ABD'de yeni araştırma: Yaşlanan beyin gerilemiyor, ahenk sağlıyor

ABD'deki Arizona Üniversitesi'nden hudut bilimciler, ileri yaşlarda görülen hafıza değişimlerinin beynin yıpranması ya da gerilemesi manasına gelmediğini, bilakis beynin birikmiş deneyimleri daha verimli kullanmak üzere kendini tekrar yapılandırdığını ortaya koydu.

Çalışmada, klâsik nörobilim etrafları tarafından uzun müddettir savunulan ‘yaşlılık bir telafi ve gerileme dönemidir’ tezi çürütüldü.

Bilim insanları, çocukluk devrinde yaşanan nörolojik sıçramaların bir benzerinin ileri yaşlarda da gerçekleştiğini belirterek, yaşlanmanın zihinsel kapasite kaybı değil, genetik olarak korunmuş adaptif bir gelişim evresi olduğunu öne sürdü.

GÜNLÜK DETAYLAR YERİNE BÜYÜK RESME ODAKLANMA

Araştırmaya nazaran, yaşlandıkça beynin anlık ve ayrıntı hafızasını yöneten hipokampus bölgesi geri plana çekilirken, genel bilgi ve deneyimleri işleyen ön beyin kabuğu denetimi devralıyor.

Hipokampusun aşırı güç tüketen bir yapı olduğuna dikkat çeken araştırmacılar, beynin kaynaklarını tasarruflu kullanmak ve gençlikte edinilen devasa data birikimini organize etmek için şuurlu bir misyon değişimi yaptığını saptadı.

Yaşlılıkta birtakım sinirsel ilişkilerin ve sinaps ağlarının zayıflamak yerine besbelli biçimde güçlendiği tespit edilirken, beynin önceliği günlük değersiz detayları hatırlamaktan çıkarıp toplumsal bilgi transferi, derin deneyim ve toplumsal bağlantı idaresine yönlendirdiği belirlendi.

ALZHEIMER TEŞHİSİNDE YENİ UFUK

Çalışmanın başyazarı psikolog Fabian-Jose Fernandez, “Normatif yaşlanmayı sırf bir zihinsel çöküş ve kayıp öyküsü olarak okursak büyük resmi kaçırırız. Yaşlı beyin genç beyinden çok daha farklı fonksiyonlar, bilhassa depolanmış uzmanlığın paylaşımı için optimize edilmiştir.” değerlendirmesinde bulundu.

Uzmanlar, beynin bu doğal adaptasyon stratejisinin netleştirilmesinin tıp dünyasında kritik bir eşiği aşacağını vurguladı.

Doğal ve sağlıklı zihinsel yine yapılanmanın sonlarının çizilmesiyle erken evrelerinde denetimsiz hipokampus aktivitesiyle ortaya çıkan Alzheimer hastalığının biyolojik belirtilerinin olağan yaşlanma sürecinden çok daha erken ve kesin sınırlarla ayırt edilebileceği ifade edildi.

Kaynak: {Haber Merkezi}