Cevdet Yılmaz: Emeklilerimizin daha uygun şartlara kavuşması için çaba sarf edeceğiz

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Yılmaz, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda, 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ve 2025 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi'ne ait milletvekillerinin soru ve tenkitlerini yanıtladı.

Dünyanın yeterli bir devirden geçmediği konusunda herkesin hemfikir olduğunu belirten Yılmaz, jeopolitik tansiyonların, risklerin ve belirsizliklerin arttığı, memleketler arası kurumların, kuralların ve tüzel tabanın zayıfladığı bir devir yaşandığına işaret etti.

"TÜRKİYE CUMHURİYETİ OLARAK HEM GÜÇLÜ HEM HAKLI KALMANIN MÜCADELESİ İÇİNDEYİZ"

Mevcut dönemi "Gücü, gücü yetene üzere ziyanlı bir zihniyetin güçlendiği bir dönem" olarak nitelendiren Yılmaz, şöyle konuştu:

"Biz bu periyotta Türkiye Cumhuriyeti olarak hem güçlü hem haklı kalmanın gayreti içindeyiz. Hem güçlü olacağız, bu rekabet ortamında hiç kimsenin merhametine güvenmeyeceğiz hem de natürel ki haklı pozisyonumuzu devam ettirmek çabası içinde olacağız."

TEKNOLOJİK DÖNÜŞÜM

Dünyada büyük bir teknolojik dönüşüm yaşandığını ve yapay zekânın bu dönüşümün sembolü hâline geldiğini belirten Yılmaz, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Bu, bütün alanları kesen, dönüştüren yatay bir teknoloji. Bu gidişatı uygun okuyamazsak ülke olarak memleketler arası yarışta dezavantajlı pozisyona düşebiliriz. Bu çerçevede, uzun yıllardır kalkınmayla uğraşan bir arkadaşınız olarak şunu söylemek isterim ve daima birlikte ülke olarak tartışmamız gerekiyor. Bu yeni ortamda devletin, kamunun rolünü tekrar tanım etmemiz lazım. Neoliberal siyasetlerle yahut yalnızca risksiz bir dünyada özgür piyasa modeliyle artık gelişmelere bakamayız. Devletin, kamunun çok daha faal bir rol oynaması gereken bir periyoda giriyoruz fakat bunu düzgün tanım etmek zorundayız."

SERBEST PİYASA VE REKABET ESAS

piyasa ve rekabetin temel olduğunun altını çizen Yılmaz, dünyada muhafazacı siyasetler ve mikro müdahalelerle devletlerin ekonomik süreçlere daha fazla müdahil olduğu bir periyoda girildiğini tabir etti.

Yılmaz, risklerin yükseldiği bir ortamda özel kesimin daha temkinli davranabileceğini belirterek stratejik alanlarda kamu aktifliğinin artırılması ve kamu-özel dal iş birliğinin daha geniş bir çerçevede ele alınması gerektiğini kaydetti.

Türkiye iktisadının yoluna dayanıklı ve sağlıklı biçimde devam ettiğini belirten Yılmaz, bütün ekonomilerde olduğu üzere Türkiye'de de meseleler bulunduğunu lakin muvaffakiyet ve başarısızlığın dünya ile karşılaştırılarak kıymetlendirilmesi gerektiğini söyledi.

BÜYÜMEDE SON VERİLER

Ekonominin temellerinin dayanıklı olduğunu, büyüme ve istihdamın sürdüğünü tabir eden Yılmaz, son çeyrek asırda dünya iktisadının yıllık ortalama yüzde 3,5, Türkiye iktisadının ise yüzde 5,3 büyüdüğünü aktardı.

Yılmaz, pandemi ve sonrasını kapsayan 2020-2025 periyodunda dünya iktisadının yıllık ortalama büyüme oranının yüzde 3'e gerilediğini, Türkiye'nin ortalama büyümesinin ise yüzde 5,2 olduğunu bildirdi.

İHRACAT ARTIŞI

Türkiye'nin ihracatındaki artışa da değinen Yılmaz, 2002'de 36 milyar dolar olan mal ihracatının bugün yıllıklandırılmış datalarla 284 milyar dolara yaklaştığını belirtti. Hizmet ihracatının 125 milyar dolar düzeyinde bulunduğunu aktaran Yılmaz, toplam mal ve hizmet ihracatının 410 milyar dolara yaklaştığını kaydetti.

Savaşın tesirleri ile petrol, güç ve emtia fiyatlarındaki artışlara karşın cari açığın ulusal gelire oranının bu yıl yüzde 2,6 olmasını beklediklerini belirten Yılmaz, süreksiz tesirlerin ortadan kalkmasıyla oranın gelecek yıldan itibaren tekrar yüzde 2'nin altına gerileyeceğini söyledi.

Bütçe açığının ulusal gelire oranının yüzde 3-3,5 bandında bulunduğunu tabir eden Yılmaz, kamu borcunun ulusal gelire oranının gelişmiş ülkelerde yüzde 90'ın, gelişmekte olan ülkelerde ise yüzde 70'in üzerinde olduğunu, Türkiye'de bu oranın yüzde 22 civarında seyrettiğini aktardı.

Teknolojik dönüşüm ve artan rekabet ortamında düşük kamu borçluluk oranının Türkiye'nin kıymetli avantajlarından biri olduğunu vurgulayan Yılmaz, yaklaşık 170 milyar dolarlık rezervin dış şoklara karşı takviye sağladığını, bankacılık sisteminin de sermaye yeterlilik oranları bakımından güçlü bir yapıda olduğunu belirtti.

"MİLLİ VE YERLİ ÜRETİMİMİZİ ARTIRMAMIZ EKONOMİK DAYANIKLILIK AÇISINDAN ÇOK KIYMETLİ"

Bütçeyi sebep "dayanıklılık, refah ve dönüşüm bütçesi" olarak isimlendirdiklerini açıklayan Yılmaz, kritik ham maddelerin ve teknolojilerin ülkelerin ekonomileri üzerinde tesirli olduğu bir devir yaşandığını söyledi.

Yılmaz, ulusal ve yerli üretimin artırılmasının yanı sıra tedarik kaynaklarının ve pazarların çeşitlendirilmesinin ekonomik dayanıklılık açısından değerli olduğunu vurguladı.

Dünyada artık tek kriterin en düşük fiyat olmadığını belirten Yılmaz, ürün ve hizmetlerin dayanıklı ve uzun vadeli formda temin edilebilmesinin de en az fiyat kadar kıymetli olduğunu söz etti.

"2027 BÜTÇEMİZDE ÖZELLİKLE EMEKLİLERİMİZİ ÖNCELİKLENDİRDİK"

Bütçenin kesin hedefinin toplumun ve insanların refahını artırmak olduğunu belirten Yılmaz, emeklilere yönelik çalışmalara ait şu sözleri kullandı:

"2027 bütçemizde bilhassa emeklilerimizi önceliklendirdik, emeklilerimize enflasyonla gelecek artışın daha üstünde bir imkân sağlamayı temel alarak bütçemizi hazırladık. Bu çerçevede bir ölçü, dikkat ederseniz, açığımız arttı. Yani bu sene sonu prestijiyle gelecek seneyi yüzde 3,1 bekliyorduk, yüzde 3,5 olarak planladık. Bütçemiz içindeki bütün imkânları bu çerçevede değerlendireceğimizi ve yapabileceğimizin azamisini bu alanda yapmaya çaba edeceğimizi tabir etmek isterim.

Bu, taban emeklilerle ilgili bir çalışma değil, daha genel manada emeklilerimize dönük bir çalışma. Burada alternatifler üzerinde ilgili tüm kurumlarımızla teknik çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Şimdi tamamlamış değiliz. Enflasyonla kontaklı otomatik artışlar dışında kesinlikle kanunla bu alanın düzenlenmesi gerekiyor. Bu çerçevede alternatiflerimizi dikkatle çalışıyoruz.

Sayın Cumhurbaşkanımızın da dünkü beyanında vurguladığı üzere, adaleti ve adaleti gözeten bir yaklaşımla emeklilerimizin daha uygun şartlara kavuşması yönünde tüm uğraşımızı sarf edeceğiz, imkânlarımızı bu yönde kullanacağız. Bunun alternatifleri var, teknik birtakım çalışmalar devam ediyor. Onlar tamamlandığında, muhtemelen bütçe sürecinden sonra, Plan ve Bütçe Komisyonu'nda bu işin öncelikle ele alınması gerekecek. Buradaki bütçe çalışmaları bittikten sonra teknik çalışmalarımızı olgunlaştırıp kümemiz ve ittifakımız çerçevesinde Meclisimizin takdirine sunacağız."

Sosyal güvenlik sisteminin bütün toplumu ilgilendirdiğine dikkati çeken Yılmaz, ayrıntılı çalışmaların tamamlanmasının akabinde mevzunun Meclis gündemine getirileceğini söyledi.

"SOSYAL DEVLET ANLAYIŞI GÜÇLENDİĞİ İÇİN SOSYAL HARCAMALARIMIZ ARTTI"

Bazı milletvekillerinin toplumsal harcamalardaki artışı yoksulluğun yükselmesine bağladığını hatırlatan Yılmaz, Türkiye'de yoksulluk göstergeleri azalırken gelir dağılımının güzelleştiğini ve toplumsal harcamaların artırıldığını tabir etti.

Yılmaz, 65 yaş üstü vatandaşlara yönelik ödemelerden engellilere sunulan hizmetlere ve toplumsal konutlara kadar birçok alanda takviyelerin artırıldığını belirterek toplumsal harcamalardaki yükselişin toplumsal devlet anlayışının güçlenmesinden kaynaklandığını kaydetti.

25 yıllık AK Parti iktidarı periyodunda dünyada toplumsal devlet anlayışı zayıflarken Türkiye'de güçlendiğini savunan Yılmaz, toplumsal bölümlere verilen dayanakların artırıldığını söyledi.

"BUNLAR BÖLGESEL KALKINMAMIZA DA GÜÇ VERECEK POLİTİKALAR"

Dönüşüm kavramının odağında yeşil ve dijital dönüşümün bulunduğunu belirten Yılmaz, sanayi, tarım, hizmetler ve üretim alanlarının bu dönüşüme ahenk sağlaması gerektiğini tabir etti.

Bağlantısallığın da kıymetli olduğunu vurgulayan Yılmaz, güç, dijitalleşme, bilgi ve ticaret alanlarında yeni koridorların oluştuğunu, Türkiye'nin bu alanda avantajlı bir pozisyonda bulunduğunu söyledi.

Kalkınma Yolu, Zengezur Koridoru, Orta Koridor ve Hicaz demir yolu güzergâhına değinen Yılmaz, bu projelerin bölgesel kalkınmaya katkı sağlayacağını belirtti.

Yılmaz, Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu'nun gelişmesinin Türkiye'nin genel zenginliğini artıracağını tabir ederek GAP, DAP, KOP ve DOKAP kapsamında yatırımların sürdüğünü bildirdi.

Bölgesel kalkınma için teşviklerden altyapı yatırımlarına, istihdam dayanaklarından eğitim ve sıhhat hizmetlerine kadar çok yönlü siyasetler izlediklerini aktaran Yılmaz, huzur ve itimat ortamının güçlenmesiyle özel kesim yatırımlarının da artacağına inandığını söyledi.

Bir bölgenin istihdamını ve ihracatını artıracak temel ögenin özel dal yatırımları olduğunu belirten Yılmaz, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinin yeni bir kalkınma perspektifi kazanabileceğini kaydetti.

Enerji sübvansiyonlarına da değinen Yılmaz, 2021-2026 periyodunda güç için bütçeden 3,9 trilyon lira, öteki bir tabirle 74,9 milyar dolar kaynak ayrıldığını bildirdi. Yılmaz, 2027 yılı bütçesinde de güç sübvansiyonları için 605 milyar lira ayrıldığını söyledi.

Dolaylı vergilerin toplam vergiler içindeki hissesinin 2024'te yüzde 65,8, 2025'te yüzde 62,4 olduğunu belirten Yılmaz, bu oranın 2026'da yüzde 59,4'e gerilemesinin beklendiğini tabir etti. Yılmaz, vergi adaletini gözeterek tüketim vergilerinde geniş kesitlerin tüketimini dikkate aldıklarını ve lüks eserlere daha fazla vergi uyguladıklarını kaydetti.

"CUMA GÜNÜ ÖNEMLİ MİKTARDA ÖDEME YAPILACAĞINI SÖYLEYEBİLİRİM"

Fon soruşturmalarına ait değerlendirmelerde bulunan Yılmaz, ilgili şirketlerin temerrüde düşmesinin akabinde kararlar alındığını ve Devlet Denetleme Kurulunun görevlendirildiğini hatırlattı.

Adli sistemlerin devreye girdiğini, Fon Koordinasyon Kurulunun ise kurumlar arasındaki uyumu sağladığını belirten Yılmaz, yargı ve bağımsız otoritelerin yetkileri çerçevesinde sürecin devam ettiğini söyledi.

Olağan tasfiye kapsamında üç şirketin tasfiyesinin tamamlandığını, bir şirketin tasfiyesinin ise tamamlanmak üzere olduğunu belirten Yılmaz, A1 Kapital, Bulls, Pardus ve Hedef isimli şirketler ile bunların bünyesindeki 93 fonun ödemelerinin yapıldığını bildirdi.

Yılmaz, 23 Ekim prestijiyle 93 fondaki 71 bin 899 hesaba toplam 68 milyar lira ödeme yapıldığını aktardı.

TERA'nın tasfiyesinden İş Bankasının sorumlu olduğunu belirten Yılmaz, Pusula ve Atlas ile ilgili süreçlerin devam ettiğini, Atlas'ın olağan tasfiyeye girip girmeyeceğinin değerlendirildiğini söyledi. Bu iki şirketle ilgili sorumlu kuruluşun Ziraat Bankası olduğunu kaydetti.

BAYRAM NEDENİ İLE GECİKME

Cumhuriyet Bayramı tatili sebebiyle süreçlerde gecikme yaşandığını söz eden Yılmaz, harika tasfiye kapsamındaki ödemelerin cuma günü başlayacağını belirterek şöyle konuştu:

"Olağanüstü tasfiye kapsamında, 1 milyon liraya kadar olan ödemeler cuma günü itibarıyla İş Bankası ve Ziraat Bankası aracılığıyla başlayacak. Ödemeler, en düşük meblağdan başlanarak yüksek meblağlara hakikat gerçekleştirilecek. Bu ödemeler, fonlarda kalan bakiyeler, istekli iadeler ve süratli bir biçimde nakde çevrilebilecek kaynaklar olmak üzere üç kaynaktan karşılanacak.

Söz konusu kaynaklarla yapılacak ödemelerin 1-2 hafta içerisinde, kasım ayı ortalarına gerçek tamamlanmasını bekliyoruz. İlgili kurumların ödemeleri daha süratli gerçekleştirmesi için her türlü uğraşı gösteriyoruz. Cuma günü kıymetli ölçüde ödeme yapılacağını söyleyebilirim. Olağan tasfiye sürecindeki ödemeler büyük oranda tamamlandı. Harika tasfiye kapsamında kalan net yatırım meblağı ise 125 milyar lira olarak görünüyor. Bu kapsamda, 1 milyon liraya kadar olan ödemelerin kelam konusu kaynaklarla rahatlıkla karşılanabileceği öngörülüyor."

ÖDEMELER ÜÇ KAYNAKTAN

Yılmaz, ödemelerin üç kaynaktan karşılanacağını belirterek fonlarda kalan nakit varlıkların ve başka pahaların yanı sıra haksız kar elde edenlerden geri alınan kaynakların kullanılacağını söyledi.

Üçüncü kaynak olarak yargı sürecindeki şahısların önlem konulan varlıkları ve gayrimenkullerini gösteren Yılmaz, bunların Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) devredildiğini belirtti. Yılmaz, TMSF'ye bu varlıkları daha süratli halde nakde dönüştürme yetkisi verildiğini ve elde edilen kaynaklarla yatırımcılara ödeme yapılacağını söz etti.

Meşru yatırımcılarla manipülatörlerin birbirinden ayrılması gerektiğini vurgulayan Yılmaz, aksi durumda legal yatırımcıların ve ülkenin kalkınma sürecinin ziyan görebileceğini kaydetti.

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda, görüşmelerin akabinde 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2025 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi'nin maddelerine geçilmesi oylanarak kabul edildi. Daha sonra bütçe ve kesin hesap kanun tekliflerinin birinci ve ikinci maddeleri okundu.

Kaynak: {Haber Merkezi}