Abdülhamid'in torunu da 27 Mayıs mağduru: Satıa Hanım Sultan

27 Mayıs darbesi, 66'ncı yıldönümünde de lanetle anılıyor.

Darbenin akabinde Anayasa ve TBMM feshedildi, Cumhurbaşkanı Celal Bayar, Başbakan Adnan Menderes, bakanlar ve Demokrat Partili milletvekilleri darbeciler tarafından Yassıada'ya götürülerek cuntacıların kurduğu mahkemelerde yargılandı.

Yassıada'da tarihe geçen hukuksuz mahkemelerde verilen idam kararları sonucunda Maliye Bakanı Hasan Polatkan ve Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Güçlü 16 Eylül 1961'de, Başbakan Adnan Menderes ise 17 Eylül 1961'de İmralı Adası'nda idam edildi.

27 MAYIS ARŞİVİ

Lise çağlarından bu yana 27 Mayıs darbesiyle ilgili dokümanlar toplayan 31 yaşındaki koleksiyoner Mert Tezcanlıol, o periyoda dair birçok evrak, fotoğraf, mektup ve eşyalardan oluşan geniş arşivi hakkında AA'ya konuştu.

Tezcanlıol'un öğrenci harçlıklarıyla toplamaya başladığı arşivinde darbe mağdurlarının götürüldükleri Yassıada ve İmralı Adası'ndaki cezaevi notları, mahkeme evrakları, savunmalar ve dilekçeler, sanıkların cezaevinde ve duruşma salonunda çekilmiş fotoğrafları, yargılama sürecinde Yassıada'ya gitmek için gerekli yaka kartları, devrin Cumhurbaşkanı Celal Bayar'ın özel eşyaları, dönemin TBMM Başkanı Refik Koraltan'ın arşivinden kısımlar, DP'nin 10 yıllık iktidar devrine ilişkin evraklar bulunuyor.

"BİRE BİR HİSSETMEK"

Tezcanlıol, birçok insanın görmediği fotoğraflar ve mektuplara ulaştığını belirterek şunları anlattı:

"Bence kıymetli olan o periyodu teğe bir hissedebiliyor olmak. Onun yolu da birinci derecedeki arşiv evrakları ve ailelerden geçiyor.

Aileleri yakından tanımak ve o dokümanları görmek çok özel bir his. Yassıada'da, Yassıada'nın zulmünde, ıstırabında kaleme alınmış bir mektubu görüyor, ele alıyor, çalışıyor olmak tarifsiz hisler içeriyor. Kimi vakit heyecanlanıyorsunuz, o gereç sizi farklı bir kapıya götürüyor, farklı bir araştırmanın önüne çıkartıyor. Kimi vakit da hüzünleniyorsunuz. Zira oradaki çaresizliğe, hüzne ve ıstıraba şahit oluyorsunuz. Yani bütün hisleri eş vakitli yaşamak mümkün.

Keyifle başladığım bu seyahat, bir yerden sonra artık aileleri tanımak, ailelerle kelamlı tarih çalışmaları yapmak, nihayetinde bir tutkuya dönüştü. Bu tutku da en nihayetinde bir üretme isteği meydana getiriyor."

SATIA HANIM SULTAN

27 Mayıs'ın sırf devrin Demokrat Partililerini değil onların etrafındaki insanları da etkilediğinin altını çizen Tezcanlıol, II. Abdülhamid'in torunu Nemika Sultan'ın kızı Satıa Hanım Sultan'ın da darbe mağdurlarından biri olduğunu hatırlattı.

Tezcanlıol, Satıa Hanım Sultan'ın da o tarihte Yassıada'da yargılanan DP'li milletvekilleri ortasında bulunan eşi Osman Turan'a yazdığı bir mektubun arşivinde olduğunu belirterek şunları anlattı:

"Satıa Hanım Sultan, 1927 yılında sürgünde doğmuş bir hanımefendi. 1950'li yıllarda ünlü tarihçi Osman Turan ile evleniyor, Turan daha sonra DP'li milletvekili olarak mecliste yer alıyor.

Elimde, Satıa Hanım Sultan'ın Turan'a 27 Temmuz 1961'de Çengelköy'den yazdığı bir mektup var. Sultan bu mektupta Osman Bey'in Yassıada'da bir rahatsızlık geçirmesi üzerine duyduğu kaygıyı anlatıyor."

YASSIADA'YA GÖTÜRÜLDÜĞÜNDE HAMİLEYDİ

Tezcanlıol, yeniden arşivinde, Yassıada'ya götürülürken, gebe olduğunu darbecilerden gizleyen DP'li milletvekili Necla Tekinel'e ilişkin bir mektubun da bulunduğunu söyledi.

Tekinel'in doğum vakti yaklaştığında Yassıada'dan Kasımpaşa Deniz Hastanesi'ne götürüldüğünü hatırlatan Tezcanlıol, elindeki mektubun Tekinel'in hastanedeki odasından 6 Şubat 1961'de Yassıada'daki koğuş arkadaşları Perihan Arıburun ve Talia Bali Aykan'a yazdığını aktardı.

Tezcanlıol, Tekinel'in mektubun satır aralarında "Çocuk çok kibar olduğu için şimdi teşrif etmedi" sözünü kullanarak arkadaşlarına şimdi doğum yapmadığından haberdar ettiğini belirtti.

Kaynak: Ensonhaber Haber Merkezi

Kaynak: {Haber Merkezi}