Anayasa Mahkemesi'nden süresiz nafaka kararı: 'Süresiz olarak' ibaresi iptal edildi

AYM, boşanma sebebiyle yoksulluğa düşecek taraf lehine başka tarafın mali gücü oranında “süresiz olarak” nafaka ödenmesine imkan tanıyan düzenlemedeki “süresiz olarak” ibaresini Anayasa’ya karşıt bularak iptal etti. Karar, 9 ay sonra yürürlüğe girecek.

30 Eylül 2026, 01:00 24 4 dk

Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “süresiz olarak” ibaresine ait kıymetli bir karar verdi.

22 Kasım 2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafın, kusuru daha ağır olmamak şartıyla geçimi için öbür taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebileceği, nafaka yükümlüsünün kusurunun aranmayacağı düzenleniyordu.

DÜZENLEMEDEKİ "SÜRESİZ OLARAK" İBARESİ KALDIRILDI

Antalya 12. Aile Mahkemesi, boşanma davasında uygulanacak bu kuralın Anayasa’ya karşıt olduğu gerekçesiyle iptal isteminde bulundu.

Başvuruyu esastan inceleyen Anayasa Mahkemesi, düzenlemedeki “süresiz olarak” ibaresinin Anayasa’nın 2, 5, 10, 20, 35 ve 41. maddeleri yönünden incelenmesine karar verdi.

ANAYASA'YA AYKIRI BULUNDU

Yüksek Mahkeme kararında, mukayeseli hukukta boşanma sonrası nafaka yükümlülüğünün ekseriyetle belli mühletlerle sonlandırıldığı, birtakım hukuk sistemlerinde ise toplu ödeme yahut istisnai olarak ömür uzunluğu ödeme imkanının bulunduğu belirtildi.

Kararda, Türk hukukunda da nafakanın ölçüsü ve mühletinin belirlenmesinde tarafların ekonomik ve şahsî durumlarının dikkate alınması gerektiğine işaret edildi.

Anayasa Mahkemesi, boşanma sonrasında yoksulluğa düşen tarafın korunmasının devletin olumlu yükümlülükleri kapsamında kıymetlendirilmesi gerektiğini belirtirken, bu müdafaanın her durumda süresiz nafaka ödenmesini zarurî kılmadığı değerlendirmesinde bulundu.

Kararda, evlilik birliğinin sona ermesinin akabinde tarafların hayatlarını yine kurabilmeleri, çalışma imkanları, ekonomik durumları ve nafaka gereksiniminin devam edip etmediği üzere ögelerin dikkate alınması gerektiği vurgulandı.

NAFAKANIN HER DURUMDA SÜRESİZ OLMASI ÖLÇÜLÜ BULUNMADI

AYM, mevcut düzenlemenin boşanma sonrasında yoksulluğa düşen tarafın ekonomik olarak korunmasını amaçladığını kabul ederken, nafaka yükümlülüğünün şartlar değişse dahi rastgele bir müddet hududu olmaksızın devam edebilmesine imkan tanınmasının taraflar arasındaki hak ve menfaat istikrarını bozabileceğine dikkat çekti.

Kararda, nafaka yükümlüsünün yine evlenmesi, evlenme olmaksızın fiilen evliymiş üzere yaşaması, yoksulluğun ortadan kalkması yahut taraflardan birinin mevti üzere durumlarda nafaka yükümlülüğünün sona erebildiği hatırlatıldı.

Bununla birlikte, bu haller gerçekleşmediği sürece yükümlülüğün devam etmesinin birtakım durumlarda tarafların hayatlarını yine kurmalarını zorlaştırabileceği belirtildi.

Mahkeme, bu sebeple boşanma sonrasında yoksulluğa düşen taraf lehine nafaka ödenmesinin kural olarak belli şartlarla sonlandırılabilmesi gerektiği sonucuna vardı.

İPTAL KARARI 9 AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRECEK

Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “süresiz olarak” ibaresini iptal etti.

Ancak Mahkeme, iptal kararının çabucak yürürlüğe girmesinin doğurabileceği hukukî boşluğu dikkate alarak kararın yürürlüğe girişini erteledi.

Buna göre iptal hükmü, Anayasa Mahkemesi kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasından başlayarak 9 ay sonra yürürlüğe girecek.

Karar, Anayasa Mahkemesi tarafından 4 Haziran 2026 tarihinde verildi ve 30 Eylül 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlandı.

YASAL BOŞLUK OLUŞMAMASI İÇİN 9 AYLIK DÜZENLEME SÜRESİ

AYM'nin münasebetinde, iptal edilen ibarenin doğurduğu hukukî boşluğun giderilmesi için kanun koyucuya müddet tanınmasının gerekli olduğu belirtildi.

Bu kapsamda, “süresiz olarak” ibaresinin iptalinin yürürlüğe gireceği tarihe kadar TBMM'nin boşanma sonrası yoksulluk nafakasının mühletine ait yeni bir yasal düzenleme yapması bekleniyor.