25 yıl içinde Türkiye'nin ticaretteki dönüşümü

Ticaret Bakanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamada, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın öncülüğünde son 25 yılda ticarette değerli bir dönüşüm gerçekleştirdiği belirtildi.

Türkiye'nin bu süreçte sadece rakamsal büyüme kaydetmediği, tıpkı vakitte ticaretin yapısını, araçlarını, kapasitesini ve global rekabet gücünü dönüştüren kapsamlı bir değişim yaşadığı tabir edildi.

MAL İHRACATI 8,7 KAT ARTTI

Açıklamada, 2001'de 31,3 milyar dolar düzeyinde olan mal ihracatının 2025'te 273,3 milyar dolara yükselerek yaklaşık 8,7 katına çıktığı belirtildi.

Aynı dönemde hizmet ihracatı da 15,1 milyar dolardan 122,6 milyar dolara yükselerek yaklaşık 8 kat büyüdü. Türkiye'nin dünya hizmet ihracatından aldığı hisse ise yüzde 0,89'dan yüzde 1,28'e çıktı.

Türkiye'nin 63,5 milyar dolar hizmet ticareti fazlası vererek cari açığın finansmanına değerli katkı sağladığı belirtilirken, mal ve hizmet ihracatının toplamında ülkenin yaklaşık 400 milyar dolarlık ihracat kapasitesine ulaştığı kaydedildi.

2025 yılında mal ve hizmet ihracatı yaklaşık 396 milyar dolar düzeyine yükseldi.

MARKALAŞMA HAMLESİ HIZ KAZANDI

Dönüşümün değerli araçlarından biri olan TURQUALITY Destek Programı'nın 2004 yılında dünyanın devlet takviyeli birinci ve tek markalaşma programı olarak hayata geçirildiği hatırlatıldı.

Bugün 411 firma ve 443 markanın TURQUALITY/Marka Programı ekosisteminde yer aldığı, yaklaşık 19 bin KOBİ'nin ise UR-GE projelerinden yararlandığı bildirildi.

MİLYONLARCA İŞLETMEYE DİJİTAL HİZMET

Açıklamada, 2,6 milyondan fazla şirket ve ticari işletmeye MERSİS üzerinden dijital hizmet sunulduğu, MERSİS'in etkin kullanıcı sayısının da 3,6 milyonu aştığı belirtildi.

Türkiye'nin KOBİ'lerini ihracata kazandıran, gümrük süreçlerini dijitalleştiren, ticaret sicilini elektronik ortama taşıyan ve e-ihracatı destekleyen güçlü bir ticaret ekosistemine ulaştığı tabir edildi.

Ticarette yapay zeka uygulamalarının da devreye alındığı belirtilerek, dönüşümün merkezinde "Türkiye Yüzyılı" vizyonunun bulunduğu vurgulandı.

İHRACAT FİNANSMANINDA KAPASİTE ARTIRILDI

İhracat finansmanına ait çalışmalara da yer verilen açıklamada, sermayesi 200 milyar liraya yükseltilen Türk Eximbank'ın 2001'de 2 olan şube sayısının bugün 25'e çıktığı belirtildi.

Eximbank'ın 7 irtibat ofisiyle da ihracatçılara hizmet verdiği kaydedilirken, bankanın 2026 yıl sonuna kadar ihracata 59 milyar dolar reeskont kredisi sağlayacağı bildirildi.

İhracat takviye ekosisteminin kapsamının da genişletildiği, mal ihracatçılarının yanı sıra hizmet dalları, e-ihracat girişimcileri ve iştirak bankacılığını tercih eden firmaların da dayanak kapsamına alındığı söz edildi.

İhracatı Geliştirme AŞ (İGE) aracılığıyla 22 Haziran prestijiyle ihracatçıların 291,4 milyar lira fiyatındaki kredisine 255,1 milyar lira kefalet sağlandığı belirtildi.

E-İHRACATTA YAPAY ZEKA DÖNEMİ

Kağıtsız Gümrük Projesi ile gümrük süreçlerinde değerli kolaylıklar sağlandığı belirtilirken, Tek Pencere Sistemi üzerinden 26 kurum tarafından düzenlenen 192 dokümanın tek noktadan temin edilebildiği bildirildi.

E-Kolay İhracat Platformu'nun (E-KİP) ise e-ihracata yönelik yapay zeka takviyeli dijital danışmanlık merkezi olarak devreye alındığı hatırlatıldı.

Platformun firmalara maksat pazar seçiminden pazaryeri değerlendirmesine, dijital pazarlamadan lojistiğe ve ödeme sistemlerine kadar birçok mevzuda yol gösterdiği aktarıldı.

GÜMRÜKLERDE DİJİTAL DÖNÜŞÜM

Türkiye'nin dış ticaret kapasitesindeki büyümeye paralel olarak gümrük altyapısının da çağdaşlaştırıldığı belirtildi.

Bugüne kadar 19 kara yolu gümrük kapısının baştan aşağı yenilendiği, Gürbulak, Sarp, Kapıkule ve Habur üzere stratejik kapıların CCTV, X-Ray, plaka tanıma ve araç altı görüntüleme sistemleriyle donatıldığı kaydedildi.

Gümrükte tasfiyelik hale gelen eşya ve araçların satışlarının da coğrafik kısıtlama olmaksızın 1,4 milyon kullanıcının erişimine açık elektronik ihale sistemi üzerinden gerçekleştirildiği bildirildi.

YERLİ ÜRETİME KORUMA

2026 prestijiyle 4 bin 562 farklı gümrük tarife istatistik konumunda ek gümrük vergisi uygulandığı belirtildi.

Yılın birinci 5 ayında 280 ticaret siyaseti savunma tedbiri bulunduğu, tedbire tabi eserlerin ithalatının geçen yılın birebir periyoduna nazaran yüzde 2 gerilediği aktarıldı.

Bu yaklaşımın temelinde yerli üretimi koruyan, lakin dış ticareti de sürdürülebilir biçimde büyüten istikrarlı bir ticaret siyasetinin bulunduğu vurgulandı.

İKİNCİ EL ARAÇ VE TAŞINMAZ TİCARETİNDE KAYITLI DÖNEM

İkinci el otomotiv, taşınmaz ve kuyum ticaretinde getirilen yetki evrakı sistemiyle kayıtlı, nitelikli ve emniyetli bir ticaret yapısının güçlendirilmesinin hedeflendiği belirtildi.

Haziran prestijiyle ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretinde 84 bin 912, taşınmaz ticaretinde 80 bin 818, kuyum ticaretinde ise 15 bin 17 işletmenin yetki evrakı aldığı bildirildi.

TÜKETİCİNİN KORUNMASINA YÖNELİK DENETİMLER

Tüketicinin korunmasına yönelik çalışmalara da değinilen açıklamada, 2011-2026 devrinde yaklaşık 59 bin 338 işletmede 64 bin 190 parti eserin denetlendiği belirtildi.

Güvensiz Ürün Bilgi Sistemi'nin (GÜBİS) bugüne kadar 7,5 milyondan fazla ziyaret aldığı kaydedildi.

Ayrıca 238 binden fazla işletme ve 1,85 milyonun üzerinde eser fahiş fiyat artışı kapsamında denetlendi. Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu tarafından fahiş fiyat artışı ve stokçuluk kapsamında 1,3 milyar liranın üzerinde idari para cezası uygulandığı bildirildi.

LİSANSLI DEPOCULUK BÜYÜYOR

Açıklamada, bugün 266 lisanslı depo şirketinin toplam 14,4 milyon ton depolama kapasitesiyle faaliyet gösterdiği belirtildi.

Türkiye Ürün İhtisas Borsası'nın faaliyete başladığı 2019'dan bu yana elektronik eser senedi süreç hacminin 425 milyar lirayı aştığı aktarıldı.

TİCARETTE YEŞİL DÖNÜŞÜM

Ticarette yeşil dönüşüm siyasetlerine da dikkat çekilen açıklamada, Responsible Yeşil Mutabakata Uyum Projesi Desteği kapsamında firmaların sürdürülebilirlik ve bilişim danışmanlığı masraflarının 5 yıl boyunca yüzde 50 oranında ve toplam 17,64 milyon liraya kadar desteklendiği bildirildi.

Haziran prestijiyle 166 firmanın takviye kapsamında bulunduğu belirtilerek, Türkiye'nin bugünün ihracatını artırırken birebir vakitte geleceğin ticaret kurallarına ahenk sağlayan bir üretim ve ihracat altyapısı inşa ettiği vurgulandı.

HEDEF DAHA YÜKSEK KATMA DEĞER

Bakanlığın yeni periyoda ait amaçları de açıklamada yer aldı.

Buna nazaran gayenin sadece daha fazla ihracat yapmak olmadığı; daha yüksek katma kıymet, daha güçlü Türk markaları, daha fazla global pazar, daha süratli ve dijital ticaret, daha güçlü KOBİ'ler, daha rekabetçi üretim, daha inançlı iç piyasa ve daha sürdürülebilir bir Türkiye oluşturmak olduğu tabir edildi.

Açıklamada, Türkiye'nin son 25 yılda kat ettiği uzaklığın geçmişin muvaffakiyet kıssası olduğu kadar geleceğin amaçlarına açılan güçlü bir başlangıç olduğu vurgulandı.

Kaynak: {Haber Merkezi}