ABD, Yunanistan, Kıbrıs ve İsrail, Doğu Akdeniz için iştirak başlattı

Doğu Akdeniz'de işler kızışıyor...

Türkiye ile Yunanistan ortasında yaşanan yetki tartışmaları tansiyonun sık sık yükselmesine neden olurken Türkiye ile tek başına baş edemeyen Atina idaresi, birtakım müttefikler edinmeye çalışıyor.

Bu ortaklar ortasında birinci olarak Güney Kıbrıs Rum İdaresi ve İsrail yer alırken son olarak ise ABD katıldı. 

4 ÜLKE 'DOĞU AKDENİZ GÜÇ MERKEZİ'Nİ KURDU

ABD, Güney Kıbrıs, Yunanistan ve İsrail, Doğu Akdeniz'de güç iş birliğini kurumsallaştırmak maksadıyla yeni bir iştirak başlattı.

11 Haziran 2026’da ABD’nin Houston kentinde düzenlenen “3+1 Doğu Akdeniz Güç Bakanlar Diyaloğu” toplantısının akabinde taraflar, Doğu Akdeniz Güç Merkezi’nin (Eastern Mediterranean Energy Center – EMEC) kurulmasını öngören bir Niyet Beyannamesi (Declaration of Intent) imzaladı.

HANGİ ALANLARDA ÇALIŞACAKLARI DA AÇIKLANDI

ABD Güç Bakanlığı’nın açıklamasına nazaran paydaşlık; doğalgaz geliştirme, ABD sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) altyapısı, güç taşıma ağları, elektrik şebekesi güvenilirliği, kritik altyapı dayanıklılığı ve yeni teknolojiler üzere öncelikli alanları kapsayacak.

Houston’un merkez pozisyonu olarak seçilmesi, Doğu Akdeniz ülkelerinin yetkililerini ABD güç bölümü ve teknik uzmanlığıyla bir ortaya getirme maksadını taşıyor.

Taraflar, önümüzdeki aylarda güç güvenliği, açık deniz doğal gaz geliştirme, altyapı, inovasyon ve araştırma alanlarında gaye ve hareketleri belirleyecek bir yol haritası hazırlamak üzere bir dizi çalışma kümesi toplantısına başlayacak.

TÜRKİYE YOK SAYILMAK İSTENİYOR

Girişim, Doğu Akdeniz’de Türkiye’nin dışında şekillenen Güney Kıbrıs-Yunanistan-İsrail-ABD güç ekseninin yeni kurumsal ayağı olarak değerlendirilirken Türkiye'nin daha evvel olduğu üzere bu bahiste birtakım adımlar atması bekleniyor. 

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, son küme konuşmasında Doğu Akdeniz ile ilgili sert bildiriler vererek kendilerinin yok sayılmasına müsamaha göstermeyeceklerini tabir etmişti. 

"KİMSE MACERA PEŞİNDE KOŞMASIN"

Bölgede Türkiye'nin kelam sahibi olmadığı bir tertibin düşünülemeyeceğini söyleyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Şimdi Akdeniz’de, bilhassa de Kıbrıs Adası’nda bir fitne ateşinin yakılmak istendiğini görüyoruz ve gelişmeleri de çok yakından takip ediyoruz.

İhtirasları cüsselerini ziyadesiyle aşan birtakım ufak tefek yapılar, İsrail’in fitne kayığına binmişler, Siyonizm’in taşeronluğunu üstlenmişler; güya Doğu Akdeniz’de birtakım ham hayallerin peşine düşmüşler.

Çok açık söylüyorum: Kimse macera peşinde koşmasın. Kimse Siyonist katliam şebekesinin kuyruğuna takılmasın. Şayet Doğu Akdeniz’de Türkiye’nin ve Kıbrıs Türkü’nün hak ve hukukuna kastedilirse bilinmesini isterim ki yanıtımız çok net olur, çok da sert olur." tabirlerini kullanmıştı.

BU BİRİNCİ DENEMELERİ DEĞİL

Söz konusu mutabakatın akabinde daha evvel tıpkı biçimde Türkiye'nin oyun dışı bırakılmak istendiği fakat Ankara idaresinin taktiksel atılımları ile rafa kalkan EastMed (Doğu Akdeniz Doğal Gaz Boru Hattı) projesi tekrar gündeme geldi. 

Doğu Akdeniz’deki hidrokarbon kaynaklarını Türkiye’yi büsbütün baypas ederek Avrupa’ya taşımayı hedefleyen ve bölgenin en savlı güç teşebbüslerinden biri olarak sunulan EastMed Projesi, Ankara’nın masada ve alanda attığı kararlı adımların akabinde büsbütün fonksiyonsuz kalarak rafa kaldırılmıştı.

TÜRKİYE'Yİ DIŞLAYAN BİR ÇİZGİSİ İNŞA ETMEK İSTEDİLER

Yunanistan, Güney Kıbrıs Rum İdaresi (GKRY) ve İsrail üçlüsü tarafından planlanan; Avrupa Birliği ve başlangıçta Amerika Birleşik Devletleri tarafından da hararetle desteklenen projenin, yaklaşık 1900 kilometre uzunluğunda devasa bir deniz altı çizgisi olması öngörülüyordu.

Doğu Akdeniz gazını Türkiye’nin münhasır ekonomik bölgesinden geçirerek Avrupa pazarına ulaştırmayı hedefleyen bu ittifak, bölgedeki jeopolitik gerçekleri ve Ankara’nın haklarını göz gerisi eden bir strateji üzerine kurulmuştu.

LİBYA İLE STRATEJİK PAYDAŞLIK

Ankara, bu kuşatma teşebbüsüne karşı tarihin en kritik diplomatik ve askeri ataklarından birini yaparak 2019 yılında Libya ile Deniz Yetki Alanlarının Sonlandırılması Anlaşması’nı imzaladı.

Birleşmiş Milletler tarafından da tescil edilen bu mutabakat ile Doğu Akdeniz’de türel bir kalkan oluşturan Türkiye, EastMed’in planlanan rotasını tam ortasından keserek, kendi müsaadesi olmadan bu bölgede hiçbir boru çizgisinin inşa edilemeyeceğini memleketler arası hukuka uygun formda ilan etti.

Eş vakitli olarak "Mavi Vatan" doktrini kapsamında yerli sondaj ve sismik araştırma gemilerini Türk Deniz Kuvvetleri muhafazasında alana süren Ankara, bölgedeki askeri ve fiili üstünlüğünü dosta düşmana gösterdi.

PROJE İPTAL EDİLDİ

Türkiye’nin kararlılığı, projenin yaratacağı devasa güvenlik risklerini ve yaklaşık 7 milyar dolarlık yüksek maliyetinin ekonomik olarak sürdürülemeyeceğini açıkça ortaya koydu.

Son darbe ise 2022 yılı başında, riskleri gören ABD'nin projeden resmi olarak takviyesini çekmesiyle gelirken bu gelişmenin akabinde ortaklar geri adım atmak zorunda kaldı ve Türkiye'yi dışlayan EastMed Projesi, bir daha açılmamak üzere tarihin tozlu raflarına gömüldü.

Kaynak: {Haber Merkezi}