Astana'da Türk zirvesi: İletişim Başkanlığı panel düzenledi

29-30 Ekim 2026 tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirilecek Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) 13. Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi öncesinde, İletişim Başkanlığı tarafından TDT üyesi ve gözlemci ülkelerde panel serisi düzenlendi.

Söz konusu panel serisinin birinci aktifliği, Kazakistan’ın başşehri Astana’da gerçekleştirildi. 

Program kapsamında birinci olarak “Türk Dünyası Diyalogları: Ortak Gelecek, Ortak Vizyon” başlıklı panel düzenlendi.

DURAN VİDEO MESAJ İLE HİTAP ETTİ

Programın açış konuşmaları Türkiye’nin Kazakistan Büyükelçisi Mustafa Kapucu tarafından gerçekleştirilirken Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Prof. Dr. Burhanettin Duran iştirakçilere görüntü bildiri ile hitap etti. 

Türk dünyasının ortak tarih, lisan ve kültür mirası temelinde dayanışma ve iş birliğinin güçlendirilmesinin değerine dikkat çekilen iletide, global krizler karşısında TDT bünyesindeki ortak çalışmaların geliştirilmesi gerektiği vurgulandı.

DEZENFORMASYONLA MÜCADELE

Medya ve irtibat alanındaki iş birliğinin stratejik kıymetine işaret edilerek dezenformasyonla çaba, yapay zekâ ve dijital irtibat alanlarında ortak kapasitenin artırılması davetinde bulunuldu.

Yaklaşan Ankara Zirvesi’nin Türk dünyasının kurumsal bütünleşmesi ve global görünürlüğünün artırılması açısından değerli bir dönüm noktası olacağı belirtildi.

Uluslararası Türk Akademisi Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Bülent Bayram moderatörlüğünde gerçekleştirilen panelde, Kapadokya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hasan Ali Karasar, L.N. Gumilyov Avrasya Milli Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Janat Momınkulov, L.N. Gumilyov Avrasya Milli Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Talgat Moldabay ve Ahmet Yesevi Üniversitesi Avrasya Stratejik Araştırmalar Enstitüsü Müdürü Doç. Dr. Suat Beylur değerlendirmelerde bulundu. 

ORTAK ALFABE

Panelde, Türk devletleri arasındaki çok yönlü iş birlikleri, karşı karşıya kalınan şimdiki sınamalar, Teşkilatın geçmişten bugüne kat ettiği aralık, ortak alfabe bahisleri ele alındı.

Ayrıca ekonomik ve siyasi alandaki gelişmelerin yanı sıra bağlantı ve yapay zekâ sıkıntılarına ait görüşler de Türk devletleri özelinde tartışıldı. 

TÜRK DEVLETLERİ ARASINDA İŞ BİRLİĞİ

Panelin moderatörlüğünü yapan Uluslararası Türk Akademisi Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Bülent Bayram, değişen dünya tertibinde Türk devletleri arasındaki iş birliklerinin çeşitlendirilerek artırılmasının gerekliliğini vurguladı.

İletişimden iktisada, diplomasiden dijitale kadar geniş bir çerçevede Türk devletleri arasında geliştirilebilecek büyük iş birliği potansiyelleri olduğunu vurgulayan Bayram, farklı Türk toplumlarının da birbirini toplumsal ve kültürel manada tanımasının önemine dikkat çekti.

Kapadokya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hasan Ali Karasar, Batı merkezli bağlantı kanallarında uzun vakit boyunca Türkistan’ın yeni kriz merkezi olacağına dönük haberler yapıldığına lakin bunun yaşanmadığına tersine istikrar ve kalkınmanın öne çıktığına dikkat çekti.

STRATEJİK TECRÜBE

Türk Devletleri Teşkilatı sayesinde kurumsallaşmanın kıymetli bir safhasının aşıldığına değinerek Teşkilat bünyesinde kurulan çok sayıda kurumun birlik fikrine sunduğu katkıları aktardı.

Türk dünyasında her başşehrin kendine mahsus tarihi deneyimi ve birikimi olduğunu vurgulayan Karasar, bu stratejik deneyimin ortak tabanda paylaşılması gerektiğini söz etti.

L.N. Gumilyov Avrasya Milli Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Janat Momınkulov, “Değişen global konjonktürde Türk dünyasının önündeki fırsatlar ve tehditler nedir?” sorusu üzerinden milletlerarası iş birliklerinin Türk devletleri açısından bir zenginlik söz ettiğini belirtti. 

"TÜRK DEVLETLERİ TRANSİT ÜLKE OLMA ÖZELLİĞİNİ KULLANMALI"

Farklılıkların Türk halklarının gücü olduğuna değinen Momınkulov “Bütün Türk devletleri Avrasya’yı Avrupa’ya bağlayan transit ülkelerdir. Türk devletleri bu transit ülke (geçiş ülkesi) olma özelliğini kullanmalı.” tabirlerini kullandı.

Türkiye’nin hem doğu hem batı ekseninde iş birliklerini çeşitlendirmesinin Türk ve İslam dünyasındaki gücünü perçinlediğini tabir etti.

Aynı biçimde Kazakistan’ın da bu manada iş birliklerini çeşitlendirerek Çin başta olmak üzere çeşitli ülkelerle ekonomik, diplomatik ve ticari bağlantılarını geliştirdiğini aktardı. 

ORTAK TARİH VE DEVLET KÜLTÜRÜ

L.N. Gumilyov Avrasya Milli Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Talgat Moldabay, “Ortak tarihin Türk devletleri arasındaki temel bağ olduğunu vurguladı.

Hunlar, Göktürkler, Uygurlar ve Karahanlıların bizi birleştiren temel tarihi bileşenler olduğu vurgusunu yapan Moldabay ortak tarih, ortak siyasi ve devlet kültürünün ortak gelenekleri de beraberinde getirdiğini söz etti.

İsmail Gaspıralı’nın lisan ve eğitim birliğine değinen Moldabay Türk lisanlarından ortak bir terminoloji havuzu kurulması gerektiğini ve buradan hareketle ortak lisanın oluşturulabileceğini söz etti.

LATİN ALFABESİNE GEÇİŞ

Ayrıca Latin alfabesine geçişin Türk devletleri arasındaki etkileşimi artırmasının önemine değindi.

Ahmet Yesevi Üniversitesi Avrasya Stratejik Araştırmalar Enstitüsü Müdürü Doç. Dr. Suat Beylur, Türk dünyasında hareketlilik ve bağlantı sorunlarını ele aldığı konuşmasında, Türk dünyasındaki güçlü bağlantı temellerinin 9. yüzyıla dayandığını belirtti.

Beylur, 8. ve 12. yüzyıllar arasında Türk dünyasında bir Rönesans dönemi yaşandığını; Farabi, Kaşgarlı Mahmud ve Yusuf Has Hacib üzere değerli düşünür, edip ve bilim insanlarının bu devirde yetiştiğini belirterek, kelam konusu devrin Türk dünyasında irtibat hareketliliği ve bilimsel gelişim açısından kıymetli bir kademe teşkil ettiğini vurguladı.

MODERN DÖNEMDE İLETİŞİM

Ayrıca İsmail Gaspıralı ve akabinde yetişen değerli aydınların Türk dünyasındaki etkileşimi çağdaş periyotta de artırdığını tabir etti.

Sovyetler Birliği’nin yıkılmasının akabinde da bu hareketliliğin devletler arası irtibat halinde hızlandığını belirten Beylur, irtibatın tek taraflı bir problem olmadığını lisana getirdi.

Türk dünyasında irtibat merkezlerinin genişlemesi gerekliliğine değinen Beylur, Türk dünyasından çok sayıda öğrencinin Kazakistan'da eğitim almasının değerli bir gelişme olduğunu belirtti.

BASIN TOPLANTISI GERÇEKLEŞTİRİLDİ

Panel programın ikinci kısmında basın toplantısı gerçekleştirildi.

Toplantıda panelistler, gazetecilerin sorularını yanıtlayarak bilhassa Türk devletleri arasındaki iş birliğinin geliştirilmesinde TDT’nin rolü ve ortak alfabe çalışmaları hakkında değerlendirmelerde bulundu.

Soru-cevap formatında gerçekleştirilen basın toplantısında akademisyenler, TDT’nin mevcut ve gelecekteki rolüne ait görüşlerini Türkiye ve Kazakistan perspektiflerinden paylaştı. Yoğun iştirakin olduğu panel programı Kazak medyasından da büyük ilgi gördü.

Kaynak: {Haber Merkezi}