ABD ve İran ortasında karşılıklı hücumlar tırmanıyor

İran ile ABD ortasında muhtemel bir muahedeye yönelik diplomatik temasların sürdüğü bildirildi.

Tahran’dan yapılan açıklamalarda, mutabakat metninin şimdi son haline ulaşmadığı söz edildi.

İran Devlet Televizyonu’na konuşan Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Washington idaresiyle yürütülen diplomatik temaslara ait değerlendirmelerde bulundu.

Görüşmelere değinen Arakçi, net bir sonuca ulaşılmadan kesin bir karar verilemeyeceğini vurguladı.

İranlı bakan, mevcut süreçte özellikle medyada yer alan tezlerin, resmiyet kazanana kadar spekülasyondan ibaret olduğuna dikkati çekti.

ABD'DEN YENİ SALDIRI

Amerikan Merkez Kuvvetleri Komutanlığı CENTCOM'un ABD merkezli X şirketinin toplumsal medya platformundaki hesabından açıklama yapıldı.

Açıklamada, İran'ın Keşm Adası ve Goruk bölgesinde yer alan radar ve İHA komuta denetim merkezlerine hafta sonu taarruzlar düzenlendiği belirtildi.

ABD'ye ilişkin bir MQ-1 tipi İHA'nın "uluslararası suların üzerinde uçuş yaptığı sırada" İran tarafından düşürülmesi nedeniyle bu atakların gerçekleştiğine işaret edilen açıklamada, şu tabirlere yer verildi:

“"ABD savaş uçakları da süratle karşılık vererek, İran hava savunmasını, bir yer denetim istasyonunu ve bölgesel sulardan geçen gemiler için açık tehdit oluşturan 2 İHA'yı etkisiz hale getirdi."”

Açıklamada, İran’a hücumlarda ABD güçlerinden can kaybı yaşanmadığı kaydedildi.

İRAN KARŞILIK VERDİ

İran'ın bu ataklara cevabı gecikmedi. İran ordusu Kuveyt'teki ABD üslerini gaye aldı. Kuveyt'te de ülke genelinde sirenler çaldı.

Kuveyt Ordusu, hava savunma sistemlerinin İHA ve füze akınlarına müdahale edildiğini duyurdu. Ülke genelinde sirenler çaldı.

İran İhtilal Muhafızları, Sirik Adası'ndaki telekom kulesinin ABD tarafından vurulmasına misilleme olarak bir ABD üssünün gaye alındığını açıkladı.

"İRAN HALKININ HAKLARI GARANTİ ALTINA ALINANA KADAR HİÇBİR MUAHEDEYİ ONAYLAMAYACAĞIZ"

İran Meclisi ve Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD ile devam eden müzakerelere ait, "İran halkının hakları garanti altına alınana kadar hiçbir muahedeyi onaylamayacağız." dedi.

Kalibaf ayrıyeten, "düşmanın" savaşın yeni etabında ekonomik baskı ve medya üzerinden propaganda yolu ile milli birliği bozmaya çalıştığını lakin bunun "boş bir hayal" olduğunu söyleyerek, uğraşın "askeri alanda, sokakta, diplomaside ve halka hizmette" devam ettiğini belirtti.

‘’AŞIRI TALEPLER KARŞISINDA SAVAŞACAĞIZ''

İran İhtilal Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri Kumandan Yardımcısı Muhammed Ekberzade, ABD’nin İran'la savaşında bataklığa saplandığını belirterek, "Düşmanın çok talepleri karşısında savaşacağız. İran, Hürmüz Boğazı’nın yeni idare nizamından bir adım geri atmayacak." dedi.

Ekberzade, İran Silahlı Kuvvetleri’nin ülke savunması için eli tetikte hazır beklediğini lisana getirerek, "Bugün kendi askerlerinin canını korumak için kiralık ögeler kullanıyorlar. Fakat İran’ın füzelerinin Kuveyt, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki üsleri menziline alıp inançsız hale getirdi ve bunu da gördüler." sözünü kullandı.

Ülkesinin savaş alanında olduğu üzere diplomasi alanında da geri adım atmayacağına vurgu yapan Ekberzade, ABD’nin bölgedeki hükümranlığının sona erdiğini sav etti.

ANLAŞMANIN GEÇERSİZ SAYILMA İHTİMALİ VAR

İran’ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansı’nda yer alan haberde, İran ile ABD ortasındaki mümkün mutabakat zaptının geçersiz kalma ihtimali bulunduğu belirtildi.

Haberde, İran ile ABD ortasında muhtemel mutabakat zaptı için taraflar ortasında bildiri alışverişinin devam ettiği lakin şu ana kadar mutabakat zaptı metninin son haline kavuşmağı söz edildi.

Ayrıca, tarafların karşılıklı olarak metin üzerinde düzeltme teklifleri sunduğu ve mümkün mutabakat zaptının geçersiz kalma ihtimalinin de kelam konusu olduğu kaydedildi.

‘’PEZEŞKİYAN İSTİFA ETTİ'' ARGÜMANI YALANLANDI

İran Cumhurbaşkanlığı Ofisi Bağlantı Dairesi Lider Yardımcısı Mehdi Tabatabai, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın istifa ettiği istikametindeki savları yalanladı.

Pezeşkiyan’ın halka hizmet etme noktasında geri adım atmayacağını belirten Tabatabai, Cumhurbaşkanı’nın istifa ettiği tarafındaki savları yalanlayarak kelam konusu tezleri birtakım yabancı medya kuruluşlarının oyunlarının devamı olarak nitelendirdi.

Tabatabai, İran halkının birlik ve beraberlik konusunda geri adım atmayacağını ve İranlıların ulusal birliğini yok etme isteğini yeniden "mezara" götüreceğini kaydetti.

‘’TRUMP DEĞİŞİKLİK İSTEDİ'' İDDİASI

Diğer yandan ABD Başkanı Donald Trump'ın , ABD ile İran ortasında müzakere edilen muahede taslağında birtakım unsurların değiştirilmesini istediği tez edildi.

Axios haber platformuna konuşan ABD'li yetkililere nazaran Trump, cuma günü Beyaz Saray'daki Durum Odası'nda düzenlenen toplantıda, ABD heyeti ile İranlı yetkililer ortasında üzerinde uzlaşı sağlanan mutabakat taslağına ait değişiklik taleplerinde bulundu.

Yetkililer, Trump'ın mutabakatın kısa müddet içinde sonuçlanmasını istediğini lakin bilhassa İran'ın nükleer malzemeleriyle ilgili hususların daha güçlü hale getirilmesini talep ettiğini öne sürdü.

Trump'ın taleplerinin taraflar ortasında birkaç gün sürebilecek yeni bir müzakere süreci başlattığını kaydeden yetkililer, Trump'ın bilhassa zenginleştirilmiş uranyumun denetim altına alınması ve bunun zamanlamasına ait unsurlarda daha fazla detay istediğini söylediği argüman etti.

Yetkililer, ayrıyeten Trump'ın, Hürmüz Boğazı'nın tekrar açılmasına ait tabirlerde de değişiklik talep ettiğini savunarak, İran tarafının değişiklik taleplerine yaklaşık üç gün içinde karşılık vermesinin beklendiğini belirtti.

NYT: TRUMP, İRAN'A SERT KOŞULLAR İÇEREN REVİZE TEKLİF GÖNDERDİ

New York Times'ın (NYT) haberine nazaran de Trump, savaşı sona erdirecek mutabakat gayretleri kapsamında İran'a daha sert kaideler içeren revize edilmiş muahede taslağı gönderdi.

İsmi verilmeyen yetkililer, Trump'ın, taslak mutabakatın kimi ögelerini değiştirdikten sonra yine Tahran'ın değerlendirmesine sunduğunu ileri sürdü.

Yetkililer, Trump'ın, İran'a ilişkin varlıkların dondurulmasının kaldırılmasını içerebilecek hususlardan rahatsızlık duyduğunu savunarak, liderin, Pakistanlı yetkililer dahil çeşitli arabulucular üzerinden yürütülen görüşmelerde İran'ın karşılık verme suratından rahatsız olduğunu söz etti.

HÜRMÜZ'DE SON DURUM

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukası kapsamında bugüne kadar rotası değiştirilen gemi sayısının 118'e ulaştığını bildirdi.

Açıklamada İran'a yönelik deniz ablukası kapsamında 31 Mayıs prestijiyle İran limanlarına girmeye ya da bu limanlardan çıkmaya çalışan 118 ticari geminin rotasının değiştirildiği ve 5 geminin de devre dışı bırakıldığı bilgisi paylaşıldı.

ABD, 13 Nisan’dan bu yana İran’a yönelik deniz ablukası uyguluyor.

ABD VE İSRAİL'İN İRAN'A SALDIRILARI

Kriz, Donald Trump'ın 2018 yılındaki birinci başkanlık periyodunda ABD'yi İran nükleer mutabakatından tek taraflı olarak çekmesiyle başladı. Trump'ın Tahran’a yönelik uyguladığı "maksimum baskı" ve ağır ekonomik yaptırımlar, İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini hızlandırmasına yol açtı.

İki ülke ortasındaki tansiyon, Trump’ın 2025’te tekrar lider seçilmesinin akabinde diplomatik bir çıkmazdan direkt askeri çatışmaya evrildi. 2026 Şubat'ta ABD ve İsrail’in müzakereler yapılmasına karşın İran’a düzenlediği büyük hava operasyonunda İran dini lideri Ali Hamaney öldürülünce ipler büsbütün koptu.

Bu ağır darbeye misilleme yapan İran, global petrol ticaretinin kalbi olan Hürmüz Boğazı'nı ulaşıma kapattı. ABD ise Nisan 2026’da misilleme olarak İran limanlarına yönelik devasa bir deniz ablukası başlatarak dünya genelinde büyük bir güç krizini tetikledi.

Daha sonra taraflar, nihayetinde Pakistan’ın arabuluculuğuyla süreksiz bir ateşkes ilan ederek müzakere masasına oturmayı kabul etti.

Kaynak: {Haber Merkezi}