Acı biberin içindeki maddeyi gündeme taşıyan ağrı çalışmaları

Sinir ağrılarını hafiflettiği, hatta tesirinin aylarca sürebildiği öne sürülen bir husus son devirde toplumsal medyada sıkça konuşuluyor. Üstelik bu hususun kaynağı, birçok kişinin mutfağında bulunan acı biberler. Bilhassa “kayen biberi” olarak da anılan cayenne biberiyle ilgili paylaşımlarda, kapsaisin isimli bileşenin nöropatik ağrılar üzerinde tesirli olabileceği tez ediliyor.

Bu tezlerin çıkış noktası büsbütün temelsiz değil. Zira kapsaisin, yıllardır bilim insanlarının araştırdığı ve birtakım ağrı tedavilerinde kullanılan bir husus. Lakin bilimsel çalışmaların incelediği yollarla toplumsal medyada anlatılanlar her vakit tıpkı şeyi işaret etmiyor.

KAPSAİSİN NEDEN DİKKAT ÇEKİYOR?

Kapsaisin, acı biberlere yakıcı özelliğini veren doğal bir bileşen. Ağızda hissedilen yanma hissinden sorumlu olan bu unsur, birebir vakitte ağrı ve sıcaklık algısıyla alakalı birtakım hudut uçlarını da etkileyebiliyor.

Bu nedenle yıllardır farklı sıhhat alanlarında araştırılıyor. Bilhassa diyabete bağlı hudut hasarı, zona sonrası gelişen hudut ağrıları ve kimi kronik nöropatik ağrı çeşitleri üzerine yapılan çalışmalar, kapsaisinin ağrı sistemleriyle münasebetini inceleyen araştırmalar ortasında yer alıyor.

Kapsaisin hakkında dolaşan paylaşımların çıkış noktası da tam olarak burada başlıyor. Zira kapsaisin, kimi ülkelerde belli nöropatik ağrı tiplerinde kullanılan krem ve yama üzere tıbbi eserlerin içinde de bulunuyor.

BİLİMSEL ÇALIŞMALARIN İNCELEDİĞİ ŞEY BAHARAT DEĞİL

Sosyal medyada karşılaşılan paylaşımlar birden fazla vakit mutfakta kullanılan acı biber tüketimiyle elde edilebilecek tesirlerden kelam ediyor. Meğer bilimsel literatürde öne çıkan çalışmaların kıymetli bir kısmı, standart dozlarda hazırlanmış kapsaisin içeren tıbbi eserler üzerine yapılıyor.

Özellikle yüksek konsantrasyonlu kapsaisin yamaları, kimi nöropatik ağrı cinslerinde yıllardır araştırılıyor ve kullanılıyor. Araştırmalar, belli hasta kümelerinde ağrı sinyallerinin iletiminde rol oynayan hudut uçlarının hassaslığının azalabildiğini gösteriyor. Kapsaisinin ağrı tedavileriyle birlikte anılmasının temel nedeni de bu araştırmalar.

Uzmanların dikkat çektiği nokta da burada ortaya çıkıyor. Klinik çalışmalarda elde edilen sonuçları direkt acı biber tüketimiyle eşleştirmek mümkün görünmüyor. Zira araştırmalarda incelenen eserler, içerikleri ve kullanım halleri bakımından mutfaktaki baharatlardan hayli farklı.

AĞRIYI AZALTMADAN EVVEL YANMA HİSSİ OLUŞTURABİLİYOR

Kapsaisini farklı kılan noktalardan biri de tesir düzeneği. Zira bu husus ağrıyla ilişkilendirilse de birinci temas ettiğinde rahatlatıcı bir tesir oluşturmuyor. Tam aksine, birçok bireyde yanma ve sıcaklık hissinin artmasına neden olabiliyor.

Araştırmacılara nazaran kapsaisinin ağrı çalışmalarında öne çıkmasının nedeni de burada yatıyor. Kapsaisin, ağrı ve sıcaklık algısında rol oynayan birtakım hudut uçlarını uyarıyor. Tekrarlayan yahut yüksek konsantrasyonlu uygulamalarda ise bu hudut uçlarının vakitle hassaslığının azalabildiği düşünülüyor.

Bu nedenle kapsaisinin ağrılarla ilişkilendirilmesinin temel nedeni direkt ağrı kesici bir tesir göstermesi değil, birtakım hudut uçlarının ağrı sinyallerine verdiği cevabı vakitle değiştirebilmesi olarak açıklanıyor.

“AYLARCA TESİR EDİYOR” SÖYLEMİ NEREDEN GELİYOR?

Viral içeriklerde en sık tekrar edilen sözlerden biri de kapsaisinin tesirinin aylarca sürebildiği istikametinde. Bu telaffuz büsbütün temelsiz değil. Zira yüksek doz kapsaisin içeren kimi tıbbi yama uygulamalarında, belli hasta kümelerinde tesirin haftalar hatta aylar boyunca devam edebildiğini gösteren çalışmalar bulunuyor.

Ancak bu bilgi vakit zaman eksik yorumlanabiliyor. Zira kelam konusu bilgiler, denetimli şartlarda kullanılan tıbbi eserlerden elde ediliyor. Bu nedenle uzmanlar, bu sonuçların direkt acı biber tüketimiyle birebir kefeye konulmaması gerektiğini vurguluyor.

DOĞAL OLMASI HERKES İÇİN UYGUN OLDUĞU MANASINA GELMİYOR

Acı biberin içindeki kapsaisinin ağrı araştırmalarında yer alması yeni bir durum değil. Lakin bilim insanlarının incelediği şey, toplumsal medyada anlatıldığı kadar kolay bir “acı biber hikayesi” de değil. Bu husus sahiden araştırılıyor ve kimi tedavilerde kullanılıyor; lakin onu gündeme taşıyan şey sırf bir baharat değil, yıllardır devam eden bilimsel çalışmalar.

Kaynak: {Haber Merkezi}