ABD'nin borcu Avrupa'yı etkiledi! En yüksek borç Yunanistan'ın

Dünyanın yeni sorunu, "ülkelerin kamu borcunun artması" olarak ortaya çıkıyor.

ABD'nin 40 trilyon doları aşan kamu borcu ve yükselen tahvil faizleri, Avrupa ülkelerinde borçlanma maliyetlerini artırırken yüksek borçlu ülkelerin bütçeleri üzerindeki baskıyı da artırıyor.

AB ülkeleri arasında kamu borcunun GSYH'ye oranının en yüksek olduğu ülke ise yüzde 143,5 ile Yunanistan olurken, ülkenin yüksek borçluluğu bütçe üzerindeki riskleri de büyütüyor.

ABD Hazine Bakanlığı verilerine göre, ülkenin toplam kamu borcu birinci defa 40 trilyon dolar düzeyini geçti. Ağustos 2001'de 5,8 trilyon dolar olan ABD'nin kamu borcu, 18 Ağustos 2026 prestijiyle 40 trilyon 47 milyar dolara ulaştı. Böylelikle ABD'nin kamu borcu çeyrek asırda yaklaşık 7 kat arttı.

ABD'nin bütçe açığı ve borç stokunun büyümesinde savunma harcamalarındaki artış, 2008 global finans krizi ve Kovid-19 salgını periyodunda uygulanan takviye programları ile vergi indirimleri tesirli oldu.

ABD'NİN FAİZ GİDERLERİ ARTTI

Borçtaki artış federal hükümetin faiz sarfiyatlarına de yansıdı. ABD'nin yıllık faiz ödemeleri yaklaşık 1,1 trilyon dolara ulaşarak sıhhat harcamalarını geçti ve sosyal güvenlik harcamalarının akabinde federal bütçenin en büyük kalemlerinden biri haline geldi.

Yüksek bütçe açıklarının sürmesi ABD hazinesinin piyasadan büyük ölçülerde borçlanmasını gerektirirken artan tahvil arzı ve ülkenin mali görünümüne yönelik kaygılar bilhassa uzun vadeli faizler üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor.

ABD'nin 30 yıllık Hazine tahvili faizi, 18 Ağustos'ta yüzde 5,327'ye çıkarak 2007'den bu yana en yüksek düzeyini gördü.

ABD Hazinesinin uzun vadeli tahvillerde piyasa likiditesini desteklemek gayesiyle 10 ila 30 yıllık tahvillere yönelik geri alımların büyüklüğünü süreç başına 2 milyar dolardan en az 4 milyar dolara çıkaracağını açıklamasının akabinde faizlerde bir ölçü gerileme yaşansa da ülkenin borç ve bütçe görünümüne ait telaşlar devam ediyor.

ABD TAHVİL PİYASASINDAKİ HAREKET AVRUPA'YA DA YANSIYOR

ABD tahvil piyasasındaki gelişmeler, global finans piyasalarındaki yükü sebebiyle başka ülkelerin borçlanma maliyetlerini de etkiliyor.

Euro Bölgesi ülkelerine finansal düşünce devirlerinde takviye sağlamak maksadıyla kurulan Avrupa İstikrar Mekanizmasının (ESM) tahliline nazaran, ABD Hazine tahvilleri öteki devlet tahvillerinin fiyatlanmasında da kıymetli referanslardan biri olarak kullanılıyor.

ABD tahvil arzının ve faizlerinin yükselmesi, yatırımcıların öbür ülkelerin tahvillerinden de daha yüksek getiri talep etmesine yol açabiliyor.

Avrupa'da Almanya'nın devlet tahvilleri Euro Bölgesi'nin temel referans varlıklarından biri olarak kabul edilirken ABD faizlerindeki hareketler Alman tahvilleri üzerinden öteki Avrupa ülkelerine de yayılıyor.

ESM'nin 1998-2025 periyodunu kapsayan hesaplamalarına nazaran, ABD Hazine tahvillerinin net arzında yaklaşık 25 milyar dolarlık beklenmedik artış, Almanya'nın 10 yıllık tahvil faizini 10 ila 15 baz puan yükseltebiliyor. Kelam konusu tesirin yaklaşık 10 süreç günü devam ettiği hesaplanıyor.

ALMAN TAHVİL FAİZİ 15 YILIN ZİRVESİNİ GÖRDÜ

ABD'deki tahvil satışlarının Avrupa piyasalarına da yansıdığı son devirde, Almanya'nın 10 yıllık devlet tahvili faizi yüzde 3,275'e çıkarak son 15 yılın en yüksek düzeyini gördü.

ABD'de uzun vadeli faizlerin süratli yükselmesi Avrupa devlet tahvillerinde de satışları artırırken ABD Hazinesinin uzun vadeli tahvil geri alımlarını artıracağını açıklamasının akabinde piyasalardaki baskı bir ölçü hafifledi.

Tahvil faizleri banka kredileri, şirket finansmanı ve konut kredileri üzere birçok alanda referans niteliği taşıdığı için yüksek faiz ortamı iktisadın geneline de yansıyor.

AB'NİN KAMU BORCU 15,7 TRİLYON EUROYU AŞTI

ABD'deki faiz hareketlerinin Avrupa açısından ehemmiyetini artıran esas ögelerden biri de kıtanın yüksek kamu borcu.

Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat) bilgilerine nazaran, AB ülkelerinin toplam kamu borcu 2026'nın birinci çeyreği sonunda 15 trilyon 705 milyar euroya ulaştı. Birliğin kamu borcu üç aylık devirde yaklaşık 327 milyar euro arttı.

AB'de kamu borcunun başka safi yurt içi hasılaya (GSYH) oranı da 2025'in son çeyreğindeki yüzde 81,8 düzeyinden 2026'nın birinci çeyreğinde yüzde 82,9'a yükseldi. Geçen yılın birebir devrinde bu oran yüzde 81,4 düzeyindeydi.

Euro Bölgesi'nde toplam kamu borcu ise yılın birinci çeyreği sonunda 14 trilyon 243 milyar euroya çıktı.

Bölgede kamu borcunun GSYH'ye oranı 2025'in son çeyreğindeki yüzde 87,7'den yüzde 88,9'a yükseldi.

EN YÜKSEK BORÇ ORANI YUNANİSTAN'DA

AB ülkeleri arasında kamu borcunun GSYH'ye oranının en yüksek olduğu ülkeler listesinde birinci sırada yüzde 143,5 ile Yunanistan bulunuyor.

Yunanistan'ı yüzde 138,9 ile İtalya, yüzde 117,6 ile Fransa, yüzde 109,1 ile Belçika ve yüzde 101,6 ile İspanya izliyor.

Almanya'da kamu borcunun GSYH'ye oranı yüzde 64,4 olarak ölçülürken bu oran Portekiz'de yüzde 91, Finlandiya'da yüzde 89,7, Avusturya'da yüzde 83,3, Polonya'da yüzde 61,6 ve Romanya'da yüzde 60,1 düzeyinde belirlendi.

FRANSA'NIN KAMU BORCU 3,5 TRİLYON EUROYU GEÇTİ

Avrupa'nın büyük ülkelerinin yüksek düzeylerde kamu borcu bulunuyor. Borç ölçüsü açısından Fransa birinci sırada. Fransa'nın kamu borcu 2026'nın birinci çeyreğinde 3 trilyon 536 milyar euroya yükselirken İtalya'nın borcu 3 trilyon 158 milyar euro, Almanya'nın 2 trilyon 902 milyar euro ve İspanya'nın 1 trilyon 740 milyar euro oldu. Belçika'nın kamu borcu yaklaşık 707 milyar euro, Yunanistan'ın ise 360 milyar euro düzeyinde kaydedildi.

AVRUPA'NIN DURUMU

Özellikle yüksek borç oranına sahip ülkelerde tahvil faizlerinin uzun mühlet yüksek kalması, hem yeni borçlanmaların hem de vadesi gelen borçların çevrilmesinin maliyetini artırıyor.

Avrupa tahvil faizleri üzerinde olumsuz tesir, yalnızca ABD kaynaklı gelişmelerden kaynaklanmıyor.

Savunma, altyapı, güç, sıhhat ve yaşlanan nüfusa yönelik harcamalardaki artış da Avrupa ülkelerinin finansman muhtaçlığını büyütüyor.

Barclays'in iddialarına nazaran, Euro Bölgesi hükümetlerinin toplam tahvil ihracının gelecek yıl 1,54 trilyon euroyla rekor düzeye çıkması bekleniyor.

ABD'deki yüksek borçlanma gereksinimi ile Avrupa hükümetlerinin artan finansman talebinin birebir periyoda denk gelmesi, bilhassa kamu borcu yüksek ülkelerde uzun vadeli faizlerin yüksek kalma riskini artırıyor.

Kaynak: {Haber Merkezi}