ve davranışları olumsuz bedellendirilen çocukların tekrar değerlendirilme mühleti ise 6 ayı geçemeyecek.
Terör, örgüt kurma, yönetme yahut örgüte üye olma hataları ile örgüt faaliyeti kapsamında işlenen cürümler hariç olmak üzere, kasıtlı kabahatlerden toplam 3 yıl yahut daha az, taksirli cürümlerden ise toplam 5 yıl yahut daha az mahpus cezasına mahkum edilen çocukların cezaları direkt çocuk eğitimevlerinde infaz edilecek.
15 YAŞINA KADAR CEZAEVİNDE GEÇİRİLEN BİR GÜN, İKİ GÜN SAYILACAK
Düzenlemeyle birtakım kabahatler hariç olmak üzere, mahkumun 15 yaşını dolduruncaya kadar infaz kurumunda geçirdiği her bir gün şartlı salıverilme mühletinin hesaplanmasında iki gün olarak dikkate alınacak.
Kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen cürümler, uyuşturucu yahut uyarıcı madde imal ve ticareti ile hata işlemek gayesiyle örgüt kurma cürümleri bu uygulamanın dışında tutulacak.
AMAÇ DIŞI BIÇAK TAŞIMAYA PARA CEZASI
Kabahatler Kanunu'na eklenen yeni maddeyle, birtakım bıçak ve kesici, delici yahut yaralayıcı aletlerin satışına ve taşınmasına yönelik yeni kurallar getirildi.
Mevzuat kapsamında ruhsatlandırılmış yerler dışında bu çeşit aletlerin satılması ve sergilenmesi, 18 yaşından küçük çocuklara satılması yahut çocuklar tarafından satın alınması ve taşınması yasaklanacak.
Yasağa ters hareket edenlere 5 bin lira idari para cezası uygulanacak. Bıçak yahut aletlerin sayı ya da nitelik bakımından vahim olması halinde ceza 10 bin liraya çıkacak.
İşletici yahut sorumlunun kabahatten haberdar olmasına karşın yetkili makamlara bildirimde bulunmaması halinde de 5 bin lira idari para cezası uygulanacak.
İnternet ve uzaklıklı satışlar da düzenleme kapsamında olacak.
Sanat yahut mesleğin icrası ile eğitim için gerekli olan bıçak, şiş ve gibisi aletlerin ilgili bireyler tarafından kullanım ve taşınması ise kapsam dışında tutulacak.
ÇOCUKLAR İÇİN YENİ "YÖNLENDİRME TEDBİRLERİ"
Çocuk Koruma Kanunu'na eklenen düzenlemeyle, ceza sorumluluğu bulunmayan isimli süreçteki çocuklar için yeni güvenlik önlemleri oluşturuldu.
"Yönlendirme tedbirleri" kapsamında çocukların toplumsal ve ruhsal gelişimlerine katkı sağlayacak farklı uygulamalar hayata geçirilecek.
Bu önlemler; toplumsal ve toplumsal hizmetler, dijital risklerden korunma, kitap ve kütüphane, etrafa hürmet ve etraf paklığı ile tütün, nikotin, alkol, kumar, uyuşturucu ve uyarıcı madde ile davranışsal bağımlılıklardan korunma başlıklarından oluşacak.
Sosyal ve toplumsal hizmetler kapsamında çocukların spor kulüpleri, gençlik merkezleri, spor tesisleri ve ilgili kamu kurumlarında 20 saatten 300 saate kadar vazife almalarına karar verilebilecek.
Çocukların dijital risklerden korunması hedefiyle kullandıkları telefon, bilgisayar, tablet ve gibisi aygıtların makul mühletlerle kontrole açılması ve birtakım riskli dijital platformlara erişimlerinin engellenmesi de mümkün olacak.
Kitap ve kütüphane önlemi kapsamında çocukların kütüphane ve okuma salonlarında misyon alması yahut belirlenen yapıtları okuması sağlanabilecek.
Çevreye hürmet ve etraf paklığı önlemi kapsamında ise çocukların park, bahçe ve kıyılarda etraf paklığı, ağaçlandırma ve bitki bakımı üzere faaliyetlere katılması öngörülüyor.
Bağımlılıkla uğraş kapsamında da çocukların tedavi ve rehabilitasyon programlarına katılması sağlanabilecek.
ÇOCUKLARIN "ÜSTÜN YARARI" ESAS ALINACAK
Düzenlemeyle, önemli sıhhat riski altında bulunan çocukların korunmasına ait yeni bir acil düzenek da oluşturuldu.
Akıl hastalığı, bağımlılık yahut ağır tehlike oluşturan bulaşıcı hastalık sebebiyle kendisi ya da diğerleri açısından önemli risk oluşturduğu bedellendirilen çocuklar hakkında, uzman tabip tarafından tedavi muhtaçlığının belirlenmesi halinde 24 saat içinde rapor hazırlanacak.
Sağlık kurumu en geç 24 saat içinde çocuk yargıcına başvuracak. Müracaattan sonra en geç 48 saat içinde üç uzman tabipten oluşan resmi sıhhat kurulunca rapor hazırlanacak. Hakim de başvuru ve sağlık kurulu raporunu kıymetlendirerek en geç 48 saat içinde karar verecek.
Hakim, çocuğun üstün faydasını gözeterek bulunduğu yerin bilinmeyen tutulmasına ve gerektiğinde şahsî bağın kurulmasına yahut sonlandırılmasına karar verebilecek.
"SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK" İFADESİ DEĞİŞTİ
Çocuk Koruma Kanunu başta olmak üzere çeşitli kanunlarda yer alan "suça sürüklenen çocuk" sözü "adli süreçteki çocuk" olarak değiştirildi.
Çocuk hakkında kamu davası açılması halinde durum, gerekli idari önlemlerin alınması hedefiyle Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığının ilgili il yahut ilçe müdürlüklerine bildirilecek.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilen isimli süreçteki çocuklar hakkında, uygun görülen yönlendirme önlemleri kontrollü hürlük önlemi olarak da uygulanabilecek.
15 YAŞINDAN KÜÇÜK ÇOCUKLAR İÇİN SOSYAL İNCELEME ZORUNLU
Yeni düzenlemeyle 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında toplumsal inceleme yapılması zarurî hale getirildi.
15 yaşını doldurmuş çocuklar hakkında toplumsal inceleme yaptırılmaması halinde ise savcılık, mahkeme yahut çocuk hakimi tarafından bu kararın münasebeti iddianamede yahut kararda belirtilecek.
Koruyucu ve destekleyici önlemlerin uygulanmasında kurumlar arasındaki uyum merkezde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, il ve ilçelerde ise vali ve kaymakamlar tarafından sağlanacak.
TEDBİRLERE UYMAYAN EBEVEYNLERE HAPİS
Çocuk hakkında verilen kollayıcı ve destekleyici önlem kararlarına ters hareket eden anne, baba, vasi yahut çocuğun bakım ve nezaretinden sorumlu şahıslar hakkında da yeni bir yaptırım getirildi.
İhlalin niteliği ve yüküne nazaran çocuk yargıcının kararıyla 3 günden 10 güne kadar tazyik mahpusu uygulanabilecek.
Kararlara itiraz edilebilecek. Katılaşan tazyik mahpusu kararları Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yerine getirilecek.
Yapılan düzenlemelerin, çocukların korunması, çocuk adalet sisteminin güçlendirilmesi, tekrar hata sürece riskinin azaltılması ve çocukların topluma tekrar kazandırılmasına yönelik sistemlerin geliştirilmesi amaçlanıyor.
Kaynak: {Haber Merkezi}
Yorumlar 0
Yorum Yap
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın!