Burhanettin Duran: Gençlerimizi sanal bahis alışkanlığıyla baş başa bırakmayacağız

İletişim Başkanı Burhanettin Duran yoğun mesaisine devam ediyor.

Burhanettin Duran, ‘Bağımlılığa Dur De: Yasa Dışı Bahis ve Kumar Bağımlılığıyla Mücadele Paneli’ne katıldı.

Duran burada gerçekleştirdiği konuşmada, panel konusu olan bağımlılığın, her ne cinste olursa olsun, insanın kendini tükettiği bir alan olduğuna değinerek, "Her bir birey için çok önemli ailevi ve toplumsal sonuçlar doğurur. İnsanın kendinden başlayarak bütün bir etrafını çürüten bağımlılık, hiçbir surette; bir özgürlük alanı, bir tercih sorunu olarak algılanamaz." diye konuştu.

"GİDEREK DAHA YAYGIN HALE GELMEYE BAŞLADI"

Dijital çağda, insan davranışlarını dönüştürürken bağımlılık biçimlerini de tekrar tekrar tanımlayarak bu dönüşüm sürecini devam ettirdiğini aktaran Duran, "Eskiden bağımlılık dediğimizde aklımıza kimyasal bağımlılıklar gelirdi. Şimdi ise bu bağımlılıkların yanına eklenen davranışsal bağımlılıklar eklendi ve giderek de daha yaygın hale gelmeye başladı. Evvelce yere bağlı kumar bağımlılığı vardı bunu fizikî erişim kısıtlanarak denetim altında tutulabiliyordu. Bugün ise bir kırılma yaşıyoruz. Artık global ağların ve algoritmik dizaynların eseri olan dijital kumardan bahsediyoruz. Taşınabilir araçların ‘sürekli erişebilirlikle’ oluşturduğu ‘anlık tatmin’ ve ‘ödüllendirme’ hayatın her alanına sirayet ediyor. Yüksek erişim ve ‘anonimlik’ yani kişinin gerçek hayatta kumar oynuyor olarak etiketlenmemesi bir yandan bağımlılığa eşlik eden yalnızlaşma hissini da beslemektedir.

"DEVLETİMİZ, GENÇLERİMİZİ SAVUNMASIZ BIRAKMAYACAK VE BAĞIMLILIĞA DUR DİYECEKTİR"

Uygulamaların ‘sonsuz akışı’ bireylerin sanal dünyadaki ‘sahte cennetini’ gerçek hayatta felakete dönüştürebiliyor. Literatürde ‘karanlık desenler’ olarak isimlendirilen bu ‘oyunlaştırılmış uygulamaların’ tasarım stratejileri, kullanıcıları sonsuz olarak akışta tutmayı hedefliyor. İnsan zihninin çalışma formunu çeşitli stratejilerle manipüle eden bu dizaynlar maalesef çağdaş toplumların karşı karşıya kaldığı yeni bir halk sıhhati sorunu olarak kabul ediliyor. Araştırmalar gösteriyor ki; dijital kumar ve sanal bahis, ‘borçlanmaya dayalı şiddet olaylarını, artan hata oranlarını ve intiharları da’ ne yazık ki beslemektedir. Yeşilay Cemiyeti’nin 2025 yılı bilgilerine nazaran dijital kumar bağımlılığı tedavisi için başvuranların sayısının geçmiş yıllara nazaran çok keskin bir artış gösterdiği dikkatlerden kaçmamakta. Maalesef, yeniden bu bilgilere nazaran dijital kumar ve sanal bahis; ‘en büyük sermayemiz, en büyük gücümüz olan’ gençlerimizi de tehdit etmektedir. Elbette devletimiz, gençlerimizi bu sanal tacirlerin dünyasında savunmasız bırakmayacak ve bağımlılığa dur diyecektir." ifadelerini kullandı.

"AHLAKİ ÇÖKÜŞ OLARAK GÖRÜLMELİDİR"

Yasa dışı bahis ve kumarın görece yeni bir alan olsa da çok yeterli anlayıp analiz edilmesi gereken bir sorun olduğuna değinen Duran, şöyle konuştu:

"Bu alanın her daim bir tek kazananı var. O da algoritmalarla bu sistemi tasarlayan mecraların ta kendisi. Bu mecralar, bireylerin felaketlerinden kendilerine ‘yeni finans’ alanları açıyorlar. Sonuç ise toplumsal yıkım, yıkılan yuvalara, sönen ocaklara, kaybolan hayatlar. Bu nedenle yasa dışı bahis ve kumar yalnızca bir maddi istismar alanı değildir. Toplumu topyekûn amaç alan bir ahlaki çöküş olarak görülmelidir. Elbette aklımıza birinci gelen önlem bu mecralara erişimi engellemek ve çeşitli yasaklamalar oluyor. Gerçekten bu alanın ortaya çıkardığı sınamalar karşısında dünyada üç temel yaklaşımın öne çıktığını görüyoruz, birincisi büsbütün yasaklamayı tercih edenler, ikincisi düzenleme ve lisanslama yoluna gidenler, üçüncüsü bu alanı direkt devlet kontrolü altında tutmayı tercih edenler. Yasaklama ile devlet kontrolü arasında şekillenen bu farklı yaklaşımların her biri kendi tartışmalarını da beraberinde getiriyor.

"ETKİN MÜCADELE YÜRÜTÜLMEKTEDİR"

Yasaklar, VPN kullanımı üzere yollarla çarçabuk aşılabildiği gerekçesiyle eleştirilirken; devlet denetimine dayalı modeller ise kelam konusu alanı devlet eliyle yasallaştırdığı yönündeki tenkitlere tabi olmaktadır. Bu noktada şunu tabir etmek isterim: Bizim için ‘Yasa dışı’ olarak nitelendirdiğimiz bu alanda, devletimiz, tüm üniteleri ile gerekeni yapmaktadır. Burada bilhassa son periyotta çok aktif bir uğraş yürütülmektedir. Lakin yasakların ötesinde, sanal davranışların sebep bağımlılığa dönüştüğünü anlamak ve bu yönde siyasetler üretmek de devletlerin görevidir. İşte bugün burada bu panelde çok değerli iştirakçilerle bu siyasetlerin oluşması için daima birlikte çaba göstereceğiz. Çünkü hepinizin bildiği üzere, bir ilişkiyi yok ettiğinizde tıpkı içerik öbür bir ilişkide zuhur ediyor. Sanal davranışlar hangi noktada bağımlılığa dönüşüyor? Bu davranışlara eşlik eden hisler nelerdir? Mesela yalnızlık mı? Aile bağlarının kopukluğu mu? Kolaycılık mı? Ödül sistemi mı? Bu sorular üzerinde düşünmek ve farkındalık oluşturmak durumundayız. Unutmayalım ki, bağımlılık tek başına kişisel bir sorun olarak ortaya çıkmıyor. Bağımlılığın arkasındaki davranış kalıplarını görmeden ve güzelleşme damarlarını canlı tutmadan tam bir çabayı gerçekleştiremeyiz."

"DOPAMİNE DAYALI YAŞAM BİÇİMİ BULUNMAKTADIR"

Duran, kelamlarını şöyle sürdürdü:

"Uzmanlar bize, bağımlılık biçimleri ister kimyasal ister dijital davranışsal olsun, bağımlılıkların nörobiyolojik yapısının birbirine çok benzediğini söylemekte. Bunun arkasında ise çağımızın metaya, imaja, ödül sistemlerine ve dopamine dayalı hayat biçimi bulunmaktadır. Kısa yoldan zenginleşmeyi ve gösterişli hayat stillerini sergileyen profillerin milyonlarca takipçi toplaması da bunun bir yansımasıdır. Pekala bu kıymetleri besleyen bir toplum, ondan doğan bağımlılıklardan şikayet etme hakkına nitekim sahip midir? İşte gençlere örnek gösterilen bu hayatların görünmeyen bedeli ise sanal bahis ve kumar bağımlılığıdır. Çünkü, ‘tabiat boşluk kabul etmez’ gerçeğinde olduğu üzere gençlerimizin kalplerinde ve zihinlerinde bıraktığımız boşlukların yerini de berbat alışkanlıklar alabilir.

"GENÇLERİMİZİN SANAL BAHİS ORTAMINDA YİTİP GİTMESİNE ASLA RAZI OLMAYACAĞIZ"

Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın söz ettikleri üzere, ‘pozitivist, maddiyatçı bir anlayışla yetişen jenerasyonlar için ziyanlı alışkanlıklar ve bağımlılık bir el uzatımı uzaklığındadır.’ Halbuki biz gençlerimizi asla bu alışkanlıklarla baş başa bırakmayacağız. Gençlerimizin yapay zekadan kod yazmaya, kendi kültür ve medeniyetinin dijital ortamdaki temsiline odaklanması gereken pek çok alan varken; sanal bahis sarmalında yitip gitmesine asla razı olmayacağız. Ülkemizin son yıllarda attığı adımlar, ‘Terörsüz Türkiye’ sürecimiz, milletlerarası alanda aktörleşmemiz, savunma ve güç yatırımlarımız, bunların hepsini gelecekte gençlerimizin müreffeh bir Türkiye’de yaşaması için yapıyoruz. Bizim üzere bir savı olan bir ülkede, dünyaya söyleyecek bir kelamı olan bir ülkede; gençlerini, vatandaşlarını sanal bahis baronlarına kaptırması, onları bu bataklıkta yalnız bırakması en başta bu tez ile çelişen bir tavır olurdu. Bu nedenle, Cumhurbaşkanımızın liderliğinde oluşturulan Türkiye Yüzyılı vizyonunda bizler için sanal alanda oluşan bu riskler, güvenlik mimarimizin içinde de kıymetli bir yer teşkil etmektedir."

"CİDDİ BİR KONTROL ALTINA ALINMA SAĞLANMIŞTIR"

2025 yılında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın öncülüğünde ‘Sanal Ortamda Yasa Dışı Bahis, Şans Oyunları ve Kumarla Mücadele Eylem Planı’nın hayata geçirildiğini aktaran Duran, "Bildiğiniz üzere bu hareket planının uyumu da bugün burada bizleri teşrifleri ile onurlandıran Cumhurbaşkanı Yardımcımız Cevdet Yılmaz tarafından yürütülmektedir. Bu aksiyon planı çerçevesinde devletin bütün ünitelerinde koordineli ve daima bir çaba için dinamik önlemler alındı. Bu çalışmalar mevzuyu çok yönlü ve bütüncül bir yaklaşımla ele alırken, ayrıyeten gayrette ortak bir lisan oluşturmayı da hedefliyor. Hakikaten Cumhurbaşkanımızın geçen Nisan ayında söz ettikleri üzere, ‘Eylem Planımızın’ 6 aylık bilgilerine nazaran, alınan idari, mali ve türel önlemler sayesinde önemli bir denetim altına alınma sağlanmıştır." halinde konuştu.

"PROGRAMLARIMIZLA VE ETKİNLİKLERİMİZLE SAHADA BULUNUYORUZ"

"Buradan çıkacak sonuçlar ‘yasa dışı kumar ve sanal bahisle’ çabaya büyük katkı sunacaktır"

Yasa dışı kumar ve bahis alanında farkındalığın artırılması, kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi için İletişim Başkanlığı tarafından, ‘farkındalık iletişimine’ özel bir kıymet verildiğini aktaran Duran, "Bağımlılıkla ilgili bir mevzuyu ele alırken, ‘hikayeleri detaylandıran’, ‘yol-yordam öğreten’, ‘adres gösteren’, ‘yaygınlığının altını çizen’, bir lisan kullanmaktan kaçınmalıyız. Çünkü, bu yolla, bazen ‘ibret olsun’ diye yaygınlaştırdığımız öykülerle ‘normalleşmenin’ de yolunu açmış oluyoruz. Bizler, İletişim Başkanlığı olarak bu mevzuda farkındalığın artması için bir süredir yayınlarımızla, programlarımızla ve etkinliklerimizle alanda bulunuyoruz. ‘21. Yüzyılda Türkiye’nin Bağımlılıklarla Mücadele Seferberliği’ eserimizle, devletimizin tüm sistemleriyle yürüttüğü topyekûn çabayı kayda geçirdik. Yakın vakitte gerçekleştirdiğimiz ‘Sosyal Medyada Sorumluluk, Özgürlük ve Güvenlik’ panelinde dijitalleşmenin imkânlarıyla bir arada yeni sorumluluk alanlarını değerlendirdik. Sonrasında düzenlediğimiz ‘Uyuşturucuyla Mücadelede Kararlı Devlet, Güvenli Türkiye’ panelinde bağımlılıkların toplumsal yapımızı ve geleceğimizi ilgilendiren boyutunu tartıştık. Bugünkü panelimiz de bu bağlamda düzenlediğimiz üçüncü panelimiz olacak. İnanıyorum ki, buradan çıkacak sonuçlar ‘yasa dışı kumar ve sanal bahisle’ uğraşta ortak dil, hassasiyet ve farkındalık oluşmasına büyük katkı sunacaktır." açıklamasında bulundu.

Duran, hakikat bilgiye dayanan, endişeyi değil farkındalığı artıran, bağımlılığı teşhir etmek yerine bağımlılıkla çabayı güçlendiren çalışmalara ortak sorumluluk şuuruyla ve kararlılıkla devam edeceklerini vurguladı.

Duran, "Bu kanılarla sözlerime son verirken teşriflerinden ötürü Cumhurbaşkanı Yardımcımız Cevdet Yılmaz’a şükranlarımı arz ediyorum." dedi.

Kaynak: Demirören Haber Ajansı (DHA)