Atın kuyruğunu bağlamaya Kaşgarlı Mahmud'dan ve Orhun Yazıtları'ndan atıf: 'Kuyruk tügmek' yahut 'At çermetmek'

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Malazgirt Zaferi'nin yıl dönümü için düzenlenen programda yaptığı konuşmasında, "Terörsüz Türkiye" ve "Terörsüz Bölge" maksatlarına vurgu yaptı.

Malazgirt Meydan Muharebesi Tarihi Milli Parkı'nda düzenlenen programda, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın "Atımızın kuyruğunu bağladık." vurgusu dikkat çekti.

"ATIMIZIN KUYRUĞUNU BAĞLADIK"

Cumhurbaşkanı Erdoğan, ilgili kısımda şunları söyledi:

"Millet olarak bizim çok eski bir geleneğimiz var. Bir sefere çıktığımız vakit, bir yola baş koyduğumuz, bir işe giriştiğimiz vakit atımızın kuyruğunu bağlarız. Bunu ne olursa olsun geri dönmeyeceğimizi, sonuna kadar gideceğimizi anlatmak için yaparız.

İşte biz de Türkiye Yüzyılı’nı inşa etmek için atımızın kuyruğunu bağladık. Terörsüz Türkiye ve terörsüz bölge amaçlarımızı gerçekleştirmek üzere atımızın kuyruğunu bağladık.

İçinde bulunduğumuz coğrafyayı yine barış ve esenlik yurdu yapmak için atımızın kuyruğunu bağladık. Terör üzere ebedi kardeşliğimize vurulan hançerleri söküp atmak için atımızın kuyruğunu bağladık."

"KUYRUK TÜGMEK"

Tarihsel Türk savaş kültüründe, savaşlardan evvel atların kuyruğunun düğümlendiği geleneği, tarihî kaynaklarda yer alıyor.

Atlarının kuyruklarının düğümlenmesi, savaş sırasında atların hareketlerinin engellenmesini tedbire maksadıyla uygulanıyordu. Bu sayede askerler, savaş meydanında daha süratli hareket edebiliyordu.

Tarihsel süreç içinde atın kuyruğunun bağlanması, "mücadeleden geri dönmeme" formunda sembolik bir mana kazandı.

Eski Türklerde atların kuyruğunun bağlanmasına, "düğümlemek" manasına gelen “kuyruk tügmek” yahut “at çermetmek” deniyordu.

ALP ARSLAN, MALAZGİRT ÖNCESİNDE ATININ KUYRUĞUNU BAĞLADI

Konuyla ilgili en değerli bilinen örneklerden biri, direkt Malazgirt Zaferi öncesine ilişkin.

Tarihsel kaynaklarda, Sultan Alp Arslan'ın 1071'deki Malazgirt Meydan Muharebesi öncesinde atının kuyruğunu kendi elleriyle bağladığı aktarılıyor.

"Ölürsem kefenim olsun" dediği beyaz elbisesini giydikten sonra bu ritüeli gerçekleştiren Sultan, ordusundaki tüm savaşçılara da atlarının kuyruklarını düğümlemelerini emrettiği kaynaklarda yer alıyor.

KAŞGARLI MAHMUD'UN AKTARIMI: "ALP ER ATIN ÇERMETTİ"

Kaşgarlı Mahmud'un Malazgirt zaferinden kısa müddet sonra 1074 yılında kaleme aldığı Dîvânu Lugâti't-Türk isimli yapıtında, "Alp er atın çermetti. Yiğit adam atının kuyruğunu öldürdü." ifadesi yer alıyor.

Eserde, bunun bir yiğitlik, kahramanlık alameti olarak görüldüğü belirtiliyor.

TONYUKUK ANITI'NDA "TÜGÜNLÜG ATIG"

Atların kuyruğunun bağlanmasına, Türk tarihinin en eski yazılı kaynakları olan Orhun Yazıtları'nda da yer veriliyor.

Vezir Tonyukuk Yazıtı’nda, Tonyukuk'un ağzından yaptıkları anlatılırken, "Türk bodun ara yaraklıg yagıg yeltürmedim tügünlüg atıg yügürtmedim." tabiri yer alıyor.

“Türk budunun içinde silahlı düşmanları gezdirmedim, kuyruğu düğümlü atlarını koşturmadım." anlamına gelen bu tabir, at kuyruğu bağlanmasının askeri bir harekat simgesi olduğunu gösteriyor.

Kaynak: {Haber Merkezi}